Leylekler özgürce uçabilsin, ölmesin

Göç yollarındaki büyük tehlike

Küçükçekmece Gölü, Tahtakale mevkisinde Avrupa’dan Afrika’ya göç eden leyleklerin kondukları elektrik direklerinde akıma kapılması sonucu yaklaşık 100 leylek öldü, birçoğu da yaralandı. Uzmanlara nazaran bilhassa göç yolları üzerindeki elektrik çizgilerinde alınacak kolay önlemler bu ölümlerin büyük kısmını önleyebilir. Bahis hakkında görüşlerine başvurduğumuz İstanbul Üniversitesi Biyoloji Bölümü Çevre Biyolojisi ve Ekolojisi Anabilim Dalı Araştırma Görevlisi Harun İnci bilhassa göçün dar bir koridordan geçtiği ve inançlı konaklama alanlarının azaldığı bölgelerde riskin arttığına dikkat çekiyor. İstanbul Boğazı’nı da bu durumun tipik örneklerinden biri olarak gösteriyor.

Elektrik sınırlarının kuşlar açısından iki temel risk taşıdığını belirten İnci, bunların tellere çarpma ve elektrik akımına kapılma olduğunu söylüyor. Telleri göremeyen kuşlar uçuş sırasında çizgilere çarpabiliyor. Bilhassa de büyük kanat açıklığına sahip çeşitler iki iletkene tıpkı anda temas ederek elektrik çarpmasına maruz kalabiliyor. Leylek, kartal, akbaba ve balıkçıl gibisi büyük kuşlar elektrik çarpması açısından daha yüksek risk taşıyor.

İnci’ye nazaran sorun rastlantısal kazalardan ibaret değil. Göç yollarının, elektrik altyapısının ve kuşların konaklama davranışlarının kesiştiği noktalar evvelden belirlenebiliyor. Hasebiyle bu bölgelerde yapılacak düzenlemelerle ölümlerin değerli kısmı engellenebilir.

İnci kelamlarına şunları ekliyor: “Elektrik çarpmasını önlemenin en tesirli yolu iletkenler arası arayı artırmak yahut kritik noktaları izolasyon kaplamasıyla kapatmak. İspanya’da 2008’de çıkarılan yönetmelikle riskli direklerin izolasyonu zarurî kılındı ve bu leylek vefatlarında bariz azalma sağladı. Macaristan’da 1980’lerden bu yana 30 binden fazla orta tansiyon direği bu biçimde güçlendirildi. Sınırların yeraltına alınması en tesirli fakat en maliyetli tahlil; genelde sırf en kritik göç koridorlarında uygulanabiliyor.”

Su kullanımına dikkat!

Yağışlı iklimiyle bilinen İngiltere’nin kimi bölgelerinde yaklaşık iki aydır kayda bedel ölçüde yağmur yağmadı. İngiltere Çevre Ajansı temmuz sonunda başşehir Londra’nın tamamı olmak üzere İngiltere’nin yarısı ve Galler için kuraklık duyuru etmişti.

İngiltere Ulusal Kuraklık Grubu’nun toplantısı sonucunda ülkede kuraklığın tesirli olduğu bölgelere East Midlands, Lincolnshire ve Northamptonshire, Kent ve East Sussex’le Solent ve South Downs da eklendi. Böylelikle, İngiltere’nin yüzde 71,3’ü için resmen kuraklık duyuru edildi. Ülkede ağustosun birinci 11 gününde yalnızca 4 milimetre yağış görüldü. 

Fransa Ekolojik Dönüşüm Bakanı Monique Barbut da ülkede 40 binden fazla kişinin içme suyu kesintileriyle karşı karşıya olduğunu belirtti. Paris’te düzenlenen kriz toplantısında açıklamalar yapan Barbut kuraklık sebebiyle ülkedeki tüm bölgelerde su kullanımı konusunda kısıtlamalar getirildiğini söyledi.

Yeniden lav ve kül püskürtüyor

İtalya’nın Sicilya Adası’ndaki Etna Yanardağı tarihöncesi çağlardan bu yana daima faal olan ve sık sık lav ve kül püskürten bir volkan. Bu ay tekrar şiddetlenen püskürmeler bölgede devam ediyor. Ülkede son 20 yılın en ağır acil durumu olarak nitelendiriliyor. Bu durum hava ulaşımını da aksattı. Katanya Havalimanı’nda uçuşlar durdurulurken 190 sefer Palermo’ya yönlendirildi. Volkanik küller Malta’da da iptal ve gecikmelere yol açtı.