Astronomlar, Samanyolu’nun en yakın komşularından Andromeda Galaksisi’nde, Güneş’ten yedi kat daha büyük kütleye ve 18 bin kat daha fazla parlaklığa sahip dev bir yıldızın, hayatının son evresinde şişerek yörüngesindeki küçük eşini yuttuğunu ve iki yıldızın tek bir gök cismine dönüştüğünü birinci sefer direkt gözlemledi.
Nature mecmuasında yer bulan araştırmaya nazaran, kütle çekimiyle birbirine bağlı ikili bir sistemdeki iki yıldızın birleşmesi, Dünya’dan yaklaşık 2,5 milyon ışık yılı uzaklıkta, Andromeda Galaksisi’nin dış kısımlarında gerçekleşti.
Işığın bir yılda katettiği 9,5 trilyon kilometrelik arayı söz eden ışık yılı hesabıyla bu uzaklıktaki olayı yaklaşık üç yıl öncesinden tespit eden bilim insanları, dev yıldızın şişkin bir muhteşem deve dönüşerek eşini sarmasını adım adım takip etti.
Araştırmanın başyazarı, New York’taki Columbia Üniversitesinde doktora sonrası araştırmacı ve NASA Hubble Bursiyeri Viraj Karambelkar, dev yıldızların eşlerini yutmasının onlarca yıldır kuramsal olarak tartışıldığını ve bu sürecin sonuçlarını anlamanın cihandaki pek çok sistemi açıklamakta değer taşıdığını belirtti.
Reuters ajansına konuşan Karambelkar, “Bu çalışmada sunulan sistem, sürecin gerçekleştiği ana dair birinci direkt müşahedeleri sağlıyor ve dev bir yıldızın eşini yutarken suçüstü yakalandığı birinci örnek olma özelliğini taşıyor” dedi.
YILDIZIN İÇİNDE BOMBA ETKİSİ YARATAN PATLAMA
Yaşamının sonuna yaklaşan büyük yıldızların çekirdekleri yakıtını tüketip küçülürken, iç ısı dış katmanları dışarı iterek yıldızın şişmesine yol açıyor ve bu olayda büyük yıldız Güneş’in çapının 350 katına ulaştı.
Çapı Güneş’in yaklaşık yüzde 70’i kadar olan küçük yıldız ise eşinin etrafında kabaca Mars ile Güneş arasındaki arada dönerken bu genişlemenin içinde kaldı.
Araştırmacılar 2018’de başlayan parlaklaşmayı tespit etti ve küçük yıldızın yedi yıl boyunca büyük yıldızın çekirdeğine hakikat sarmal çizerek yaklaşıp 2025 sonuna hakikat çekirdekle birleştiğini, bunun da Güneş’ten bir milyon kat daha parlak bir patlamayı tetiklediğini saptadı.
Bu birleşme olayını şiddetli bir çarpışma diye niteleyen Karambelkar, “Bu şiddetli çarpışma yıldızın içinde bir bomba patlattı ve gördüğümüz parlak patlamayı üretti” sözünü kullandı.
Bilim insanları yıldızları birinci olarak Kaliforniya’daki Palomar Gözlemevinde yer alan kızılötesi WINTER teleskobu ve NASA’nın NEOWISE uzay teleskobundan gelen bilgilerle belirledi, akabinde süreci yörüngedeki SPHEREx ve James Webb uzay teleskoplarıyla çeşitli yer gözlemevlerinden izledi.
GÖK CİSMİNE ÇİN MUTFAĞINDAN ESİNLE “BAO” ADI VERİLDİ
Araştırmanın ortak yazarı ve Columbia Üniversitesi astrofizik profesörü Kishalay De, geçmişte de yıldız birleşmeleri gözlemlediklerini fakat o örneklerdeki yıldızların küçük ve yoğun yapıda olduğunu, fizikî temas sağlandığında birleşmenin neredeyse kaçınılmaz hale geldiğini vurguladı.
De, bu olaydaki büyük yıldızın dış zarfı gevşek bağlı, güzelce şişmiş bir yapıda olduğunu, böylesi bir dizilimde birleşmenin her vakit gerçekleşmeyebileceğini, birtakım durumlarda yutulan küçük yıldızın dış katmanları savurup büyük yıldızın çekirdeğini açıkta bırakabileceğini aktardı.
Araştırmacılar, büyük yıldızın ömrü sonuna yaklaşsa da yaşanan birleşmenin yeni bir ömür bahtı yakalayan, gençleşmiş bir yıldız ortaya çıkarmış olabileceğini kıymetlendirdi.
Bilim insanları, birleşen yıldıza Çin mutfağının tanınan buharda pişmiş hamur işi “bao”dan esinlenerek Bao lakabını taktı.
Patlamaya otomatik olarak “AT2025abao” kodunun atandığını anlatan Karambelkar, “Bundan türetilen sıcak bir söz olarak ona Bao dedik, Çin çörekleriyle olan benzerlik de bu lakabı benimsememizde mutlaka tesirli oldu” dedi.



Beyaz Saray Siber Güvenlik Yöneticisi Cairncross misyonundan ayrıldı
Netanyahu: İsrail’in bahtı tehlikede
Tarihin en büyük halka arzı düşüşle sarsıldı. Anthropic’te yüzde 9 paha kaybı
Trump ile Avrupalı önderler arasında telefon krizi: Saklı görüşmede ‘öfke patlaması’ tezi
Avrupa genelinde sendikalar ve gençler hayat pahalılığına karşı sokağa iniyor
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Avrupa Komitesi Lider Yardımcısı Fitto ile bir araya geldi
Güneş’ten bir milyon kat parlak patlama uzayda birinci kere izlendi





