Olaylar arttı! Birinci 24 saat çok kritik… Bilhassa 5 yaşından küçük çocuklar risk altında

Tedavide birinci 24 saatin kritik bir kıymete sahip olduğunu belirten Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Berrin Arslan, ailelere hayati bilgiler verdi.

En sık kirli su ve besinler yoluyla bulaşıyor

Yaz ishallerinin yaklaşık yüzde 90’ından virüs, bakteri ve parazit üzere mikrobik etmenler sorumlu oluyor. Özellikle E. coli, rotavirüs, norovirüs, salmonella ve shigella üzere mikroorganizmalar yaz aylarında enfeksiyona daha sık sebep olabiliyor.

Yaz ishali ekseriyetle kirli su ve besinlerle bulaşan bakteri ve virüslerden kaynaklanıyor. Sıcakta uzun müddet bekleyen et, tavuk, yumurta ve süt eserleri üzere besinler, yeterli klorlanmamış havuz suları, kirli içme suları ve gereğince yıkanmamış meyve ile sebzeler ishal riskini artırmaktadır.

Ayrıca, yaz aylarında aşırı ölçüde tüketilen birtakım meyveler, içeriklerindeki yüksek fruktoz sebebiyle, bilhassa çocuklarda ishale yol açabilmektedir. Bu sebeple yaz devrinde besin ve su hijyenine dikkat etmek son derece değerlidir.

Bu belirtiler varsa, dikkat!

Yaz ishali; sıcaklık ve nemin artmasıyla mikropların süratle çoğalması sonucu ortaya çıkan, çoklukla kirli su yahut bozulmuş besinlerin tüketimiyle bulaşan bir bağırsak enfeksiyonu olarak tanımlanıyor. Çoğunlukla ani başlayan karın ağrısı ve krampların akabinde gelişen sulu dışkılamayla kendini gösteriyor.

Belirtilerin şiddeti ise enfeksiyona sebep olan mikroorganizmaya ve çocuğun yaşına nazaran değişiklik gösterebiliyor. Hastalığın birinci ve en yaygın belirtisi olağandan daha sık ve sulu dışkılama oluyor.

Buna mide bulantısı, kusma, halsizlik, iştahsızlık ve vakit zaman ateş de eşlik edebilmektedir. Özellikle enfeksiyona bağlı gelişen tablolarda genel bir kırgınlık hissi de oluşabilmektedir.

İlk 24 saat kritik kıymet taşıyor

İshalin birinci 24 saati, bedenin sıvıyı en süratli kaybettiği devir olması sebebiyle kritik ehemmiyet taşıyor. Hastalığın tedavisinde temel maksat, ishal sırasında kaybedilen sıvı ve minerallerin yerine konularak bedenin susuz kalmasını (dehidratasyonu) önlemek.

Bu süreçte yanlışsız sıvı ve beslenme takviyesinin sağlanması, hastalığın ağırlaşmasını ve hastanede tedavi gerektirecek seviyede sıvı kaybı gelişmesini önlemede kritik bir rol oynuyor. Ayrıyeten, idrar ölçüsünün takip edilerek mümkün sıvı kaybı belirtilerinin kesinlikle izlenmesi gerekiyor.

İlk 24 saat içinde sık aralıklarla su, ayran yahut tabip teklifine uygun sıvılar verilmesi, anne sütü alan bebeklerin daha sık emzirilmesi ve çocuğun yaşına uygun hafif beslenmenin sürdürülmesi çok değerlidir.

Beslenmede muz, yoğurt, pirinç ve haşlanmış patates üzere sindirimi kolay besinler tercih edilmektedir. Birtakım durumlarda tabip teklifiyle probiyotik yahut çinko dayanağı verilebilir.

Doktora müracaattan asla!

Bu devirde şekerli ve gazlı içeceklerin, yağlı ve ağır besinlerin belirtileri artırabileceği için tercih edilmemesi gerekiyor. Çocuğu aç bırakmak da hakikat bir yaklaşım değildir; az ve sık öğünlerle beslenmenin sürdürülmesi gerekir.

Bunların yanı sıra doktora istişareden ishal kesici ilaç yahut antibiyotiklerin asla kullanılmaması çok kıymetli. Aksi halde hastalığın seyri gizlenebilir, altta yatan enfeksiyon ilerleyebilir ve sıvı kaybı fark edilmeden ağırlaşabilir.

Yaz ishalinden korumak için 12 kıymetli öneri

1- Çocuğunuza nizamlı olarak el yıkama alışkanlığını kazandırın

2- Güvenilir içme suyu kullanın, güneş altında uzun müddet beklemiş olan sulardan kaçının

3- Meyve ve zerzevatları yeterlice yıkayın

4- Pişmiş yiyecekleri uzun müddet oda sıcaklığında bekletmeyin, uygun şartlarda saklayın

5- Bebek mamalarını her öğünde taze hazırlayın

6- Biberonların ve emziklerin paklığına dikkat edin

7- Hijyeninden emin olmadığınız havuzları kullanmayın

8- Havuzdan yahut denizden çıktıktan sonra kesinlikle duş almasını sağlayın

9- Havuz suyunu yutmaması konusunda bilinçlendirin

10- Özellikle açıkta satılan ve uygun şartlarda koruma edilmeyen yiyeceklerden kaçının

11- Çözülmüş besinleri tekrar dondurmayın

12- Evde ishal geçiren biri varsa havlu, bardak ve çatal üzere ferdî eşyalarını ortak kullanmayın