ABD ara seçimlerini Demokratların kazanmasıyla yapay zeka yatırımlarına kısıtlama geleceği tasası, global teknoloji paylarında sert satış dalgası başlattı.
ABD’de düzenlenen ara seçimleri Demokratların kazanması, yapay zeka kesimine yönelik yasal kontrollerin artırılacağı tasasını beraberinde getirerek global teknoloji paylarında şiddetli düşüşlere yol açtı.
New York borsasında başlayan satış dalgası, haftanın son süreç gününde Asya piyasalarına taşındı ve teknoloji şirketlerinin paylarında sert kıymet kayıpları görüldü.
Güney Kore ve Japonya borsaları satışların merkezinde yer alırken, sadece beş ay evvel rekor düzeylere ulaşan teknoloji kesimindeki belirsizlik yatırımcıların riskli varlıklardan çıkışını hızlandırdı.
Salı günkü ara seçimlerde Demokratların elde ettiği zafer, ilk etapta ABD Başkanı Donald Trump üzerinde İran ile savaşı sonlandırması yönünde baskı kurabileceği beklentisiyle piyasalarda olumlu karşılanmıştı.
Seçim sonuçlarının akabinde yapay zeka altyapısına yönelik yatırımların sonuna dair telaşlar kısa müddette piyasaların ana gündem maddesi haline geldi.
Siyasi yelpazenin farklı bölümlerinden ABD’li seçmenlerin data merkezlerine geniş çapta karşı çıktığı görülürken, ara seçimleri kazanan çok sayıda siyasetçi bu projeleri yavaşlatma kelamı verdi.
Piyasa analistleri, ilerici ABD Senatörü Bernie Sanders’ın bilgi merkezlerinin inşasına yönelik ülke genelinde moratoryum uygulanması davetinin da yatırımcı tedirginliğini artırdığını tabir etti.
Şirketlerin yapay zeka kesimine aktardığı yüz milyarlarca dolarlık kaynağın ne vakit geri döneceğine ait var olan tasalar ve borçlanma maliyetlerindeki son artış, seçim sonuçlarıyla birlikte şirketlerin mali durumuna dair soru işaretlerini çoğalttı.
Birçok teknoloji şirketinin değerlemesinde görülen inanılmaz yükselişlerin piyasalarda yarattığı rahatsızlık da satış eğilimini destekleyen ögeler arasında yer aldı.
MCH Market Insights analisti Michael Hewson, yatırımcıların satış yapma sebebine ait şunları kaydetti:
“Yatırımcılar, yapay zeka altyapı planlarına yönelik muhalefetin artabileceği kaygısıyla satış yapıyor. Teksas’taki seçim sonuçları da eyaletteki siyasetçilerin, Trump’a verdiği dayanak sebebiyle Elon Musk’ın Tesla ve SpaceX şirketlerini amaç alabileceği dertlerini tetikledi.”
New York borsasında teknoloji yüklü Nasdaq endeksi, Trump’ın kapsamlı global gümrük tarifelerini duyurduğu geçen yılın nisan ayından bu yana yüzdelik bazda en berbat gününü geçirerek yüzde 5,5 geriledi.
New York’taki düşüşte S&P 500 endeksi yüzde 4’ün, Dow Jones endeksi ise yüzde 3’ün üzerinde kayıp yaşadı.
Bloomberg datalarına nazaran Philadelphia Yarı İletken Endeksi bu hafta yaklaşık yüzde 16 düşerek geçen yılın nisan ayından bu yana en kötü performansına yöneldi.
ABD Başkanı Donald Trump, piyasalardaki çöküşten Demokratları sorumlu tuttu.
Trump, Truth Social platformundaki paylaşımında “Borsa bugün çöktü zira Ahmak-okratlar salı günü büyük bir muvaffakiyet kazandı. Bunu görmek çok üzücü, yalnızca kendinizi suçlayabilirsiniz! Lider DONALD J. TRUMP” sözlerini kullandı.
Wall Street’teki düşüşün akabinde Asya piyasalarındaki süreçler de kayıplarla devam etti.
Güney Kore’de Kospi endeksi gün içinde bir ara yaklaşık yüzde 9 geriledi; çip üreticisi SK hynix yüzde 10, rakibi Samsung ise yüzde 8 bedel kaybetti.
Aralık ayı sonu ile tarihi doruğunu gördüğü haziran ortası arasında iki katından fazla kıymet kazanan Kospi endeksi, bu tepeden sonraki devirde yaklaşık yüzde 50 düştü.
Japonya’da Tokyo borsası yüzde 7 gerilerken, Kioxia ve SoftBank payları yüzde 10’un, Advantest payları ise yüzde 8’in üzerinde bedel kaybetti.
Tayvan’da TSMC paylarındaki yüzde 7’lik düşüş, Taiex endeksini yaklaşık yüzde 8 aşağı çekti.
Bölgedeki öteki piyasalardan Hong Kong, Şanghay, Sidney ve Singapur borsaları yüzde 1’in üzerinde gerilerken, Wellington ve Manila borsaları da günü ekside sürdürdü.
Saxo Markets analisti Neil Wilson, piyasalardaki tabloyu şu sözlerle aktardı:
“Sokaklar kana bulandı dostlar. Buradaki dehşet, Demokratların sonu belirlemesi ve bilgi merkezi inşaatlarına mani koymasıyla birlikte momentumun büsbütün aksine dönmesidir. Bu durum büsbütün abartılı görünüyor lakin piyasadaki her şeyi satma eğilimi öncelikle bir ölçü istikrar aramamızı gerektiriyor.”
Piyasalardaki olumsuz havayı, petrol fiyatlarındaki yeni yükseliş de etkiledi.
Petrol fiyatları, ara seçim sonuçlarının akabinde İran savaşının sona erebileceği ümitleriyle yaşanan düşüşün sonrasında perşembe günü elde ettiği kazanımları cuma günü artırdı.
Yatırımcılar, ABD ve İran önderlerinin hafta başında ilerleme kaydedildiğine işaret etmesinin akabinde krizdeki gelişmeleri izlemeyi sürdürüyor.
Piyasalarda ayrıyeten, hafta başında gelen genel manada olumlu dataların akabinde günün ilerleyen saatlerinde açıklanacak ABD istihdam verisi bekleniyor.