İktisat ve Dış Politika Araştırmalar Merkezi’nin raporunda, toplumsal medyaya yaş hududu getirmenin çocukların karşılaştığı riskleri azalttığına ait delillerin şimdi sonlu olduğu belirtildi. Türkiye için kademeli erişim modeli önerilirken, ders görüntüleri, ya...
Ekonomi ve Dış Politika Araştırmalar Merkezi (EDAM), çocukların sosyal medyada korunması için genel yasak yerine yaşa ve riskli özelliklere nazaran kademeli erişim önerdi. “Çocukların Sosyal Medyaya Erişimi: Türkiye için siyaset önerileri” başlıklı raporda, kapatılan hesap sayısının çocukların daha inançta olduğunu göstermeye yetmediği vurgulandı. Eğitim ve bilgi kaynaklarına erişimi korurken ziyanlı içerikleri, istenmeyen temasları ve bağımlılık yaratan tasarım özelliklerini sonlandıran bir model önerildi.
Eylül ayında yayımlanan raporda Avustralya, Fransa, Birleşik Krallık ve Avrupa Birliği’nin uygulamaları incelendi. Düzenlemelerin yeni olduğu belirtilerek, genel bir sosyal medya yaş yasağının çocukların çevrimiçi güvenliğini artırdığına ait uzun devirli ve neden-sonuç alakasını ortaya koyan delillerin şimdi bulunmadığı kaydedildi.
HESAPLAR AZALDI, KULLANIM SÜRDÜ
Raporda, 16 yaş altındakilerin belirlenen sosyal medya platformlarında hesap sahibi olmasını sınırlayan Avustralya’nın birinci uygulama sonuçları değerlendirildi. Platformların yaklaşık 4,7 milyon hesabı kaldırdığı, devre dışı bıraktığı yahut kısıtladığı bildirildi. Bu sayının çocuk sayısını değil, hesap sayısını söz ettiği; birebir çocuğa ilişkin birden fazla hesabın ve etkin olmayan hesapların bulunabileceği belirtildi. Ayrıyeten aktarılan, 4 binden fazla çocuk ve aileyi kapsayan araştırmanın birinci sonuçlarına nazaran, yaş sınırlamasına tabi platformlarda hesap sahibi olduğunu bildirenlerin oranı yüzde 52,4’ten yüzde 42,1’e geriledi. Bu platformları hesapla yahut hesapsız kullandığını bildirenlerin oranı ise yüzde 85,9’dan yüzde 81,5’e düştü. Bulguların uzun vadeli güvenlik sonuçlarını pahalandırmak için şimdi kâfi olmadığı vurgulandı.
EĞİTİM İÇERİKLERİNE ERİŞİM KORUNMALI
Raporda, tıpkı platformdaki farklı fonksiyonların başka kıymetlendirilmesi gerektiği belirtildi. Eğitim görüntüsü izlemek ile yabancılarla direkt irtibat kurmak, herkese açık yorum yapmak yahut canlı yayın açmanın birebir risk seviyesinde olmadığına dikkat çekildi. Müfredat takviyesi, yabancı lisan eğitimi, imtihana hazırlık, bilim, sanat ve marifet eğitimine ait içeriklerin, riskli toplumsal etkileşim özellikleriyle tıpkı altyapıda bulunabildiği hatırlatıldı. Riskli özelliklerin sonlandırılmasının bütün eğitim kaynaklarını erişilemez hâle getirmemesi gerektiği kaydedildi. Eğitim ve okul iletişimi, bilimsel içerikler, kütüphane gibisi bilgi hizmetleri ve sıhhat bilgilerine erişim için açık, dar kapsamlı ve denetlenebilir istisnalar önerildi.
15 YAŞINDAN SONRA DA KORUMA
Türkiye’deki 15 yaş altına yönelik hizmet yasağı ile 15–17 yaş kümesine yönelik farklılaştırılmış hizmet yükümlülüğünün değerlendirildiği raporda, genel yasağın kademeli erişim modeliyle değiştirilmesi önerildi. Ayrıyeten 18 yaş altındakilerin kullandığı hizmetlere güçlü güvenlik yükümlülükleri getirilmesi istendi. 15–17 yaş kümesine yönelik hizmetlerin somut güvenlik standartlarıyla tanımlanması gerektiği belirtildi. Gece bildirimlerinin susturulması, otomatik oynatma ve şahsileştirilmiş akışların varsayılan olarak kapatılması üzere tedbirler değerlendirildi. Yaş doğrulamanın da gereksiz kimlik bilgisi toplamadan, mahremiyeti koruyacak biçimde yapılması önerildi.
DAHA AZ DENETLENEN ALANLARA YÖNELEBİLİRLER
Raporda, sınırlamaların çocukları daha az denetlenen platformlara, özel kümelere yahut oyun sohbetlerine yönlendirebileceği uyarısı yapıldı. Eğitim ve aile dayanağının gerekli olduğu, lakin platformların risk yaratan dizaynlarına karşı tek başına kâfi olmayacağı belirtildi. Ebeveynlerin kullanım mühletini ve hesap ayarlarını yönetebileceği anlaşılır araçlar önerilirken, bilhassa ergenlerin mahremiyetinin sınırsız nezaretle ortadan kaldırılmaması istendi. Düzenlemenin muvaffakiyetinin, kapatılan hesapların yanı sıra ziyanlı içeriğe maruz kalma, istenmeyen temas ve sorunlu kullanımın ne ölçüde azaldığı üzerinden kıymetlendirilmesi gerektiği vurgulandı.
Sosyal medyada yasak yerine kademeli erişim
Atıklar sanata, okul bahçeleri hayat alanına dönüşecek
‘Dijital Üniversite Platformu’nda fiyatsız eğitim
Kurum cinsine alışılmamış programa ruhsat iptali
Okullarda yeni güvenlik tedbirleri masada. Milli Eğitim Bakanı Tekin tarih verdi
KPSS ön lisans sonuçları açıklandı mı, ne vakit açıklanacak? 2026 ÖSYM KPSS ön lisans sonuç tarihi
ÖZYES yerleştirme sonuçları sorguma 2026: YKS ÖZYES yerleştirme sonuçları açıklandı
