Mekke Ortak Savunma Mutabakatı’nda imzalar atıldı

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında ortak savunma anlaşması imzalandı.

Pakistan Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif’in Mekke’deki El-Safa Sarayı’nda bir araya geldiği söz edildi. Görüşme kapsamında “Mekke Ortak Savunma Zirvesi” gerçekleştirildiği, Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan arasındaki ilgilerin gözden geçirildiği, ayrıyeten ortak ilgi alanına giren çeşitli bahislerin ele alındığı aktarıldı.

3 ÜLKE ARASINDA ORTAK SAVUNMA ANLAŞMASI İMZALANDI

Açıklamada, Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan’ın ortak savunma anlaşması imzaladığı belirtildi. Açıklamada, “Üç devlet arasındaki esaslı tarihi bağlardan, kardeşlik ve İslami dayanışma temelindeki kalıcı bağlardan hareketle, ortak stratejik çıkarları ve uzun yıllara dayanan savunma iş birliğini daha da ileri taşımak emeliyle Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman bin, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve PakistanBaşbakanı Şahbaz Şerif, üç devletin ortak güvenliklerini daha da güçlendirme, bölgede ve ötesinde barış, güvenlik ve istikrarı teşvik etme konusundaki ortak kararlılıklarını yansıtan Mekke Ortak Savunma Anlaşmasını imzalamıştır. Bu mutabakat, inançlı ve müreffeh bir gelecek gayesi doğrultusunda atılmış bir adımdır” sözleri kullanıldı.

“3 ÜLKEDEN BİRİNE SALDIRI, HEPSİNE SALDIRI KABUL EDİLECEK”

Açıklamada, “Anlaşma, her türlü hücum hareketine karşı ortak caydırıcılığı güçlendirmeyi amaçlamakta ve 3 devletten rastgele birine yönelik silahlı bir taarruzun, hepsine yapılmış bir akın olarak kabul edileceğini karara bağlamaktadır. Ayrıyeten mutabakat, 3 ülke arasındaki savunma iş birliğinin tüm alanlarda geliştirilmesini öngörmektedir” denildi.

İLETİŞİM BAŞKANLIĞI YAPILAN ORTAK AÇIKLAMAYI PAYLAŞTI

İletişim Başkanlığı’ndan hususa ait yapılan açıklamada şu sözlere yer verildi;

“İki Kutsal Caminin Hizmetkârı Kral Selman bin Abdülaziz Al Suud’un nazik davetleri üzerine, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Pakistan İslam Cumhuriyeti Başbakanı Muhammed Şahbaz Şerif, 24 Sefer 1448, miladi 7 Ağustos 2026 tarihinde Suudi Arabistan Krallığı’na bir ziyarette bulunmuşlardır.

Veliaht Prens ve Başbakan Altesleri Prens Muhammed bin Selman bin Abdülaziz Al Suud; Türkiye Cumhurbaşkanı ve Pakistan İslam Cumhuriyeti Başbakanı ile Mekke’deki Safa Sarayı’nda bir araya gelmiş, burada resmî görüşmeler gerçekleştirilmiş, bu görüşmeler esnasında Suudi Arabistan Krallığı, Türkiye Cumhuriyeti ve Pakistan İslam Cumhuriyeti arasındaki eşsiz ilgiler ile karşılıklı çıkar alanına giren bahisler ele alınmıştır.

Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Başbakanı Altesleri Prens Muhammed bin Selman bin Abdülaziz Al Suud, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Pakistan İslam Cumhuriyeti Başbakanı Muhammed Şahbaz Şerif, üç devlet arasındaki derin tarihî münasebetler, esaslı kardeşlik ve İslami dayanışma bağları, müşterek stratejik çıkarları ve esaslı savunma iş birlikleri temelinde; kolektif güvenliklerini daha da güçlendirmek, bölgede ve ötesinde barış, güvenlik ve istikrarı teşvik etmek, inançlı ve müreffeh bir geleceği birlikte inşa etmek yönündeki ortak iradelerini yansıtan Ortak Savunma Anlaşması’nı imzalamışlardır.

Anlaşma, her türlü saldırganlığa karşı kolektif caydırıcılığı güçlendirmeyi amaçlamakta ve üç devletten rastgele birine karşı gerçekleştirilecek bir silahlı hücumun hepsine karşı yapılmış sayılacağını karara bağlamaktadır. Muahede ayrıyeten, üç devlet arasındaki savunma iş birliğinin tüm boyutlarıyla geliştirilmesini öngörmektedir.”

“MEKKE ORTAK SAVUNMA ANLAŞMASI” 

İmzanın atılmasından kısa bir mühlet evvel CNN Türk Ankara Temsilcisi Dicle Canova muahedeye ait ayrıntıları canlı yayında aktardı;

“Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Suudi Arabistan ziyaretindeki en değerli başlık savunma iş birliği anlaşması. Bu iş birliği mutabakatının isminin da Mekke Ortak Savunma Anlaşması olması yönünde beklenti yüksek. Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanması beklenen savunma iş birliği muahedesini Mekke Ortak Savunma Anlaşması olarak tabir edebilirim.”

BM’NİN 51. MADDESİ ESAS ALINACAK

Canova, mutabakatın Birleşmiş Milletler Şartı’nın 51. maddesine dayandırılacağını belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:

“Birleşmiş Milletler’in 51. maddesine dayandırılarak imzalanacak bir muahede. Bu madde, silahlı bir atak karşısında kişisel yahut kolektif legal müdafaa hakkını düzenliyor. Hasebiyle üç ülkenin yasal müdafaa hakkını kolektif hale getiren bir yapı oluşturulacak. Dışarıdan gelebilecek bir tehdide karşı Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan ortak savunma yapabilecek.”

ORTAK TATBİKAT VE SAVUNMA SANAYİ PROJELERİ

Anlaşmanın yalnızca güvenlik alanıyla sonlu kalmayacağını söz eden Canova, şu bilgileri verdi:

“Üç ülke arasında ortak askeri eğitimler, işçi değişimleri, ortak tatbikatlar ve savunma endüstrisinde ortak projeler hayata geçirilebilecek. Savunma alanındaki iş birliği daha da güçlenecek.”

BÖLGESEL GÜVENLİK MİMARİSİNİN İLK ADIMI

Canova, ABD-İran savaşı ile Körfez’deki gelişmelerin uzun müddettir hazırlıkları süren iş birliği sürecini hızlandırdığını belirterek şu değerlendirmede bulundu:

“İsrail’in bölgeyi istikrarsızlaştıran tavrı ve akınları da bu tür güvenlik paktlarını gündeme getirdi. Uzun vadeli maksat, kapsamlı bir bölgesel güvenlik platformu oluşturulması. Bu, Türkiye’nin uzun müddettir lisana getirdiği bölgesel güvenlik mimarisi stratejisinin değerli ayaklarından biri.”

Canova, amacın bölge ülkelerinin güvenlik problemlerini kendi aralarında çözebileceği bir yapı oluşturmak olduğunu belirterek, bunun dış müdahalelerin tesirini azaltabileceğini söz etti.

SAVUNMA SANAYİSİNDE YENİ DÖNEM

Canova, mutabakatla birlikte savunma endüstrisindeki ortak projelerin de sürat kazanacağını belirterek şunları söyledi:

“Suudi Arabistan daha evvel birçok sefer Türkiye ile savunma endüstrisi alanında temas kurmuştu. Müşteri olmaktan çok ortak olmayı tercih ettiğini açıklamıştı. Teknoloji transferi, ortak üretim modelleri, AR-GE projeleri, radar teknolojileri ve insansız hava sistemleri üzere alanlarda yeni iştirakler gündeme gelebilir.”

ERDOĞAN DAHA ÖNCE SİNYALİNİ VERMİŞTİ

Canova, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın yılın başında gerçekleştirdiği Suudi Arabistan ziyaretinde savunma endüstrisi iş birliğine dikkat çektiğini de hatırlattı.

Erdoğan’ın dönüş yolunda gazetecilere yaptığı açıklamayı aktaran Canova, şu tabirleri paylaştı:

“Ülkemizin savunma sanayi alanında aldığı uzaklık bütün dünya üzere Suudi Arabistan tarafından da ilgiyle takip ediliyor. Biz savunma endüstrisinde öncelikle kendi gereksinimlerimizi karşılamaya odaklanmış bulunuyoruz. Bunun yanında dost ve kardeşlerimizin muhtaçlıklarını karşılamak için de çaba gösteriyoruz.”

Canova, Erdoğan’ın KAAN Milli Muharip Uçağı konusunda da Suudi Arabistan’ın ortak yatırım yapabileceğini söylediğini, Pakistan ile de bu alanda ön mutabakat imzalandığını hatırlattı.

Pakistan, ABD-İran savaşının sona erdirilmesi için arabuluculuk teşebbüslerinde bulunurken, Türkiye ise Gazze’de ateşkesin sağlanmasına yönelik diplomatik temaslarda faal rol üstlendi.

Suudi Arabistan ile Pakistan, 2025 yılında ortak savunma anlaşması imzalayacaklarını açıklamış, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif de 17 Eylül’de “Ortak Stratejik Savunma Anlaşması”nı imzalamıştı.