ABD'de bugün 435 sandalyeli Temsilciler Meclisi'nin tamamı ve 100 sandalyeli Senato'nun 35 sandalyesi için ara seçim yapılıyor. Bu seçimler, Trump'ın ikinci devrinin en kritik yarışı olacak.
ABD’de Başkan Donald Trump idaresinin yasama gücünü ve Kongredeki siyasi dengeyi şekillendirecek ara seçimlerde oy verme süreci başladı.
435 sandalyeli Temsilciler Meclisinin tamamı ile 100 sandalyeli Senatonun 35 sandalyesi için seçime gidiliyor.
İlk olarak Connecticut, Indiana, Kentucky, Maine, New Hampshire, New Jersey, New York ve Virginia eyaletlerinde mahallî saatle 06.00 (TSİ 14.00) prestijiyle sandık başına gidildi.
Diğer eyaletlerde saat farkı sebebiyle oy kullanma süreçleri farklı saatlerde başlayacak.
ABD’de oy kullanmak için bugün son gün olsa da ülkede 18 Eylül’den bu yana vatandaşlar farklı eyaletlerde erken oy kullanmaya başladı.
Erken oy kullanma süreci birinci olarak 18 Eylül’de Virginia, Minnesota ve South Dakota eyaletlerinde başladı, daha sonra başka eyaletlerde de erken oy verme merkezleri hizmet verdi.
Yaklaşık 210 milyon kayıtlı seçmenin bulunduğu ABD genelinde, erken oy kullanan seçmenlerin sayısının bugüne kadar 50 milyonu bulduğu varsayım ediliyor.
ABD’deki ara seçimlerde birinci sandıkların lokal saatle 18.00’de (TSİ 02.00) Indiana ve Kentucky eyaletlerinde kapanması bekleniyor.
Kentucky’nin akabinde her eyalet kendi belirlediği saatte oy verme sürecini sonlandıracak. Saat farkından ötürü en son sandıkların Alaska eyaletinde lokal saatle 4 Kasım 01.00’de (TSİ 09.00) kapanması bekleniyor.
ABD ARA SEÇİMLERİ
ABD halkı bulundukları eyaletlerdeki valilik ve öteki lokal durumların yanı sıra Kongrede Temsilciler Meclisindeki 435 sandalyenin tamamı, Senatodaki 100 sandalyenin de 35’ini belirlemek için oy kullanıyor.
ABD seçim sisteminde 435 sandalyeli Temsilciler Meclisi üyelerinin hepsi, biri ABD liderinin seçildiği genel seçimlerde, oburu de ara seçimde olmak üzere her iki yılda bir sandığa gidiyor.
Kongrenin 100 üyeli Senato kanadında da 6 yıllığına seçilen senatörlerin üçte biri, her iki yılda bir seçimle yenileniyor.
Cumhuriyetçiler, 2024 seçimlerinin akabinde Temsilciler Meclisindeki çoğunluklarını korurken, aradan geçen iki yılda istifalar ve boşalan sandalyeler nedeniyle iki parti arasındaki fark daraldı.
1 Kasım prestijiyle Temsilciler Meclisinde 218 Cumhuriyetçi, 214 Demokrat ve bir bağımsız üye bulunuyor; iki sandalye ise şu anda boş durumda.
435 sandalyeli Mecliste salt çoğunluk için 218 sandalye gerekiyor.
Dolayısıyla Demokratların çoğunluğu elde etmesi için seçimlerde, mevcut sandalyelerine ek olarak en az 4 sandalye daha kazanması gerekiyor.
Temsilciler Meclisindeki çoğunluk, Meclis Başkanının belirlenmesinin yanı sıra yasama gündeminin oluşturulması, bütçe görüşmeleri ve Kongre komitelerinin idaresi bakımından değer taşıyor.
Demokratların burada çoğunluğu kazanması durumunda Trump’ın azline yönelik süreç dahil birçok kritik konunun Temsilciler Meclisi gündemine gelmesine kesin gözüyle bakılıyor.
Cumhuriyetçiler, 100 üyeli Senatoda 53 sandalyeyle çoğunluğu elinde bulundururken, Demokratların ise kendileriyle hareket eden 2 bağımsız dahil toplam 47 sandalyesi bulunuyor.
Bu tabloya nazaran Demokratların Senatoda çoğunluğu ele geçirebilmesi için Cumhuriyetçilerden net 4 sandalye kazanması gerekiyor.
Senato seçimlerinde bilhassa Georgia, Michigan, Maine, Alaska, Kuzey Carolina, Ohio ve Iowa üzere eyaletlerdeki yarışlar yakından takip ediliyor.
Demokratlar, 2024 başkanlık seçimlerinde Trump’ın kazandığı Georgia ve Michigan’daki sandalyelerini muhafazaya çalışırken, Cumhuriyetçiler ise Demokrat lider adayı Kamala Harris’in kazandığı Maine’deki sandalyelerini muhafazaya çalışacak.
Senato, Yüksek Mahkeme dahil federal yargıçların ve üst seviye idare vazifelilerinin onaylanması ile memleketler arası mutabakatların kıymetlendirilmesi üzere yetkileri sebebiyle başkanlık idaresi açısından farklı bir ehemmiyete sahip.
Bununla birlikte, Senatoda çoğunluğun elde edilmesi, her yasa teklifinin kabulü için kâfi olmuyor. Birçok düzenlemede tartışmaların sona erdirilmesi için 60 senatörün dayanağı gerekiyor.
60 senatöre ulaşmak güç olduğundan, Amerikan siyasi sisteminde “filibuster” denen bu formülle bazen tek bir senatör bile, uzun müddet kürsüde konuşarak bir yasama sürecini geciktirebiliyor.
ABD’de seçimler federal seviyede yapılmasına karşın oy verme ve oy sayım süreçleri büyük ölçüde eyaletler tarafından yürütülüyor.
Seçmenler, eyaletlerinin belirlediği kurallar çerçevesinde seçim günü sandığa giderek, erken oy kullanarak ya da posta yoluyla oylarını verebiliyor.
Bazı eyaletlerde seçmenlere otomatik olarak posta yoluyla oy pusulası gönderilirken, kimilerinde ise seçmenlerin posta yoluyla oy kullanmak için müracaatta bulunması gerekiyor.
Oy kullanmak için kimlik gösterme zaruriliği, seçmen kayıt müddetleri ve posta oylarının kabul edilmesine ait son tarihler de eyaletlere nazaran değişiyor.
Özellikle Trump’ın seçim sistemine ait en değerli şikayetlerinden ikisi olan “posta yoluyla oy kullanma” ve “kimlik kartı gösterme mecburiliği olmadan oy kullanma” süreçleri, Amerikan kamuoyunda hala tartışılıyor.
ABD genelinde tek bir sandık kapanış saati bulunmadığından, sonuçlar ülkenin doğusundan batısına yanlışsız farklı saatlerde gelmeye başlıyor.
Özellikle oy farkının az olduğu eyaletlerde posta oylarının sayılması ve itiraz süreçleri sebebiyle kesin sonuçların açıklanması birkaç gün sürebiliyor.
Bu yılki Kongre ara seçimlerine iştirakin son periyottaki öteki seçimler üzere yüksek olması bekleniyor. Bilhassa Trump’a takviye verenler ile karşı olanlar arasındaki siyasal ve sosyolojik makasın giderek açıldığı yönündeki göstergeler, seçmenleri daha fazla sandığa gitmeye yönlendiriyor.
ABD medyasına yansıyan son tahlillere nazaran, 47 eyalet ve başşehir Washington’da 43 milyondan fazla seçmen erken oy kullanmış yahut posta yoluyla oyunu göndermiş durumda.
Bu sayı, 2022 ara seçimlerinin birebir devrine kıyasla yaklaşık 10 milyonluk bir artışa işaret ediyor.