Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke Savunma Anlaşması, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurul u’nda onaylanmasının akabinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Üç ülke arasında ortak savunma ve güvenlik düzeneği oluşturulmasını öngören muahede, taraflardan rastgele birine yönelik dış kaynaklı silahlı atağın tüm taraflara yapılmış sayılması kararını içeriyor.
Anlaşma, tarafların birbirlerinin egemenliğini, bağımsızlığını ve toprak bütünlüğünü korumak emeliyle işbirliğini geliştirmesini ve mümkün tehditlere karşı ortak hareket etmesini öngörüyor.
MEKKE ANLAŞMASI NEDİR?
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan ağustos ayında tarihi nitelikteki Mekke Ortak Savunma Anlaşması’na imza attı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif’in imzaladığı 16 maddelik mutabakatta kritik maddeler yer alıyor. Mutabakata nazaran ittifakın rastgele bir üyesine yapılacak atak, öteki iki ülkeye de yapılmış sayılıyor.
Yetkililer, Mekke Anlaşması’nın büsbütün savunma hedefli olduğunun ve rastgele bir ülkeyi amaç almayacağının altını çiziyor.
Taraflar, Birleşmiş Milletler (BM) koşulunun 51. maddesinde yer alan “meşru müdafaa hakkı” çerçevesinde, taarruza uğrayan ülkeye, askeri imkan ve yetenekler de dahil olmak üzere dayanak sağlayacak.
EN AZ 10 YIL GEÇERLİ OLACAK
Taraflar, yürürlüğe girmesini takip eden birinci 10 yıl boyunca muahededen ayrılamayacak. 10 yılın akabinde ise en az 3 ay evvelce yazılı bildirimde bulunarak çekilme hakkı kullanılabilecek.
Anlaşmanın maddeleri şöyle:
MADDE 1: Taraflar birbirlerinin bağımsızlığının, egemenliğinin, toprak bütünlüğünün ve milletlerarası alanda tanınan hudutlarının ihlal edilemezliğinin sağlanması ve korunmasını teminen işbirliği yaparlar. Taraflardan rastgele birinin toprak bütünlüğünün, egemenliğinin ve milletlerarası alanda tanınan hudutlarının tehdit edilmesi yahut tehlikeye düşmesi durumunda, Taraflar bu tehdit(ler) yahut tehlike(ler)i bertaraf etmek gayesiyle gerekli tüm yolları kullanırlar.
MADDE 2: Taraflardan rastgele birine yönelik dış kaynaklı bir silahlı taarruz, tüm taraflara yönelik bir taarruz olarak kabul edilir. Taraflardan birinin diğer bir ülke veya ülke grubu tarafından silahlı atağa yahut askeri saldırganlığa uğraması halinde, taraflar taarruza uğrayan tarafa birbirlerine sağlayabilecekleri karşılıklı yardım imkanlarının tamamını kullanarak derhal yardım edecektir.
MADDE 3: Taraflar, işbu Anlaşma’nın 2’nci Maddesi yeterince savunma, savunma sanayii ve güvenlik alanlarında yakın işbirliği yapar; Silahlı Kuvvetleri arasındaki ilgileri geliştirir ve savunma alanındaki işbirliğini güçlendirmeye yönelik mutabık kalınan faaliyetleri uygular.
MADDE 4: Taraflar uluslararası güvenlik mevzularında sistemli olarak istişarelerde bulunurlar. Taraflar hayati çıkarlarını ve ulusal güvenliklerini korumak ve ulusal güvenliklerine karşı tehdit ve tehlikeleri bertaraf etmek amacıyla ortak değerlendirmeler temelinde kişisel ve müşterek önlemler geliştirmek üzere daima ve tesirli bir formda birbirlerine yardım eder ve işbirliği yaparlar.
MADDE 5: Taraflar, bölgesel ve memleketler arası istikrar ve güvenliği olumsuz etkileyen terörizmin tüm çeşit ve tezahürleriyle uğraşta operasyonel düzey de dahil olmak üzere mevcut işbirliğini ve müşterek uğraşları güçlendirirler.
MADDE 6: Savaşta ve barışta, taraflar, savunma yeteneklerini geliştirmek niyetiyle, savunma kurumları arasında karşılıklı işçi değişimi, ortak eğitim programları ve tatbikatlar ile tarafların silahlı kuvvetlerinin birlikte çalışabilirliğinin artırılmasına yönelik, konuşlanma ve faaliyetleri teşvik ederler.
MADDE 7: Savunma yeteneklerini güçlendirmek niyetiyle taraflar karşılıklı mutabakat temelinde aşağıdaki alanlarda savunma sanayii kurumları arasında teknoloji paylaşımını, ortak teknoloji geliştirilmesini, ortak üretimi ve savunma sanayii kuruluşları arasındaki işbirliğini desteklerler.
MADDE 8: Çekirdek taraflar, ortak savunmaya stratejik yön vermek, taraflar arasındaki savunma ve güvenlik işbirliğini geliştirmek ve muahedenin uygulanması sırasında ortaya çıkabilecek manileri ele almak gayesiyle, tarafların Dışişleri Bakanları, Savunma Bakanları ile Genelkurmay Başkanlarından oluşan “Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi”ni kurar. Komite taraflar arasında dönüşümlü konut sahipliğiyle yılda iki kez toplanır. Tarafların başkanları, gerekli görüldüğü takdirde, yılda bir sefer toplanabilir.
MADDE 9: İstihbarat alanındaki işbirliğini derinleştirmek ve bu doğrultuda gerekli eşgüdümü sağlamak maksadıyla taraflar, bilgi güvenliği, bilgilerin korunması ve kapalılığa riayet ederek, karşılıklı mutabakata varılan inançlı kanallar üzerinden istihbarat paylaşımında bulunacaktır.
MADDE 10: Taraflar, lojistik takviye hizmetlerinin mevcudiyeti ve uyumluluğuna bağlı olarak, barışta, savaşta ve öbür harika durumlarda, silah, mühimmat, yakıt, yedek modül ve öteki teçhizat dahil olmak üzere birbirlerine lojistik takviye sağlar.
MADDE 11: Memleketler arası hukuk ve tarafların ilgili iç hukukları gizli kalmak kaydıyla, taraflar, bu muahedenin kararlarının uygulanmasında işbu Anlaşmayı tüzel destek olarak kabul edecek ve muhtaçlık halinde ek yasal düzenlemeler önerecektir.
MADDE 12: Muahede, tarafların daha evvel akdetmiş oldukları milletlerarası mutabakatlardan doğan hak ve yükümlülüklerine halel getirmez.
MADDE 13: Taraflar, mutabakat kapsamında elde edecekleri saklılık dereceli bilgi ve dokümanların mahremiyetine riayet ederler ve ulusal mevzuatlara hürmet gösterirler. Kapalılık dereceli bilgi ve dokümanlar, taraflar dışındaki bir devlet, şirket ya da bireyle paylaşılmaz. Zımnilik dereceli bilgi ve evraklara erişimin “bilmesi gereken” prensibiyle ve yalnızca uygun seviyede güvenlik yetkisine sahip şahıslara sağlanması temin edilir.
MADDE 14: Muahedenin yorumundan yahut uygulanmasından doğacak rastgele bir uyuşmazlık, Taraflar arasında istişareler ve görüşmeler vasıtasıyla dostça bir halde çözülür.
Madde 15: Mutabakat çekirdek taraflar arasında istişareler ve oybirliğiyle tadil edilebilir.
MADDE 16: Mutabakat, her bir tarafın tabi olduğu yöntemler uyarınca onaylanacak ve son onay evrakının “Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi” Sekretaryasına tevdi edildiği tarihte yürürlüğe girecektir