COP31 kapsamında kritik rapor. “2026, kayıtlara geçen en sıcak 4 yıldan biri olacak”

Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), 9-20 Kasım’da Türkiye’nin mesken sahipliğinde düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında “2026 Küresel İklim Durumu” başlıklı güncelleme raporunu paylaştı.

Olağanüstü global sıcaklıklar, eriyen buzullar ve yükselen deniz düzeyleriyle devam eden uzun müddetli eğilimin 2026’da da sürdüğüne işaret edilen raporda, son 12 yılın, kayıtlara geçen en sıcak yıllar olduğu ve 2026’nın, en sıcak 4 yıldan biri olacağı vurgulandı.

Raporda “2026’nın ocak-eylül periyodunda global ortalama yüzey sıcaklığı, sanayi öncesi ortalamanın yaklaşık 1,47 derece üzerindeydi. Ağustostan bu yana şiddetlenen ve aralık ayına kadar kayıtlara geçen en güçlü El Nino olması beklenen bu olayın, ısınmanın tesiriyle, kelam konusu sayının yıl sonuna kadar daha da artması öngörülüyor.” sözleri kullanıldı.

Dünya’nın güç dengesizliğinin arttığı ve yerküre sisteminin giderek hızlanan oranda ısı depoladığına işaret edilen raporda, “Sera gazlarının gibisi görülmemiş ölçüde ısıyı hapsetmesi ve güneşten gelen güç ile dışarı yansıyan güç arasındaki dengeyi bozması sebebiyle bu dengesizlik, izleme çalışmalarının başladığı günden bu yana en yüksek düzeye ulaştı. Okyanuslar, bu fazla ısının yüzde 90’ını emiyor. 2026 ise okyanus sıcaklıklarının üst üste 10’uncu kere rekor kırdığı bir yıl olma yolunda ilerliyor.” tespitine yer verildi.

Raporda, deniz düzeyinin kayıtlara geçen en yüksek seviyeye ulaştığı, yüzey sıcaklıklarının da 2026 boyunca aylık bazda rekorlar kırdığı vurgulandı.

Buzullardaki uzun vadeli geri çekilmenin sürdüğüne işaret edilen raporda, 2025’teki yıllık buz kütlesi kaybının, yılın her saniyesinde 5 olimpik yüzme havuzunu dolduracak ölçüye eş paha olduğu belirtildi.

Raporda, “Aşırı hava olayları, hayatları ve geçim kaynaklarını etkiledi, besin güvenliğini zayıflattı, yoksulluğu derinleştirdi ve birçok bölgede yerinden edilmeye yol açtı. Avrupa’daki sıcak hava dalgaları, kuraklık ve orman yangınları, ön varsayımlara nazaran 30 binden fazla mevte sebep oldu. Avrupa’da en az 8 ülkede ulusal sıcaklık rekorları kırıldı ve tarım, güç ile ulaşım üzerinde büyük tesirler oluşturdu.” tabirlerine yer verildi.

Çok tehlikeli iklim olaylarına karşı erken ihtar sistemlerine sahip olduğunu bildiren ülkelerin sayısının 2015’te 56 iken 2025’te 136’ya yükselmesi, raporda sevindirici gelişme olarak değerlendirildi.

Eylül 2026’ya kadarki bilgileri kapsayan raporun El Nino hava olayının en yeni tesirlerini şimdi yansıtmadığı vurgulandı.

Raporda görüşlerine yer verilen Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, iklim aşırılıklarının yaşandığı yeni bir çağın başladığına dikkati çekti.

Guterres, “Çok güçlü bir El Nino, insan kaynaklı iklim değişikliği sebebiyle halihazırda aşırı ısınmış olan gezegenimizle çarpışıyor. İklim rekorları birbiri ardına kırılıyor, insani maliyetler giderek artıyor. Üstelik bu durumdan en az sorumlu olanlar, bedelini birinci ve en ağır halde ödüyorlar. Başkanlar, emisyonları daha süratli azaltarak, fosil yakıtlardan adil geçişi hızlandırarak ve savunmasız ülkelerin muhtaçlık duyduğu finansman ve muhafazayı sağlayarak mevzuyu ciddiye almalı.” ihtarında bulundu.

WMO Genel Sekreteri Celeste Saulo da El Nino ve 2026’daki global iklim durumunun, “Beklenen hudutların çok ötesinde” değerlendirmesine yeni mana kazandırdığını vurguladı.

“El Nino, gezegene yeni bir ısı eklemiyor, halihazırda ölçülmüş en yüksek sıcaklık düzeyine ulaşmış olan okyanuslardaki ısıyı açığa çıkarıyor.” görüşünü paylaşan Saulo, açığa çıkmayı bekleyen çok daha fazla ısının bulunduğuna işaret etti.

Saulo, sıcak hava dalgaları, tropikal kasırgalar ve şiddetli yağışların, tarihî dataların öngördüğünden çok daha süratli biçimde yoğunlaştığını vurguladı.

“Bu yıl yüz milyonlarca insan dayanılmaz derecede aşırı sıcaklara maruz kaldı.” tabirini kullanan Saulo, Nepal’de yaşanan felaket niteliğindeki buz ve kaya çöküşleri ile ani sellerin, ısınan yüksek dağlık bölgelerdeki kırılgan toplulukların karşı karşıya olduğu çok yönlü riskleri gözler önüne serdiği ihtarında bulundu.