Ermenistan’dan Türkiye çıkışı: Umutluyuz

Ermenistan Dışişleri Bakanı Ararat Mirzoyan, 2025 yılı bütçesine ait mecliste düzenlenen toplantıda Türkiye ile ilgilere dair değerlendirmede bulundu.

Mirzoyan, “Türkiye ile diyaloğumuz devam etti. Gümrü-Kars demir yolunun yine açılmasına yönelik kurulan çalışma kümesinin toplantıları ve öteki görüşmeler gerçekleştirildi.” sözlerini kullandı.

“Beklentim ve kanaatim, çok yakın bir gelecekte Türkiye ile ilgilerimizin tam normalleşmesinde somut ilerleme kaydedeceğimiz tarafındadır.” sözünü kullanan Mirzoyan, “Yakın gelecekte tam olağanlaşmanın sağlanacağına dair itimadımı söz etmek istiyorum.” diye konuştu.

Mirzoyan, “Şu anda Ermenistan ile Türkiye ortasında gümrük açısından direkt ticaret var. Coğrafik olarak süreçler hala üçüncü ülkeler üzerinden gerçekleşse de ticari ilgiler sürüyor.” dedi.​​​​​​​

Ermenistan’daki parlamento seçiminde zaferini ilan eden Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan da Türkiye ile çok yeterli bir dinamik yakaladıklarını belirterek, “Nihai atılımı yapmak için bu dinamiği devam ettirmemiz gerekiyor.” sözünü kullanmıştı.

TÜRKİYE İLE OLAĞANLAŞMA

Paşinyan periyodunda, Türkiye ile atılan adımlar dikkatleri çekti.

2021’de Türkiye’nin eski Washington Büyükelçisi Serdar Kılıç, Ermenistan Özel Temsilcisi olarak görevlendirilirken Ermenistan Parlamentosu Lider Yardımcısı Ruben Rubinyan da Ermenistan tarafında özel temsilci olarak atandı.

Kılıç ile Rubinyan, Ocak 2022’de Moskova’da bir ortaya geldi, Türkiye ve Ermenistan’ın alakaların tam olağanlaşmasını hedefleyen müzakereleri ön koşul olmadan sürdürme konusunda mutabık kalındı. Bu süreç milletlerarası topluluk tarafından olumlu karşılandı.

Ermenistan ile Türkiye ortasında 2020’de sona eren uçuşlar, 2 Şubat 2022’de yine başladı, İstanbul Sabiha Gökçen Havalimanı’ndan kalkan uçak Erivan’daki Zvartnots Memleketler arası Havalimanı’na indi.

1 Ocak 2023’ten itibaren Türkiye ile Ermenistan ortasında direkt hava kargo ticareti mümkün hale geldi.

Ermenistan’ın resmi kurumlarına ilişkin internet siteleri hariç, Türkiye’den kullanıcıların Ermenistan’daki internet sitelerine erişiminin önündeki mani de kaldırıldı.

Taraflar görüşmelere devam ederken sürece ait müspet iletiler verilmeye devam edildi. Ermenistan, 2024’te Türkiye hududundaki Alican Hudut Kapısı’nın Ermenistan tarafının (Margara Hudut Kapısı) büsbütün yenilenerek hizmete hazır hale getirildiğini açıkladı.

Tarafların 2025 sonunda aldığı kararla Türkiye ve Ermenistan’ın diplomatik, hizmet ve özel pasaport hamilleri 1 Ocak 2026 prestijiyle fiyatsız olarak e-vize alabilir hale geldi, vize kolaylığı sağlandı.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ile Paşinyan’ın 4 Mayıs’ta yaptığı görüşmeler sonucunda bir ayağı Türkiye, öteki ayağı Ermenistan’da olan Ani Köprüsü’nün ortak onarımına ait mutabakat zaptı imzalandı.

Türkiye ile Ermenistan ortasında direkt ticaretin başlatılmasına ait bürokratik hazırlıkların 11 Mayıs prestijiyle tamamlandığı, iki ülke ortasındaki ortak sonun açılmasına yönelik gerekli teknik ve bürokratik çalışmaların devam ettiği belirtildi.

Hayata geçirilen yeni düzenleme sayesinde Türkiye’den üçüncü bir ülkeye, oradan da Ermenistan’a giden yahut birebir güzergahı kullanarak gelen malların son varış yahut çıkış noktasının “Ermenistan/Türkiye” halinde yazılabilmesi mümkün hale geldi.

Paşinyan, mayısta yaptığı açıklamada, “Azerbaycan demir yolu üzere Ahılkelek-Kars demir yolunun da Ermenistan’ın ihracatı ve ithalatına açıldığını” duyurdu.