Trump’ın Gazze planı için Kahire ve Kudüs’te diplomasi trafiği

ABD Başkanı Donald Trump’ın özel temsilcisi ve damadı Jared Kushner, Gazze planını ilerletme gayretleri kapsamında dün Mısır’ın başşehri Kahire’de Hamas önderiyle yaptığı görüşmenin akabinde bugün, Kudüs’te İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile bir araya geldi.

Netanyahu’nun ofisi görüşmeye ait şimdi açıklama yapmadı. Mevzuyu kamuoyuna açıklama yetkileri bulunmadığı için isimlerinin açıklanmaması kaydıyla Reuters ajansına konuşan iki kaynak, Kudüs’teki görüşmede Kushner’a Trump’ın Gazze için kurduğu Barış Kurulu’nun yüksek temsilcisi Nickolay Mladenov’un da eşlik ettiğini bildirdi.

İsrail’de 27 Ekim’de yapılması planlanan genel seçimler öncesinde anketlerde geride kalan Başbakan Netanyahu, Hamas’ın silah bırakması karşılığında İsrail’in Gazze’den çekilmesini öngören ABD dayanaklı uzlaşıyı bu ay içinde kamuoyu önünde reddetmişti.

Netanyahu, 9 Ağustos’ta Trump’ın Gazze barışı için hazırladığı yol haritasını “kabul edilemez” olarak nitelendirmişti.

İsrail ordusunun fakat Hamas ve Gazze’deki öbür silahlı kümeler büsbütün silahsızlandıktan sonra bölgeden çekileceğini söyleyen Netanyahu’nun tavrına işaret eden diplomatlar, İsrail’in 27 Ekim seçimleri öncesinde Gazze konusunda büyük bir taviz vermesinin beklenmediğini kaydetti.

Trump, Gazze planının evreli olarak yürütüleceğini, silahsızlanma süreci ilerledikçe İsrail güçlerinin Gazze’den çekileceğini ve “Uluslararası İstikrar Gücü”nün bölgenin güvenliğini sağlamak için yeni bir Filistin polis gücüyle birlikte çalışacağını açıklamıştı.

Plan; askeri operasyonların durdurulmasını, Hamas’ın silah bırakmasını, İsrail’in çekilmesini ve Gazze’nin sivil bir Filistin idaresi altında yine inşa edilmesini öngörüyor.

Temmuz ayı sonunda Trump, Hamas ve Gazze’deki öbür silahlı kümelerin büsbütün silahsızlanması konusunda bir mutabakata varıldığını duyurmuştu.

Hamas ise çatışmaların önüne geçmek hedefiyle planı kabul ettiğini, lakin muahedenin uygulanmasının öncelikle İsrail’in çekilme ve atakları durdurma yönündeki taahhütlerini yerine getirmesine bağlı olduğunu açıkladı.

Hamas geçen ay Trump’ın planını ilerletmeyi amaçlayan ABD dayanaklı yeni 15 maddelik yol haritasını kabul etmiş, İsrail ise bu yol haritasını geri çevirmişti.

Türkiye, Mısır, Ürdün, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Endonezya, Suudi Arabistan ve Pakistan yayımladıkları ortak açıklamada, İsrail’in planı reddetmesini kınayarak bu tavrın Trump’ın Gazze’de barış sağlama uğraşlarını zedelediğini bildirdi.

Kudüs’teki görüşme öncesinde dün Kahire’de geniş kapsamlı müzakereler yürütüldü.

AFP ajansının haberine nazaran, diplomatik hassasiyetler sebebiyle isimlerini vermeyen kaynaklar, Mısır’daki toplantılarda Hamas’ın mutabakata bağlılığını teyit ettiğini, Kushner’ın ise kapsamlı bir silahsızlanma ve Hamas’ın gelecekte Gazze’nin idaresinde hiçbir rol oynamaması konusunda ısrarcı olduğunu belirtti.

Bir kaynak, Hamas lideri Halil el-Hayye’nin dün Kahire’de ara bulucuların Kushner ve Mladenov ile yaptığı kimi toplantılarda hazır bulunduğunu aktardı.

Axios’un kaynaklara dayandırdığı haberine nazaran, görüşmeye eski İngiltere Başbakanı Tony Blair ile Mladenov da katıldı.

Görüşmeler, dün Kahire’ye ulaşan üst seviye bir Hamas heyetinin Gazze ateşkes mutabakatının uygulanmasını ele almak üzere Mısır İstihbarat Başkanı Hasan Reşad ile bir araya geldiği daha geniş bir müzakere tipinin modülü olarak gerçekleşti.

Türkiye, Mısır ve Katar’dan yetkililerin de katıldığı görüşmelerde, Trump’ın planı kapsamındaki taahhütlerin doğrulanabilir operasyonel adımlara dönüştürülmesi üzerinde duruldu.

Bu temas, ABD tarafından terör örgütü olarak tanınan Hamas’ın temsilcileri ile Kushner arasında bilinen ikinci direkt görüşme oldu.

Kushner daha evvel Ekim 2025’te ABD Temsilcisi Steve Witkoff ile birlikte Hamas yetkilileriyle görüşmüş; bu temas Gazze’de ateşkese varılmasına ve Hamas’ın 7 Ekim 2023’te İsrail’e düzenlediği akında alıkoyduğu rehinelerden geriye kalanların hür bırakılmasına yardımcı olmuştu.

Birleşmiş Milletler’in eski yetkilisi olan ve Birleşik Arap Emirlikleri ile yakın bağları bulunan Mladenov, geçen ayki silahsızlanma uzlaşısına aracılık etmişti.

Mladenov, İsrail ile Hamas’ın geçen yıl üzerinde anlaştığı Trump’a ilişkin 20 maddelik birinci savaş sonlandırma planını hayata geçirme gayretlerine öncülük eden isim olarak bedellendiriliyor.

Diplomatik teşebbüslere karşın, İsrail Trump planının bir kesimi olarak ateşkese onay vermesine rağmen Gazze’ye yönelik ataklarını sürdürdü.

Bu ay taarruzlarını azaltmasının akabinde son birkaç gündür hava harekatına yine başlayan İsrail ordusu, Gazze’de İslami Cihad ve Hamas ögelerini maksat aldığını duyurdu.

Gazze’deki sıhhat çalışanları, dün düzenlenen akınlarda en az bir kişinin hayatını kaybettiğini ve yaralılar olduğunu bildirdi.

İsrail ordusu, Ekim 2023’te Gazze’de 73 binden fazla kişinin vefatına ve 174 binden fazla kişinin yaralanmasına yol açan askeri operasyonlar başlatmıştı.

Gazze’deki Sağlık Bakanlığı verilerine göre, Ekim 2025’ten bu yana yürürlükte bulunan ateşkese karşın ordunun sürdürdüğü ataklarda en az 1.260 kişi hayatını yitirdi, 4 bin 100’den fazla kişi yaralandı.