Türkiye ile Irak arasındaki Kerkük petrol anlaşması ne manaya geliyor?

Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO), Irak’ın Kerkük bölgesindeki stratejik hidrokarbon alanlarının yine geliştirilmesi ve üretimin artırılması hedefiyle İngiliz güç devi BP’nin bölgedeki iştiraki BP Energy Company of Kirkuk Limited (BP ECKL) şirketinin yüzde 15 payını satın aldı.

Resmi temaslarda bulunmak üzere Ankara’ya gelen Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi’nin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından kabulü öncesinde Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığında imza töreni düzenlendi.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar’ın refakat ettiği merasimde mukaveleyi TPAO Genel Müdürü Cem Erdem ile BP Upstream İş Geliştirmeden Sorumlu Başkan Yardımcısı Andrew McAuslan imzaladı.

İmzalanan mutabakat; Irak’ın en kıymetli hidrokarbon üretim merkezlerinden Kerkük petrol alanındaki Baba ve Avanah kubbeleri ile bölgede yer alan Bai Hassan, Jambur ve Khabbaz alanlarını kapsıyor.

Irak devlet şirketleri Kuzey Petrol Şirketi (NOC) ve Kuzey Gaz Şirketi (NGC) tarafından işletilmekte olan mukavele alanının, birinci etapta 3 milyar varil petrol muadilinin üzerinde hidrokarbon kaynağı barındırdığı ve yüksek arama potansiyeline sahip olduğu bedellendiriliyor.

Söz konusu atılım, BP’nin bu ayın başında ABD’li bağımsız enerji şirketi ConocoPhillips’e yaptığı yüzde 42’lik pay döneminin akabinde geldi.

UpStream Online portalının haberine nazaran düzenleyici kurumların onayının akabinde tamamlanacak süreçle birlikte BP yüzde 43 payla operatörlüğünü korurken, ConocoPhillips yüzde 42, TPAO ise yüzde 15 hisseye sahip olacak.

TPAO ile BP arasında Şubat 2026’da imzalanan stratejik işbirliği mutabakat zaptına dayanan mutabakat hakkında değerlendirmede bulunan BP Üst Yöneticisi Meg O’Neill, Hazar bölgesinde Azeri-Çıralı-Güneşli, Şah Deniz, Bakü-Tiflis-Ceyhan ve Güney Kafkasya boru sınırlarında 30 yılı aşkın müddettir devam eden iştiraki Kerkük’e taşımaktan memnuniyet duyduklarını bildirdi.

Anadolu Ajansının (AA) aktardığına nazaran Bakan Alparslan Bayraktar, imza merasiminin akabinde yaptığı açıklamada, TPAO’yu memleketler arası alanda büyütme stratejisinin somut bir sonucunu elde ettiklerini belirterek, “Bu konsorsiyum, bölgede yaklaşık 3 milyar varil olduğu varsayım edilen rezervi geliştirmek ve üretimi artırmak için birlikte çalışacak. Bu adım, Türkiye Petrolleri’ni günde 1 milyon varil petrol ve doğalgaz üretimi yapan bir şirket haline getirme yolundaki en kıymetli adımlarımızdan biridir” sözlerini kullandı.

Söz konusu kritik işbirliği, Irak ham petrolünü Ceyhan terminaline taşıyan ve 1975 yılında yürürlüğe giren Kerkük-Ceyhan Petrol Boru Hattı Anlaşması’nın 27 Temmuz 2026 prestijiyle mühletinin dolduğu periyoda denk geldi.

Anlaşmayı motamot yenilemek yerine Irak ile yeni bir güç işbirliği çerçevesi oluşturmayı hedefleyen Türkiye, yıllardır askıda olan sevkiyatın tam kapasiteyle başlaması için diplomasi trafiğini hızlandırdı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Irak Başbakanı ez-Zeydi ile düzenlediği ortak basın toplantısında, Bağdat idaresinin Türkiye’ye günlük 1 milyon varil petrol tedarik etme teklifinde bulunduğunu doğrulayarak, “Komşumuz Irak’tan günde 1 milyon varil petrol aktardığımızda bu ölçü gereksinimimizi karşılayacaktır” dedi.

Daily Sabah Editör Koordinatörü Mehmet Çelik, el-Cezire kanalına yaptığı değerlendirmede, Türkiye’nin güç kaynaklarını çeşitlendirme stratejisinin Irak ile ilişkilerde güvenlik ve Kalkınma Yolu Projesi olmak üzere iki farklı boyut kazandığını vurguladı.

ABD ve İsrail’in Şubat ayında İran’a yönelik başlattığı savaş ve Hürmüz Boğazı’nın seyre kapatılması, Ankara’nın alternatif güç ve ticaret güzergahı tekliflerini Bağdat açısından daha kritik hale getirdi.

İki ülke arasındaki bağlantılarda temel güvenlik başlığını, Türkiye’nin terör örgütü PKK ile gayreti oluşturuyor.

Türk Silahlı Kuvvetleri’nin Irak’ın kuzeyindeki Erbil, Duhok ve Ninova vilayetlerinde yer alan yaklaşık 50 askeri üssü ve 5 bin çalışanı bulunuyor.

PKK’nın 2025 yılı ortalarında silah bıraktığını açıklamasına karşın Türkiye, örgütün bölgedeki varlığını milli güvenlik tehdidi olarak görmeyi sürdürüyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, görüşmede “Terörsüz Türkiye ve terörsüz bölge vizyonumuzun gerçeğe dönüşmesi için Iraklı kardeşlerimizle yakın temas halindeyiz” iletisini verdi.

Öte yandan Enerji Bakanı Bayraktar, Irak Petrol Bakanı Basim Muhammed Hüdeyir ve Elektrik Bakanı Ali Saadi Vehib ile Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde bir araya geldi.

Bayraktar, görüşmede petrol, doğalgaz ve elektrik iletim çizgileri dahil olmak üzere mevcut altyapının tam kapasiteyle kullanılması konusunda mutabakata vardıklarını açıkladı.