Milli İstihbarat Akademisi, füzyon eFüzyon Enerjisinerjisi bahisli bir rapor hazırladı. Raporda, Türkiye için hazırlanan stratejik yol haritasına yer verildi.
Milli İstihbarat Akademisi (MİA) Füzyon Enerjisi ve Türkiye İçin Stratejik Yol Haritası başlıklı bir rapor hazırladı.
Raporda, nükleer füzyon teknolojilerindeki bilimsel ve teknolojik gelişmeler, memleketler arası rekabetin seyri ve füzyon gücünün gelecekte enerji güvenliği üzerindeki mümkün tesirleri ele alındı.
MİA’nın çalışmasında, Türkiye’nin teknolojik özerkliğini güçlendirmesine yönelik stratejik seçenekler kıymetlendirilerek 2027-2035 devrini kapsayan bir yol haritası önerildi.
JEOPOLİTİK GELİŞMELER NEDENİYLE YENİDEN ÖNEM KAZANDI
Nükleer füzyon, hafif atom çekirdeklerinin birleşmesiyle açığa çıkan gücün denetimli bir halde kullanılmasına dayanıyor.
Uzun yıllardır araştırılan teknoloji, son devirde mühendislik alanındaki bilimsel ilerlemeler, artan elektrik talebi ve enerji güvenliğini etkileyen jeopolitik gelişmeler sebebiyle yine ehemmiyet kazanmıştır.
“ENERJİ ARZININ SÜREKLİLİĞİ DAHA DA ÖNEMLİ HALE GELDİ”
Milli İstihbarat Akademisi Başkanı Prof. Dr. Talha Köse, raporun ön kelamında Rusya-Ukrayna ve ABD/İsrail-İran savaşlarının enerji güvenliğinin ülkelerin ekonomik dayanıklılığı ve hareket alanı açısından taşıdığı ehemmiyeti ortaya koyduğunu belirtti.
Yapay zeka ve data merkezlerinin artan elektrik muhtaçlığının, güç arzının sürekliliğini daha da değerli hale getirdiğine dikkat çekti.
Köse, Türkiye açısından füzyonun ticari geleceğinin mutlaklaşmasını beklemek yerine bu alanda gelişen teknolojilerde bugünden yetkinlik kazanılması gerektiğini vurguladı.
Türkiye’nin gelecekteki güç seçeneklerini genişletmesinin yanı sıra memleketler arası füzyon ekosisteminde bilimsel, teknolojik ve endüstriyel açıdan kelam sahibi olmasının kıymetine işaret etti.
TÜRKİYE’NİN KRİTİK ÖNCELİĞİ YERLİ KAPASİTENİN GÜÇLENDİRİLMESİ
MİA tarafından hazırlanan raporda, füzyon gücünün Türkiye açısından uzun vadeli güç seçeneklerinden biri olarak kıymetlendirilmesi gerektiği belirtildi.
Gelişmekte olan füzyon teknolojileri ve memleketler arası tedarik zincirlerine iştirakin, Türkiye’nin güç bağımsızlığı gayesi ve teknolojik özerkliğinin güçlendirilmesi açısından değer taşıdığı vurgulandı.
Yine raporda, Türkiye’nin füzyon alanındaki muvaffakiyetinin makul bir tarihte ulusal bir reaktör kurmasıyla ölçülmemesi gerektiği vurgulandı. Asıl muvaffakiyet ölçütünün, kritik teknolojileri geliştirme ve milletlerarası füzyon ekosistemine katkı sağlama kapasitesi olduğu belirtildi.
Füzyon teknolojilerine yönelik bugünden geliştirilecek bilimsel ve endüstriyel yetkinliklerin, Türkiye’nin uzun vadeli enerji güvenliğine katkı sağlayabileceği belirtilen raporda, teknolojik özerkliğini güçlendireceği ve memleketler arası rekabetteki stratejik hareket alanını genişleteceği değerlendirildi.
ÜÇ AŞAMALI YOL HARİTASI HAZIRLANDI
Milli İstihbarat Akademisi raporunda, Türkiye’nin füzyon teknolojilerinde kapasite geliştirmesine yönelik üç evreli bir yol haritası ortaya konuldu.
Bu kapsamda, 2027-2028 periyodunda mevcut araştırma altyapılarının, insan kaynağının ve sanayi kapasitesinin envanterinin çıkarılması ve Ulusal Füzyon Programı Koordinasyon Birimi’nin kurulması; 2029-2031 periyodunda öncelikli teknoloji alanlarında yetkinliklerin geliştirilmesi; 2032-2035 devrinde ise geliştirilen prototiplerin esere ve milletlerarası tedarik kapasitesine dönüştürülmesi önerildi.
Büyük ölçekli pilot uygulama yahut reaktör yatırımlarının ise 2035 sonrasında teknik ve ekonomik şartlar doğrultusunda kıymetlendirilmesi gerektiği belirtildi.
KÜRESEL YATIRIMLAR 14 MİLYAR DOLARI AŞTI
Raporda, özel füzyon şirketlerinin bildirdiği toplam finansmanın 2026 prestijiyle 14,24 milyar dolara ulaştığı, son 12 ayda ise 4,48 milyar dolarlık yeni kaynak sağlandığı kaydedildi.
ABD, Çin, Birleşik Krallık, Almanya, Japonya ve Güney Kore’nin füzyon teknolojilerine yönelik farklı stratejiler geliştirdiği belirtilerek milletlerarası rekabetin sırf füzyon santrali kurma gayesiyle hudutlu olmadığı vurgulandı.
Bu rekabetin, kritik teknolojilerin geliştirilmesi, araştırma altyapılarına erişim, teknik standartların belirlenmesi ve tedarik zincirlerinde kelam sahibi olunması üzerinden formlandığı söz edildi.