Mekke Ortak Savunma Anlaşması ne manaya geliyor? Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan ittifakında detaylar ortaya çıktı

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan, bugün ortak bir savunma muahedesine imza attı ve bu metne, “Mekke Ortak Savunma Anlaşması” ismini verdi.

Tarihi nitelikteki bu adım; Orta Doğu’daki çatışmaların, askeri tansiyonların ve bilhassa de ABD ile İran arasındaki savaşın tırmandığı bir devirde geldi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif’in imzaladığı mutabakatta kritik maddeler yer alıyor.

Anlaşmaya nazaran ittifakın rastgele bir üyesine yapılacak taarruz, öbür iki ülkeye de yapılmış sayılıyor.

Konuyla ilgili yetkililerden alınan bilgiye göre; Mekke Anlaşması, rastgele bir ülkeyi maksat almayacak.

Anlaşma, külfet paylaşımı ve ortak güvenlik anlayışı temelinde bölgesel ve global barış, istikrar ve refahın korunmasına yönelik taahhütleri güçlendirmeyi amaçlayan savunma odaklı işbirliği niteliği taşıyor.

Herhangi bir saldırganlık aksiyonuna karşı kolektif caydırıcılığı güçlendirmeyi amaçlayan mutabakat, üç devletten rastgele birine yönelik rastgele bir silahlı atağın, hepsine yönelik bir akın olarak kabul edileceğini öngörüyor.

Mekke Anlaşması, artan bölgesel ve uluslararası güvenlik tehditlerine karşı ortak gayret tabanı oluşturmak maksadıyla bölgesel sahiplenme unsuru doğrultusunda yürütülen uzun soluklu diplomatik çalışmaların somut sonucu olarak görülüyor.

Anlaşmanın, üç ülkenin birbirlerinin güvenliğini destekleme taahhüdünün yanı sıra savunma endüstrisi işbirliğini ve askeri birlikte çalışabilirliği geliştirmeyi amaçlayan savunma odaklı bir düzenleme niteliği bulunuyor.

Herhangi bir ittifak yahut muahededen kopuş anlamına gelmeyen Mekke Anlaşması, mevcut müttefiklik bağlantılarını tamamlayarak bölgesel güvenliği güçlendiriyor ve başka bölge ülkelerinin iştirakine açık bir işbirliği tabanı oluşturuyor.

Mekke Ortak Savunma Anlaşması, üç ülke arasındaki esaslı kardeşlik bağlarını pekiştiren, kendi savunmalarının yanı sıra bölgesel ve global güvenliğe katkı sağlayacak bir mutabakat niteliği taşıyor.

Anlaşma, “bölgede barışın, huzurun ve güvenliğin destekleyici unsuru” olarak bedellendiriliyor.

“Türkiye’nin NATO üyeliği ile bölgesel iştiraklerinin birbirinin alternatifi olmadığını, güvenlik yükünün paylaşılmasını sağlayan tamamlayıcı yapılar” olduğunu belirten yetkililer, “Bu mutabakat saldırgan bir askeri cephe, çevreleme teşebbüsü yahut atak planlaması değil, bölgesel istikrarı sağlamaya yönelik Terörsüz Bölge maksadına de katkı sağlayacak bir adım” değerlendirmesinde bulundu.

“Mekke Anlaşması’nın, hiçbir ülkeyi hedeflemediğini, mevcut diyalog kanallarını kapatmadığını” vurgulayan yetkililer, muahedenin, taraflardan birine yönelik silahlı saldırıyı tümüne yapılmış sayarak Birleşmiş Milletler Şartı’nın 51’inci maddesi uyarınca ortak savunma, legal müdafaa ve karşılıklı güvenlik taahhüdünü teyit ettiğini bildirdi.

Yetkililer, bu mutabakatın, sadece üç imzacı devletin birbirlerinin savunmasını destekleme taahhüdüyle değil, birebir vakitte savunma sanayi işbirliğini ve birlikte çalışabilirliği artırma taahhütleriyle de büsbütün savunma niteliğinde olduğunu lisana getirdi.

Türkiye açısından bakıldığında, Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın, bölge ve İslam dünyası için her manada tarihi nitelikte olduğu yorumunu yapan yetkililer, “bölgedeki güvenlik mimarisinin Mekke Anlaşması ile yine dizayn edildiği” değerlendirmesini yaptı.

Anlaşmayla Türkiye’nin öteki çatışmalara sürüklenmediğini, bölgesel tesirini ve deneyimini bölgenin güçlü aktörleriyle birleştirdiğini belirten yetkililer, şu değerlendirmeyi yaptı:

“- Türkiye değişen ve karmaşıklaşan uluslararası güvenlik ortamında işbirliği seçeneklerini çeşitlendiren bir düzenlemeye imza atmıştır. Türkiye’nin Mekke Anlaşması’na imza atması, global deniz ticaret yollarının güvenliğini güçlendirerek ihracata, güç tedarikine ve ekonomik istikrara katkı sağlayacaktır.

– Anlaşmaya iştirak, Türk askerinin her bölgesel krize gönderileceği manasına gelmemektedir. Kuvvet kullanımı ve askeri harekat kararları anayasal sistem ile ulusal karar sistemleri çerçevesinde alınacaktır.”

Anlaşmanın, Türkiye’nin milletlerarası mutabakatlardan doğan yükümlülüklerine ziyan vermediğini vurgulayan yetkililer, şunları kaydetti:

“- Anadolu’dan Hicaz’a, İslamabad’dan Riyad’a uzanan kardeşlik çizgisi, ortak bedellerin ve güç vakitlerde birbirinin yanında duran milletlerin iradesini temsil etmektedir. Mekke Anlaşması Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasındaki işbirliği, tarihi bir sorumluluğun günümüzdeki stratejik karşılığıdır.

– Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasındaki bağlantılar sırf devletler arası çıkarlara değil, ortak tarih, inanç, kardeşlik ve dayanışma bağlarına dayanmaktadır.”