Irak'ta terör örgütü DAEŞ'le çaba ismi altında Irak hükümetiyle işbirliği yapan ABD güçleri öncülüğündeki milletlerarası koalisyon 12 yılın akabinde ülkeden çekildi.
Ülkede 9 askeri üsse sahip olan ABD askerlerinin ülkeden ayrılmasıyla Irak’ta yeni bir devir başlıyor.
Irak Savunma Bakanı Yahya Resul, Katar Merkezli El Cezire televizyonuna koalisyon güçlerinin ülkeden çekildiğini duyurdu. Çekilmeyle birlikte ABD’nin ülke genelinde bulunan çok sayıda üssü de boşaldı.
2003’te Saddam Hüseyin idaresini deviren ve Irak’ı işgal eden ABD güçleri, 2011’de ülkeden çekilmişti. Lakin 3 yıl sonra terör örgütü DAEŞ’le uğraş ismi altında Irak hükümetiyle işbirliği yaparak ülkeye tekrar konuşlandı. DAEŞ’in 2017’de Irak’ta güç kaybetmesinin akabinde Washington, 2024’te yine çekilme kararı almıştı.
BİRLİKLER ABD’YE GERİ DÖNMEYECEK
Çekilme, ABD’nin Irak’taki askeri varlığının mevcut biçimiyle sona ermesi manasına gelse de, ayrılan birliklerin kıymetli bir kısmı ABD’ye geri dönmeyecek.
Irak ile ABD, Eylül 2024’te ülkedeki ABD öncülüğündeki milletlerarası koalisyonun askeri misyonunun sona erdirilmesine ait iki etaplı bir geçiş planı açıklamıştı.
Bu planın birinci etabında Irak’taki askeri misyonun tamamlanarak ikili güvenlik işbirliklerine geçilmesi, ikinci basamağında ise Suriye’deki DAEŞ aykırısı operasyonlara Irak topraklarından verilen dayanağın sürdürülmesi öngörülmüştü.
Amerikan basınında yer alan tezlere nazaran bu kapsamda “yüzlerce asker”, Ürdün’e ve Ortadoğu genelindeki öbür noktalara tekrar konuşlandırılacak.
IKYB’DEN SAVUNMA ENDİŞESİ
Öte yandan Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) Peşmerge Bakanlığı, koalisyonun çekilmesinin yaklaşmasıyla bölgenin hava savunma kapasitesine ait tasalarını lisana getirdi.
Bakanlık, ABD ile İran arasındaki son tansiyon sürecinde IKBY’nin 1000’den fazla insansız hava aracı (İHA) ve balistik füze saldırısına maruz kaldığını bildirerek, bölge hava alanının Irak’ın ulusal hava alanının ayrılmaz bir kesimi olduğunu ve bu alanın korunmasının federal hükümetin anayasal sorumluluğunda bulunduğunu kaydetti.
IKBY Başbakanı Mesrur Barzani de ABD güçlerinin çekilmesinin bölgeyi savunmasız bırakabileceği ikazında bulunarak, Irak’ın kuzeyinde hava savunma sistemlerinin yetersizliğine dikkati çekti.
ABD’nin 2011’deki çekilme kararının akabinde oluşan güvenlik boşluğunun DEAŞ’ın yükselişine taban hazırladığını hatırlatan Barzani, misal bir tablonun yine yaşanabileceğini vurguladı.
Irak’ta ABD öncülüğündeki koalisyonun askeri üs ve karargah sisteminin 30 Eylül prestijiyle resmen sona ermesi; ülkedeki yabancı askeri varlığın yerini büsbütün Irak güçlerinin sorumluluğuna ve Bağdat-Washington arasındaki ikili güvenlik işbirliğine bırakması bekleniyor.