BM raporu: İsrail Gazze’de çocukları kasıtlı gaye aldı

Doğu Kudüs dahil İşgal Altındaki Filistin Toprakları ve İsrail’e yönelik Birleşmiş Milletler (BM) Bağımsız Memleketler arası Soruşturma Kurulu tarafından hazırlanan rapor bugün prestijiyle yayımlandı.

Komisyon, İsrail makamlarının ve güvenlik güçlerinin Filistinli çocukları kasıtlı olarak gaye aldığını, bu aksiyonların Gazze’de soykırım, insanlığa karşı kabahatler ve savaş cürümleri, işgal altındaki Batı Şeria’da ise savaş kabahatleriyle sonuçlandığını açıkladı.

7 Ekim 2023 tarihinde başlayan savaştan bu yana çocuklara yönelik savaş hatalarını inceleyen raporda, Gazze’deki çatışmalarda ömrünü yitirenlerin yaklaşık yüzde 30’unun çocuk olduğu tespit edildi.

Komisyonun geçen yıl eylül ayında yayımladığı bir evvelki raporda da İsrail’in Gazze’de soykırım hatası işlediği ve aralarında Başbakan Binyamin Netanyahu’nun da bulunduğu üst seviye İsrailli yetkililerin bu aksiyonları kışkırttığı sonucuna varılmıştı.

İsrail’in Cenevre’deki daimi temsilciliği ise kurulun bu çalışmasını “iftira niteliğindeki ikinci taraflı rapor” olarak nitelendirerek reddettiğini duyurdu.

BM komitesi, Ekim 2025’te yürürlüğe giren ateşkes sonrası periyodu de kapsayacak formda, savaş boyunca Filistinli çocukların kasıtlı olarak maksat alındığını ve öldürüldüğünü belirtti.

Komisyon, bu durumun İsrail makamlarının ve güvenlik güçlerinin Gazze’deki Filistinlileri büsbütün yahut kısmen yok etmeye yönelik soykırım niyetini ortaya koyan temel bir unsur olduğunu vurguladı.

Komisyon Başkanı Srinivasan Muralidhar, rapora eşlik eden açıklamasında, ispatların Filistinli çocukların İsrail güvenlik güçleri tarafından kasıtlı olarak maksat alındığını ve öldürüldüğünü gösterdiğini belirtti.

Muralidhar, İsrail’in çocukları gaye alarak Filistin halkının var olma ve kendi geleceğini tayin etme kapasitesini baltaladığını söyledi.

Rapora nazaran, 7 Ekim 2023 ile 7 Ekim 2025 tarihleri arasında en az 20 bin 179 çocuk hayatını kaybetti. Bu sayı, Gazze’de öldürülen Filistinlilerin yaklaşık yüzde 30’unu oluşturdu.

Buna karşılık, Gazze’de 2008-2009 ve 2014 yıllarında yaşanan çatışmalarda çocuk vefatları toplam can kayıplarının yaklaşık yüzde 24’ünü teşkil etmişti.

Komisyon, çocuk ölümlerinin artmasına karşın İsrail güçlerinin yoğun nüfuslu yerleşim bölgelerinde yüksek tahrip gücüne sahip mühimmatlar ve geniş alanda tesirli silahlar kullanmaya devam ettiğine dikkat çekti.

Raporda, “Bu datalar, çocukların bu denli yüksek sayılarda ölmesine yol açan bu çeşit taarruzların kasıtlı olduğunu göstermektedir” sözüne yer verildi.

Komisyon, İsrail güvenlik güçlerinin sivil nüfusun tamamını Hamas ve öteki silahlı kümelerle alakalı gördüğü için çocukların kolektif olarak amaç alındığı görüşünde olduğunu bildirdi.

Raporda ayrıyeten, İsrail’in Gazze’deki geniş çaplı ataklarının; yardım, besin ve ilaç ablukasının yol açtığı açlığın ve mecburî göçlerin çocukların sıhhatine ve gelişimine önemli ziyanlar verdiği, bunun da önlenebilir ölümlere ve travmalara yol açtığı kaydedildi.

Sağlık ve üreme tesislerine yönelik atakların yenidoğanların hayatta kalma bahtını düşürdüğü, düşük olaylarında artış yaşandığı ve Gazze’deki çocukların neredeyse tamamının ruhsal dayanağa gereksinim duyduğu aktarıldı.

Gazze Sağlık Bakanlığı, ABD’nin ara buluculuğunda Ekim 2025’te sağlanan ateşkesin akabinde İsrail’in düzenlediği ataklarda hayatını kaybeden Filistinlilerin sayısının 1008’e ulaştığını açıkladı.

Sağlık vazifelileri, arabulucuların yeni bir ateşkes teşebbüsüne karşın bölgedeki atakların sürdüğünü ve son olarak Gazze Kenti’ndeki ana Ömer Muhtar caddesinde bir araca düzenlenen atakta üç kişinin öldüğünü bildirdi. İsrail ordusu ise bu olayla ilgili olarak çabucak bir açıklama yapmadı.

Hamas’ın silah bırakmasını ve İsrail’in Gazze Şeridi’nden çekilmesini öngören, ABD Başkanı Donald Trump’ın Gazze planının sonraki etaplarının uygulanması konusunda taraflar arasında şimdi ilerleme sağlanamadı.

Yürütülen görüşmelere dair bilgi sahibi iki kaynağın Reuters’a verdiği bilgilere nazaran, Trump’ın Gazze Barış Kurulu temsilcisi Nickolay Mladenov, Hamas ve öbür Filistinli kümelerin sunduğu geri bildirimlerin akabinde bu hafta Kahire’de Mısır, Katar ve Türkiye’den gelen arabulucularla bir araya geldi.

Reuters’a konuşan kaynaklar, Mladenov’un dün Hamas ve başka kümelere sunduğu revize edilmiş yol hartasında planın temel kırmızı çizgilerinin korunduğunu, lakin kümelerin kimi tasalarının giderildiğini aktardı. Bir Hamas yetkilisi de belgeyi incelemekte olduklarını bildirdi.

Gazze topraklarının hala yüzde 60’ından fazlasını denetim altında tutan İsrail ordusu, bu bölgelerdeki Filistinlileri yerlerinden ederek ayakta kalan binaları yıkmaya devam ediyor.

Çoğu birden fazla kere yerinden edilmiş olan 2 milyonluk nüfusun neredeyse tamamı, şu anda Hamas’ın denetimi altındaki kıyı şeridinde yer alan küçük bir alanda, derme çatma çadırlarda yahut hasarlı binalarda ömür gayreti veriyor.

Diğer yandan Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) ve Lübnan Ulusal Bilimsel Araştırma Kurulu, Güney Lübnan’daki binalarda meydana gelen hasara yönelik kıymetlendirme raporu dün prestijiyle yayımladı.

Uydu imgeleri ve coğrafik yapay zeka (GeoAI) teknolojileri kullanılarak hazırlanan raporda, 23 Ekim 2025 ile 29 Nisan 2026 tarihleri arasında bilhassa Litani Irmağı’nın güneyinde ve kısmen kuzeyinde tespit edilen görünür yapısal hasar tahlil edildi.

İlk bulgulara nazaran, bölgede 11 bin 95 bina büsbütün yıkılırken, 2 bin 242 bina kısmen, 9 bin 311 bina ise hafif hasar gördü.

Ortalama 150 metrekarelik daire alanı varsayımıyla yapılan hesaplamalara nazaran, büsbütün yıkılan konut ünitesi sayısının yaklaşık 17 bin 891 olduğu kestirim ediliyor.

Kısmen hasar gören konut sayısı 5 bin 219, hafif hasarlı konut sayısı ise 18 bin 282 olarak öngörülüyor. Savaşın yol açtığı enkaz hacminin ise 3 milyon 107 bin 756 metreküp olduğu varsayım ediliyor.

Metrekare başına 450 dolarlık standart ikame maliyeti üzerinden yapılan hesaplamalara nazaran, binalardaki hasarın birinci maliyeti 1,384 milyar dolar olarak belirlendi.

Bu hasarın 1,053 milyar doları Nebatiye vilayetinde, 331 milyon doları ise Güney vilayetinde gerçekleşti. İlçeler seviyesinde hasar dağılımı ise şu biçimde açıklandı:

-Bint Cübeyl: 688 milyon dolar

-Mercayun: 333 milyon dolar

-Sur: 315 milyon dolar

-Nebatiye: 32 miyon dolar

-Sayda: 16 milyon dolar

En yüksek yıkım düzeyleri Bint Cübeyl ilçesinde kaydedildi. Bu kapsamda Aytarun’da1658, Bint Cübeyl kentinde 1076, Ayta eş-Şaab’da539, Beyt Lif’te 371, Yarun’da 242 ve Aynata’da 227 bina büsbütün yıkıldı.

Mercayun ilçesinde ise Meys el-Cebel’de 969, Et-Taybe’de 824, Hula’da 285, Merkaba’da 199, Blida’da 184 ve Deyr Siryan’da 174 bina yıkıma uğradı.

Nebatiye ilçesinde Yahmar eş-Şakif’te 71, Zavtar eş-Şarkiye’de 69 ve Kefr Sir’de 37 bina yıkıldı. Sur ilçesinde Burc eş-Şemali’de 370, Nakura’da 216, Abbasiye’de 162, Sur kentinde 80 ve El-Mansuri’de 65 yapı yerle bir oldu. Sayda ilçesinde ise yıkım Zarariye’de 65, Arzi’de 62 bina olarak kaydedildi.

Değerlendirmede, elde edilen bilgilerin bir kesin bilanço niteliği taşımadığına dair kıymetli kısıtlamalar paylaşıldı. Raporda yer alan kısıtlamalar ve yöntemsel ayrıntılar şu halde sıralandı:

Çalışma, tüm Güney Lübnan hudutlarını değil, sadece uydu imgelerinin kapsama alanındaki bölgeleri temel aldı. Bint Cübeyl ilçesindeki tüm alanlar incelenirken, Sur’da 75 bölgeden 74’ü büsbütün, 1’i kısmen; Mercayun’da 33 bölgeden 17’si büsbütün, 21’i kısmen; Nebatiye’de 52 bölgeden 4’ü büsbütün, 15’i kısmen; Sayda’da ise 77 bölgeden yalnızca 5’i kısmen taranabildi.

Yol, köprü, elektrik, su ve bağlantı üzere temel altyapı unsurlarındaki hasarlar hesaplamaya dahil edilmedi.

Bodrum katları ve yeraltı tesislerindeki hasarlar belirlenemedi.

Konut, ticari ve sanayi binaları arasında net bir ayrım yapılmadı.

Hafif hasarlar, enkaz hacmi ve maliyet hesaplamalarının dışında tutuldu.

Binaların yoğunluğu, gölgeler ve dar sokaklar üzere etkenler hasar sınıflandırmasının doğruluğunu etkilemiş olabilir.

Bulgular sadece masa başı fotoğraf incelemeleriyle doğrulanmış olup, Lübnan Ordusu yahut BM Güvenlik ve Emniyet Ünitesi (UNDSS) ile saha doğrulaması gerçekleştirilmedi.

UNDP, rapordaki bilgilerin sadece ön planlama ve programlama emelli olduğunu, ilerleyen süreçte yeni uydu imgeleriyle güncelleneceğini ve saha çalışmalarının tamamlanmasıyla gerçek maliyetin çok daha yüksek olabileceğini vurguladı.