10 Kasım günü manşetler de yas tuttu

”Yeni Türkiye’yi yaratan o büyük adam öldü”, ”Türk Milleti ulu şefini insanlık büyük evladını kaybetti”, ”Ata’nın tabutu önünde üç yüz bin kişi ağladı”, “Yaşayacak büyük ölüye veda”

Mustafa Kemal Atatürk’ün hayata vedası gazetelere bu manşetlerle yansıdı.

Mustafa Kemal Atatürk’ün sıhhatinin bozulması periyodun medyasının yakından takip ettiği bahisti.

Ancak dünyada yaşanan kritik gelişmeler, Hatay sorunu ve iç siyaset sebebiyle Atatürk’ün sıhhat durumuyla ilgili haberler sıkı denetimden geçiyordu.

Dokuz Eylül Üniversitesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Erkan Serçe, “İlk kere Mart ayında gazetelerde Mustafa Kemal Atatürk’ü sıhhati hakkında bir kıymetlendirme yazısı çıkar. Ahmet Emin Yalman, sahibi olduğu Tan gazetesinde Mustafa Kemal Atatürk’ün hastalığını ima eden bir yazı kaleme alır. Bu gazetenin üç ay kapanması cezasıyla sonuçlanacaktır.” bilgisini verdi.

Ata’nın sıhhatini yakından takip eden halk, günlük bilgi almak istiyordu. Hükümet bu talepler üzerine resmi bildirim yayınlamaya başladı. Bunlar da her gün gazetelerin birinci sayfasında yer aldı.

Dr. Erkan Serçe, “Atatürk’ün gazetelerdeki sıhhat bilgileri birinci 18 Ekim 1938’de yayınlanan, bir gün evvel açıklanmış olan resmi bildirimlerdir. Bu resmi bildirimlerin dışında yeniden Atatürk’ü sıhhatiyle ilgili rastgele bir yorum yahut haber içeren hiçbir bilgi gazetelerde olmaz.” dedi.

10 Kasım 1938’de de gazeteler bir önceki günün tebliği ile çıktı.

Anadolu Gazetesi yazısı: “Saat yirmiden itibaren dalgınlık artmıştır. Genel ahval vahamete yanlışsız seyretmektedir. Hararet derecesi 37,06 nabız 132, teneffüs 33’dür.”

Bu Mustafa Kemal Atatürk ile ilgili gazetelere gönderilen sondan bir evvelki tebliğdi.

Ancak birebir gün yani 10 Kasım’da öğle saatlerine doğru Anadolu Ajansı o üzücü haberin bildirimini gazetelere geçti.

Gazete Resmi: “Müdavi ve müşavir tabiplerinin neşredilen son raporu Atatürk’ün dünyaya gözlerini kapadığını bildirmektedir.”

Gazetelerin kimileri ikinci baskı yaptı, akşam gazeteleri ise tüm sayfalarını Atatürk’ün vefatına ayırdı.

“BÜTÜN MEMLEKET MATEM İÇİNDE”

Dr. Erkan Serçe, “Örneğin Akşam gazetesi, İstanbul’un değerli gazetelerinden birisi, ‘Bütün memleket matem içinde’ diye bir başlık atmıştı. Tan gazetesi, ‘Türk milleti ulu şefini insanlık büyük evladını kaybetti’ diyordu.

21 Kasımda Atatürk’ün naaşı İstanbul’a gönderildi. Tüm ülkede birebir anda merasimler yapıldı. İzmir Cumhuriyet Meydanı da o güne kadar ki en büyük iştirake sahne oldu.