Japonya'nın güneyindeki Okinawa Adası'nda misyonlu bir Amerikan askerinin 39 yaşındaki bir bayanı öldürmesi, ABD ordusuna ülkede hukuksal muhafaza sağlayan 1960 tarihli muahedeyi tartışmaya açtı.
Japonya’nın güneyindeki Okinawa Adası’nda misyonlu bir Amerikan askerinin Japon bir bayanı öldürdüğü için yargılanması, Tokyo ile Washington arasındaki askeri mutabakatın türel hudutlarını tartışmaya açtı.
Okinawa Valisi Genta Koja, başşehir Tokyo’da bugün düzenlediği basın toplantısında, cinayet zanlısı askere yönelik suçlamaların akabinde ABD ordusuna Japonya’da ayrıcalıklı muamele sağladığı öne sürülen ikili muahedenin yine gözden geçirilmesini talep edeceğini duyurdu.
Japon savcılar, geçen ay Okinawa’daki bir otelde 39 yaşındaki bir Japon bayanı öldürdüğü kuşkusuyla bir Amerikan deniz piyadesi hakkında iddianame hazırladı.
Ada genelinde geniş yankı uyandıran ve halkın yansısını çeken bu gelişme, bölgedeki Amerikan askeri varlığına yönelik uzun müddettir devam eden tartışmaları tekrar alevlendirdi.
Japonya topraklarında konuşlu yaklaşık 54 bin Amerikan askerinin büyük kısmı Okinawa Adası’nda.
Yakın güvenlik müttefiki olan Tokyo ve Washington idareleri arasındaki ilgiler, geçmişten bu yana adadaki Amerikan askeri çalışanının karıştığı isimli olaylardan olumsuz etkileniyor.
Fransız AFP ajansının haberine nazaran Vali Koja, basın toplantısında, 1960 tarihli Japonya-ABD Kuvvetler Statüsü Anlaşması’nın (SOFA) bütünüyle ele alınması gerektiğini vurguladı.
Koja, “SOFA mutabakatının esaslı biçimde gözden geçirilmesini isteyeceğim” sözünü kullandı.
Anlaşmaya karşı çıkan kesitler, bahse bahis 1960 tarihli muahedenin Amerikan askeri üslerini Japonya’nın iç hukukundan fiilen muaf kıldığını ve buralara dokunulmazlık gibisi bir statü kazandırdığını ileri sürüyor.
Mevcut metne nazaran ABD askeri makamları, işçinin resmi vazifede bulunduğu sırada işlediği fiilleri soruşturma ve cezalandırma konusunda öncelikli yetki hakkını elinde tutuyor.
Söz konusu hukuksal ayrıcalığın geçmişte Japon savcıların Amerikan askerleri hakkında iddianame hazırlamasını birtakım hadiselerde engellediği belirtiliyor.
Anlaşmanın getirdiği dokunulmazlık ortamının, üslerin etrafında tespit edilen kuşkulu toprak kirliliği argümanlarının Japon yetkililerce incelenmesini de zorlaştırdığı savunuluyor.
Okinawa’daki lokal milletvekilleri, geçen ay askeri muahedede değişiklik yapılması davetinde bulunan karar tasarısını oy birliğiyle kabul etti.
Hazırlanan bu metnin kısa mühlet içinde ABD’nin Tokyo Büyükelçiliğine sunulması planlanıyor.
Vali Koja, bölgede Amerikan çalışanı kaynaklı olayların yarattığı güvensizlik hissine dikkati çekti.
Koja, “Amerikan askeri işçisinin ya da sivil çalışanlarının karıştığı her olayın ve kazanın akabinde Okinawa idaresi, hem ABD ordusuna hem de Japonya ve ABD hükümetlerine tekraren sert protestolar iletti” dedi.
Oteldeki cinayet kuşkusuna de değinen Koja, “Bu olay, Okinawa sakinleri arasında büyük telaşa yol açan son derece menfur bir suçtur” diye konuştu.
Koja, adadaki revizyon taleplerinin somut hukuksal adımlarla desteklenmesi gerektiğini kaydetti.
Vali, talep edilen inceleme sürecine ait, “İddianame öncesinde gözaltında tutulan şüphelilerin Japon tarafına devredilmesi yönündeki taleplerin gecikmeksizin yerine getirilmesi ve havacılık yasası üzere Japon yasalarının ABD ordusuna da uyarlanması bu incelemeye dahil edilmelidir” değerlendirmesinde bulundu.
Eylül ayında yapılan seçimle valilik koltuğuna oturan Koja, Okinawa’da 12 yıl aradan sonra tartışmalı üs taşıma planına onay veren birinci lokal önder pozisyonunda.
Japonya merkezi hükümeti, Amerikan Deniz Piyadelerine ilişkin Futenma hava üssünü adanın ana karasında tutmayı, lakin askeri tesisi nüfus yoğunluğunun daha az olduğu öbür bir noktaya taşımayı hedefliyor.
Bunun yanı sıra Vali Koja, 2013 tarihli muahede kapsamında Okinawa’nın ticaret merkezinde ABD ordusunun kullanımında bulunan yerlerin süratle geri verilmesi için teşebbüste bulunacağını söyledi.
Koja, üs yerlerinin iadesinin lokal ekonomiyi canlandırmaya direkt katkı sunacağını lisana getirdi.
Bu süreçte Japonya ve ABD hükümetleri, adadaki Amerikan askerlerinin kabahat işlemesini önlemeye yönelik birtakım adımlar üzerinde cuma günü uzlaştı.
İki ülkenin vardığı mutabakat, lokal halkla alakaların güçlendirilmesini ve işçiye Japonya’nın hukuk sistemi hakkında bilgilendirme toplantıları yapılmasını içeriyor.
Diğer taraftan ABD’li askeri yetkililer, cuma günü yaptıkları açıklamada, Japon bayanın öldürülmesinin akabinde birtakım askeri işçisi kapsayacak biçimde yürürlüğe konulan 30 günlük gece sokağa çıkma yasağının 7 Aralık tarihine kadar uzatıldığını bildirdi.