10 sene evvel askıya alınmıştı. Güney Kore projeyi yine başlıyor

Güney Kore Yeniden Birleşme Bakanlığı, Kuzey Kore ile münasebet kurma eforlar devam ederken, onlarca yıldır durdurulmuş olan ve Kuzey Kore’nin doğusundaki Wonsan kentine uzanma potansiyeli bulunan demiryolu sınırındaki çalışmalara yine başlanacağını duyurdu.

Yeniden Birleşme Bakanı Chung Dong-young, başkanlık seviyesindeki bilgilendirme toplantısında, hükümetin Silahsızlandırılmış Bölge yakınındaki Gyeongwon Hattı’nın kopuk bölümünü restore etme projesini tekrar başlatacağını açıkladı.

Söz konusu proje birinci olarak 2015 yılında hayata geçirilmiş, fakat iki ülke arasındaki bağların dondurulmasının akabinde 2016’da askıya alınmıştı.

Bakanlığın yayımladığı basın bülteninde, başşehir Seul’den başlayan demiryolu sınırının gelecekte Kuzey Kore’nin doğu kıyısındaki kritik kentlerden biri olan Wonsan ile ilişki kurabileceği kaydedildi.

Kuzey Kore lideri Kim Jong Un’un ülke turizmini genişletmek için model olarak tanımladığı Wonsan kentinde, 20.000 ziyaretçi kapasiteli Wonsan-Kalma kıyı turizm bölgesi ve plaj tesisi geçen yıl hizmete açılmıştı.

Güney Kore Yeniden Birleşme Bakanlığının açıklaması, Kuzey Kore’nin Güney’i düşman devlet olarak tanımlama siyaseti kapsamında 2024 yılında ağır silahlarla korunan sondaki karayolu ve demiryolu kontaklarını havaya uçurmasına karşın geldi.

Bakanlık, demiryolu projesinin Silahsızlandırılmış Bölge’deki barış ve ekolojik turizm alanlarına erişimi kolaylaştıracağını, birebir vakitte hudut bölgelerindeki ekonomik hareketliliği teşvik edeceğini vurguladı.

Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae Myung, bilgilendirme toplantısında yaptığı konuşmada, yakınlaşma davetlerini reddeden Kuzey Kore ile diyalog kurma gayretlerinin zahmetini kabul etti.

Lee, “Yankısız bir boşluğa haykırıyor üzere hissedilebilir. Lakin barış ve bir arada yaşamak kıymetli bir misyon olmaya devam ediyor. Ne kadar güç olursa olsun bu politikayı sürdürmek zorundayız” dedi.

Öte yandan bakanlık, Kuzey Kore ile insani yardım projelerini ve değişim programlarını desteklemek maksadıyla kurulan Koreler Arası İşbirliği Fonu’nun ülke içindeki kullanım alanlarını genişletmeyi teklif etti.

Bakan Chung, 2016’daki nükleer ve füze denemelerinin akabinde hudut ötesi programların birçoklarının durdurulması sebebiyle, son on yılda fonun her yıl sadece yüzde 2 ila yüzde 3’lük kısmının harcandığını belirtti.

Devlet Başkanı Lee, fonun harcama imkanı bulunamadığı için biriktiğini vurgulayarak, “Bu sebeple uygulama kararnamesini revize etmek ve kullanım alanlarını genişletmek makul görünüyor” değerlendirmesinde bulundu.

Bakan Chung, fona ait yönetmelik değişiklikleriyle birlikte kaynakların hudut bölgesi projelerine, barış iktisadı teşebbüslerine, tekrar birleşme faaliyetlerine ve Kuzey Kore araştırmalarına aktarılmasının önünün açılacağını kelamlarına ekledi.

İkinci Dünya Savaşı’nın akabinde Kore Yarımadası’ndaki Japon sömürgeciliğinin sona ermesiyle oluşan siyasi boşluk, ABD ve eski Sovyetler Birliği tarafından ideolojik bir bölünmeye dönüştürüldü. Kim Il-sung önderliğindeki Kuzey Kore 1948 yılında bağımsızlığını duyuru ederken, ABD müttefiki Güney Kore de tıpkı yıl cumhuriyet kurdu.

İki idare arasında başlayan gerginlik, Kuzey Kore’nin 1950’de başlattığı savaşla sıcak çatışmaya dönüştü. Yaklaşık üç yıl süren çatışmaların akabinde 1953 yılında Panmunjom Ateşkes Antlaşması imzalandı. Fakat taraflar arasında nihai bir barış anlaşması akdedilmediği için iki ülke teknik olarak hala savaş halinde.

Ateşkes sürecinden bu yana birleşme ve kalıcı barış arayışları sürse de karşılıklı adımlar tansiyonu koruyor.

Bölgedeki askeri hareketlilik global ittifakları da şekillendiriyor.

Güney Kore ve Japonya, ABD ile ikili ve üçlü ortak tatbikatlar düzenlerken; Hindistan, Avustralya, Japonya ve ABD’nin yer aldığı “Quad” oluşumu Kuzey Kore’ye karşı güvenlik işbirliğini güçlendirme taahhüdünde bulundu.

Öte yandan Rusya’nın, Ukrayna savaşı sebebiyle artan mühimmat gereksinimini karşılamak emeliyle Kuzey Kore ile teknoloji ve besin transferi karşılığında silah tedarik anlaşması yaptığı tez ediliyor.

Geçtiğimiz aylarda Kuzey Kore, devlet yapısında, ideolojik yöneliminde ve Kore Yarımadası’na yönelik siyasetlerinde esaslı dönüşümler içeren yeni anayasa değişikliğini kabul etti.

Kuzey Kore lideri Kim Jong-un’un Ocak 2024’te lisana getirdiği teklifin akabinde Pyongyang idaresi, 6 Mayıs’ta yapılan düzenlemeyle “barışçıl tekrar birleşme” ve “ulusal birlik” üzere tabirleri anayasa metninden büsbütün sildi.

Yeni anayasa metninde Kuzey Kore; güneyde Güney Kore, kuzeyde ise Çin ve Rusya ile net sonları belirlenmiş başka bir devlet olarak tanımlandı.

Ülke topraklarına yönelik ihlallerin asla beğenilen görülmeyeceği kayda geçirilirken Sarı Deniz’deki tartışmalı deniz hududuna ait açık bir tabire yer verilmedi.

Anayasada Kuzey Kore kendisini “sorumlu bir nükleer silah devleti” olarak nitelendirdi. Ülkenin güvenliğini ve kalkınma haklarını korumak gayesiyle nükleer silah geliştirme çalışmalarının sürdürüleceği vurgulandı.

Düzenlemeyle Lider Kim Jong-un’un nükleer kuvvetler üzerindeki direkt komuta yetkisi dahi olmak üzere devlet kurumları üzerindeki yetkileri genişletildi.

Kuzey Kore Yüksek Halk Meclisinin lideri görevden alma yetkisi kaldırılırken Meclisin Kim üzerindeki resmi kontrol rolü fiilen sona erdirildi. Ayrıyeten Kuzey Kore’nin kurucusu Kim Il-Sung’un kazanımlarına yapılan atıflar anayasadan çıkarıldı.