ABD’den İran’a yeni yaptırım. Hamaney’in finansörü amaçta

ABD Hazine Bakanlığı, Tahran yönetiminin Hürmüz Boğazı’nda petrol tankerlerine yönelik ataklarını yine başlatmasının akabinde, İran’ın yeni Dini Lideri Ayetullah Mücteba Hamaney’in kilit finansörünü ve 13 başka birey ile kuruluşu gaye alan yeni yaptırımlar yayımladı.

Hazine Bakanlığı, yaptırımların merkezinde, daha evvel İran Devrim Muhafızları Ordusu ve başka kuruluşların faaliyetlerine finansal dayanak sağlamadaki rolü sebebiyle Britanya tarafından yaptırıma maruz kalan, Dubai merkezli İranlı bankacı ve iş insanı Ali Ansari’nin yer aldığını bildirdi.

Bakanlık, Ansari’nin kamu kaynaklı zenginliği; kendisini, hükümet seçkinlerini ve İslam Devrim Muhafızları Ordusunu zenginleştirmek hedefiyle geniş bir denizaşırı gayrimenkul ve ticari varlık portföyüne aktardığını kaydetti.

Hazine Bakanlığına bağlı Yabancı Varlıkları Kontrol Ofisi (OFAC) ayrıyeten, hükümetin yasa dışı faaliyetlerini gizlemek için katmanlı paravan şirketler kullanarak yaptırım uygulanan İran bankaları ismine yıllık milyarlarca dolar taşıdığını belirttiği İran merkezli üç döviz ofisini ve yabancı paravan şirketleri hedef aldı.

ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Tommy Pigott hususa ait yaptığı açıklamada, “Birleşik Devletler, İran’ın yönetici seçkinini ayakta tutan finansal can damarlarını kesmek için kararlı adımlar atıyor. ABD, bu ağları amaç alarak rejimin dövize erişim ve memleketler arası finansal faaliyet yürütme yeteneğini doğrudan baltalamaktadır” dedi.

Hazine Bakanlığı yaptırımları, üç Katar ve Suudi Arabistan ticari tankerinin İran ateşine maruz kaldığı, bu durumun ABD’yi İran mevzilerini vurmaya sevk ettiği ve İran’ın da Körfez ülkelerindeki ABD askeri mevzilerine taarruzlarla cevap verdiği bir haftalık yenilenen çatışmanın akabinde gelen nispeten sakin bir günde duyurdu.

ABD Başkanı Donald Trump, cuma günü yaptığı açıklamada İran ile üzerinde anlaşılan ateşkesin sona erdiğini belirtti lakin Washington’ın, İran’ın talebi üzerine görüşmeleri sürdürmeyi kabul ettiğini dile getirdi.

Hazine Bakanı Scott Bessent yaptığı açıklamada, bakanlığın Hamaney ve öteki üst seviye İranlı yetkilileri global finans sisteminden tecrit etmek için “elindeki her aracı kullanmaya devam edeceğini” vurguladı.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise bugün erken saatlerde yaptığı açıklamada, Bessent’in mutabakat zaptının 9. maddesini ihlal ettiğini belirterek bunu “ABD’nin başka ihlalleri ve kusurlu adımlarının” devamı olarak nitelendirdi.

Arakçi, X platformunda yaptığı paylaşımda, “Gerçek durum tespiti: Fakat karşılıklı ahenk kelam konusu olabilir” tabirlerini kullanarak, İran’ın “şimdiye kadar kelamını tuttuğunu” ekledi.

İran, ABD’nin geçen ay üzerinde anlaşılan mutabakat zaptını ihlal etmesi durumunda “topyekun savunmaya” hazır olduğunu bildirdi.

İran’ın başmüzakerecisi Muhammed Bakır Galibaf da Telegram üzerinden yaptığı açıklamada, savaşın hiçbir vakit Tahran’ın teslimiyetiyle son bulmayacağını vurguladı.

Obsidian Risk Advisors idare ortağı Brett Erickson, yeni yaptırımların Tahran’a net bir bildiri gönderdiğini tabir ederek, “Washington artık mevcut çerçeveyi kurtarmaya çalışmıyor. Bunu büsbütün değiştirmeye hazırlanıyor” değerlendirmesinde bulundu.

ABD ile İran arasındaki muahedenin 9. maddesi uyarınca Washington, “yeni yaptırımlar uygulamayacağını ve bölgeye ek kuvvet konuşlandırmayacağını” kabul etmişti.

Hazine Bakanlığı, Ansari’nin daha önce ABD tarafından yaptırım uygulanan ve İran hükümetinin talimatıyla 2025 yılının ekim ayı ortasında kapatılarak iflas eden Ayandeh Bank’ın sahibi ve yöneticisi olduğunu aktardı.

Ansari’nin, 2011 yılında kurulan ve Avrupa, Körfez ile öteki bölgelerdeki gayrimenkul ve ticari mülklere yatırım yapan Saint Kitts ve Nevis merkezli Smart Global Limited holding şirketi bünyesinde, birden fazla yetki alanında çok sayıda paravan şirket ve banka hesabı kullanarak milyonlarca dolar pahasında varlık biriktirdiği ifade edildi.

Hazine Bakanlığı konuya ilişkin şu tabirleri kullandı:

“Bu mali çıkarlar her ne kadar Ansari’nin ismine kayıtlı olsa da nihayetinde Mücteba Hamaney, ailesi ile rejimdeki öbür İranlı seçkinlerin ve Devrim Muhafızlarının mali çıkarına hizmet etmektedir. Bu bölümler, bariz yolsuzluklarına ve İran iktisadı ile halkına verdiği büyük ziyana karşın Ansari’nin cezalandırılmasını engellemiştir.”

OFAC ayrıyeten, kelam konusu üç döviz ofisiyle bağlantılı İran vatandaşlarının yanı sıra bu döviz ofisleri ismine finansal süreçler yürüttüğünü belirttiği Hong Kong merkezli CDM Trading Limited ve Birleşik Arap Emirlikleri merkezli Naba Alzaki Raw Materials Trading LLC şirketlerine karşı da tedbirler alındığını duyurdu.