Tehditler aşıldı… ABD-İran masasında uzlaşı yolu açıldı

ABD ile İran arasında Katar ve Pakistan arabuluculuğunda İsviçre’de gerçekleştirilen ve ABD Başkanı Donald Trump’ın Tahran’a yönelik tehditleri kriz yaratsa da tamamlanan birinci cins görüşmelerin olumlu bir atmosferde gerçekleştirildiği belirtildi. 60 gün içinde son bir muahedeye ulaşmak için izlenecek yol haritası konusunda anlaşıldığı aktarıldı. 18 saat süren görüşmede taraflar Lübnan’daki çatışmaların durdurulmasını izleyecek bir uyum merkezinin kurulması ve Hürmüz Boğazı’ndan ticari gemilerin inançlı geçişini sağlayacak bir düzenleme konusunda mutabık kaldı. Heyetlere başkanlık eden ABD Lider Yardımcısı JD Vance ve İran Meclis Başkanı Muhammed Kalibaf İsviçre’den ayrılsa da taraflar teknik seviyedeki görüşmelere dün başladı.

NÜKLEER DENETÇİLER TAHRAN’A GİDİYOR

ABD Lider Yardımcısı Vance, İsviçre’den ayrılırken havalimanında gazetecilere yaptığı açıklamada, “Birincisi Hürmüz Boğazı’nın açılması için değil, açık kalmasını sağlayacak bir sistem kurduk. İkincisi, bölgesel ateşkesi sağlamak için hakikat mekanizmayı kurduk. İranlılar, uzun vakittir birinci kere silah denetçilerinin ve nükleer denetçilerin ülkeye girmesine müsaade veriyor. Ve son olarak bu teknik müzakerelerde ilerleme kaydetmeye devam ediyoruz” dedi. “Başarılı sonuncu anlaşma” için uygun bir temel attıklarını tabir eden Vance, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı nükleer denetçilerinin, ön muahedeye ahengi doğrulamak maksadıyla İran’a dönmeye hazırlandığını da duyurdu. Taraflar ayrıyeten Hürmüz Boğazı’nda yaşanabilecek yanlış anlaşılmaları ve mümkün olayları önlemek maksadıyla bir bağlantı çizgisi kurulmasında da anlaştı.

TRUMP: BİZDEN YİYECEK ALMALILAR

Bu arada Vance, İran fonlarının hür kalması halinde paranın denetiminin kendilerinde ve Katar’da kalacağını belirterek, Jared Kushner ve Katarlılardan geldiğini söylediği ‘ilginç’ bir formül açıkladı. ABD Başkanı Trump da dün akşam saatlerinde yaptığı açıklamada bu formüle değinerek, “İran’ın hür bırakılacak parasını bizden yiyecek satın almak üzere kullanması gerekiyor. Zira şu anda halkı çok aç ve bunu yalnızca bizden satın alacaklar. Mısır, soya fasulyesi” sözlerini kullandı. Trump, İran ile yürütülen sürecin olumlu ilerlediğini belirterek, “Eğer İran mutabakatın gereklerini yerine getirmez ya da uygun davranmazsa, yapmam gerekeni yaparım” tabirleriyle tehditlerine bir yenisini ekledi.

LÜBNAN’DA SEMBOLİK ÇEKİLME İDDİASI

Müzakerelerin önündeki en büyük mahzur olarak gösterilen İsrail’in Lübnan’daki işgali için de birtakım adımlar atılabilir. CNN, İsrailli bir kaynağa dayandırdığı haberinde İsrail’in, Lübnan’ın güneyinde işgal altında tuttuğu topraklardan sembolik manada çekilebileceğini tez etse de İsrail’den gelen açıklamalar hâlâ çok sert. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve Dışişleri Bakanı Gideon Saar, Lübnan’ın güneyinde işgal ettikleri “güvenlik bölgesinden” çekilmeyeceklerini açıkladı.