OPEC+ petrol üretim kotalarını artıracak

OPEC+ ülkeleri, global piyasa dengelerindeki değişimler ve evvelki aylarda arzda görülen artışın akabinde, ağustos ayından itibaren petrol üretimini günlük yaklaşık 188 bin varil artırma konusunda ön mutabakat sağladı.

Reuters haber ajansının müzakereler hakkında bilgi sahibi kaynaklara dayandırdığı habere nazaran, bu kararın 5 Temmuz Pazar günü yapılacak çevrimiçi toplantıda onaylanması bekleniyor.

Anlaşmanın yürürlüğe girmesi durumunda, haziran ve temmuz aylarında onaylanan artışların akabinde üretimdeki yükseliş eğilimi sürecek.

OPEC ve Rusya dahil müttefiklerinden oluşan yedi temel OPEC+ üyesi, nisan ile temmuz ayları arasında üretim kotalarını günlük yaklaşık 800 bin varil yükseltti.

Kaynaklar, ek arzın, Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan ihracatın kademeli olarak yine başlamasıyla gerileyen global petrol fiyatları üzerindeki baskıyı artırabileceğini belirtiyor.

Brent petrol şu sıralarda varil başına 72 doların çabucak altında süreç görüyor.

OPEC’in en büyük üreticilerinden olan Irak’ın Petrol Bakanlığı, haziran sonu itibarıyla ülkenin üretim kotasının kademeli olarak geri kazanılmaya başladığını bildirdi.

ABD ve İsrail’in İran ile çatışmaya girmesi ve nisan ayındaki ihracat engellemeleri nedeniyle OPEC ülkelerinin petrol üretimi son 36 yılın en düşük düzeyine gerilemişti.

BAE, KARTELDEN AYRILMIŞTI

Dünyanın en büyük üreticilerinden biri olan Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), kotalara yönelik itirazlarının akabinde 28 Nisan’da OPEC ve genişletilmiş OPEC+ kümesinden çekileceğini duyurmuştu .

OPEC+ ittifakının şimdi kullanılmamış rezervleri çoğunlukla Körfez bölgesinde yer alıyor.

Buradaki ihracat ise ABD ve İsrail’in akınlarına cevap olarak İran’ın 28 Şubat’ta başlattığı Hürmüz Boğazı ablukası sebebiyle aksamıştı.

Rystad Energy analisti Priya Walia, bahse ait şu değerlendirmeyi yaptı:

“OPEC+ ittifakının kotalarla uyumlu toplam üretimi mart ayında, 36,73 milyon varillik aylık kotaya rağmen günlük 27,68 milyon varile geriledi. Yaklaşık 9 milyon varillik bu açık, istekli kısıtlamalardan fazla neredeyse büsbütün savaşa bağlı aksamalardan kaynaklanıyor.”

Abluka süreci Irak, Kuveyt, Suudi Arabistan ve BAE’yi direkt etkiliyor. BAE’nin üretimi artık OPEC kotalarına dahil edilmeyecek.

İhracatı ABD’nin misilleme ablukasının gayesi olan İran ise OPEC+ üyesi olmasına karşın kotalardan muaf tutuluyor.

Grubun en büyük ikinci üreticisi pozisyonundaki Rusya bu durumdan en çok yararlanan ülke olarak öne çıksa da, Ukrayna’daki savaşın uzaması sebebiyle mevcut kota düzeylerinde üretim yapmakta zorluk yaşıyor.

BAE’nin ayrılışını yorumlayan Kpler analisti Amena Bakr, Katar’ın 2019’da ve Angola’nın 2023’te kümeden ayrılmasıyla kıyaslandığında bu kararın OPEC için “büyük bir gelişme” olduğunu vurguladı.

AFP’ye konuşan Bakr, BAE’nin kotalara yönelik hoşnutsuzluğunun 2021 yılına kadar uzandığını belirtti.

BAE, son yıllarda altyapısına büyük yatırımlar gerçekleştirdi ve devlete ait petrol şirketi ADNOC, 2027 yılına kadar üretimi günlük 5 milyon varile çıkarmayı hedefliyor.

Bu amaç, ülkenin yaklaşık 3,5 milyon varil olan son kotasının epeyce üzerinde bulunuyor. Bu durum, düşük maliyetle üretim yapabilen BAE’yi rekabetçi bir oyuncu haline getirirken, Suudi Arabistan ve müttefiklerinin piyasayı şekillendirme gayretlerini sınırlama riski taşıyor.

Ayrıca kotalarını tekraren aştıkları yönünde suçlamalarla karşılaşan Irak ve Kazakistan üzere öteki ülkelerin de kümeden ayrılabileceği yönündeki kaygılar geçerliliğini koruyor.

OPEC, KÜRESEL PETROL ARZININ YÜZDE 38’İNE HAKİM

OPEC, dünya genelindeki kanıtlanmış petrol rezervlerinin yaklaşık yüzde 80’ini denetim ederken, global ham petrol üretiminin yaklaşık yüzde 38’ini karşılıyor.

Örgüt ayrıyeten dünya petrol ihracatının yarısından fazlasını gerçekleştiriyor.

14 Eylül 1960 tarihinde petrol üreticisi ülkelerin üretim ve arz siyasetlerini ortak bir çerçevede koordine etmek gayesiyle kurulan OPEC’te hala Cezayir, Kongo, Ekvator Ginesi, Gabon, İran, Irak, Kuveyt, Libya, Nijerya, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Venezuela olmak üzere 12 ülke bulunuyor. BAE’nin ayrılmasıyla birlikte örgütün üye sayısı 11’e gerileyecek.