Çakmak mı un mu… Gazze’de bir kıvılcım için uğraş

İsrail kuşatması altındaki Gazze Şeridi’nde, günlük hayatın en temel gereksinimlerinden biri olan ateş yakmak büyük bir krize dönüştü. Mutfak gazının tükenmesi ve fırlayan yakıt fiyatları sebebiyle odun ateşi kullanmak zorunda kalan Gazzeliler, ateş yakmanın birinci adımı olan çakmağı bulmakta büyük zorluk çekiyor. Bir çakmak; çocuklara yemek pişirmek, ekmek yapmak yahut su ısıtmak manasına geldiği için âdeta hayatta kalmanın omurgası haline geldi.

ORTAKLAŞA KULLANILIYOR

Savaştan evvel 1 şekele (16 TL) üç adet satılan ucuz çakmakların fiyatı, ağır kısıtlamalar ve karaborsa sebebiyle 30 dolara (yaklaşık bin 500 TL) kadar yükseldi. Fiyatlardaki fahiş artış nedeniyle halk yeni çakmak almak yerine eskilerini tamir ettirmeyi tercih ediyor. Fakat çakmak tamir ettirmek bile 12 dolara (yaklaşık 575 TL), tek bir çakmak taşı ise 8-10 dolara (yaklaşık 480 TL) mal oluyor. Dar gelirli aileler “Çakmak mı almalıyım yoksa un mu?” ikilemi yaşarken, çakmaklar elden ele dolaştırılarak ortaklaşa kullanılıyor. Çakmak bulunamayan günlerde aileler yemeklerini soğuk yemek zorunda kalıyor ya da komşularından kor ateş taşımak için çocuklarını ellerinde karton kesimleriyle sokaklara gönderiyor.

HAYATTA KALMAK İÇİN

Gazze Şehri’ndeki bir mülteci çadırında yaşamaya çalışan Rabab Deifallah, elindeki küçük ve yıpranmış çakmağa adeta gözü üzere bakıyor. Çakmağın mandalına tekraren basarak, çalı çırpı dolu sobasını tutuşturacak tek bir kıvılcım çıkarmaya çalışıyor. Beş çocuk annesi bu bayan için sıradan bir çakmak, artık hayatta kalmanın en temel koşulu.

İsrail yetkililerinin çakmak ve gaz dolum tüplerini “çift kullanımlı” maddeler kapsamına alıp bölgeye girişini engellemesi kentte yeni bir meslek doğurdu: Çakmak tamirciliği. Savaştan evvel sürücülük yapan Tamer Al-Shawish, hurda çakmakların kesimlerini söküp başkalarını tamir ederek ailelerini geçindirmeye çalışıyor. Öte yandan, çakmakları büyük gaz tüpleriyle doldurmaya çalışan birçok vatandaş önemli yanık yaralanmalarıyla karşı karşıya kalıyor. BM datalarına nazaran, insani yardım tırlarına getirilen sıkı kısıtlamalar Gazze halkını en temel objelerden bile yoksun bırakmayı sürdürüyor.