‘Avrupa’nın felaketi!’ Uzman isim Macron’un çıkmazını kıymetlendirdi: Fransa’da erken seçim kapıda

Fransa’da aksiyoncular ile hükümet arasında uzlaşma sağlanamadı. Ülke genelince cumartesi günü yaklaşık 410 bin kişi bir kere daha sokaklara çıktı. Hareketlerin en yoğun olduğu yer, 110 bin kişinin hükümeti protesto etmek için bir araya geldiği Paris oldu. Şovlar büyük ölçüde barışçıl geçse de Paris’in yanı sıra Marsilya, Bordeaux ve Nice üzere kentlerde polisle aksiyoncular arasında çatışmalar yaşandı.

Fransa İçişleri Bakanı Laurent Nunez, ülke genelinde yaklaşık bin kişinin gözaltına alındığını, bunun bir evvelki haftaki 385 gözaltına kıyasla önemli bir artış olduğunu açıkladı. Nunez, güvenlik güçlerinin “son derece yüksek seviyede şiddetle” karşılaştığını belirterek, göstericilerin daima havai fişekler fırlattığını söyledi. Ülke genelinde 70 bin polisin görevlendirildiği operasyonda özel SWAT birlikleri, helikopterler, zırhlı araçlar, polis köpekleri ve su topları hazır bekletildi.

CNN International’ın haberine nazaran, protestocular ülkenin eğitim sistemine daha fazla yatırım yapılmasını, genç çalışanlar için daha fazla fırsat yaratılmasını ve artan ömür maliyetlerine tahlil bulunmasını talep ediyor. Aşırı sol parti La France Insoumise’in lideri Jean-Luc Melenchon, Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un göstericilerin taleplerine cevap vermemesi halinde 5 Kasım’da ülke çapında genel grev yapılacağı ihtarında bulundu.

Fransa’daki şovların yanı sıra İtalya’nın Napoli, Roma ve Milano kentlerinde, Arnavutluk’un başşehri Tiran’da ve Belçika’nın başşehri Brüksel’de de benzeri hareketler düzenlendi. Son bir ayda şiddetin tırmandığı şovları “Avrupa’nın felaketi” diye tanımlayan Dr. Canan Tercan, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un erken seçim kararı almak zorunda kalabileceğine dikkat çekti.

Fransız göstericiler, “Öfkeli gençlik” yazılı bir pankart taşıyor.

MACRON ZOR DURUMDA

Fransa’daki protestoların sırf sokak hareketliliğiyle açıklanamayacağını belirten Dr. Canan Tercan, krizin arka planında hükümetin parlamentodaki zayıflığı ile Macron’un idare anlayışının bulunduğunu tabir etti. Tercan’a nazaran Fransız hükümeti, parlamentoda çoğunluğu oluşturamadığı için hem ekonomik hem de toplumsal alanda istediği değişiklikleri hayata geçiremedi.

Tercan, “Hükümetin parlamentoda çoğunluğu oluşturamaması ve istediği değişiklikleri yapamaması protestoların tetiklenmesinde kıymetli rol oynadı. Diyelim ki şu anda hükümet hareketçilerin isteklerine uygun değişiklikler teklif edecek. Meclisten geçmeyeceği için Macron bu türlü bir ıslahat da yapamaz. Sıhhat siyasetlerinde kısıtlamalar, eğitimde bütçenin kısılması hükümeti güç durumda bıraktı” sözlerini kullandı.

Macron’un daha çok dış siyaset üzerinden ilerlediğini ve Ukrayna savaşını sürdürmek istediğini belirten Tercan, bu savaşın maliyetinin Fransa için yüksek olduğunu vurguladı. İkinci sebebin ise Macron’un halkı okuyamaması olduğunu kaydeden Tercan, “Elitist ve yukarıdan bakan bir yönetim sergiledi. Fransız halkı bu idare anlayışının altında ezildi diyebiliriz” dedi.

‘ERKEN SEÇİM KAÇINILMAZ’

Tercan, protestoların şiddeti ve iştirakçi sayısındaki artışın siyasi bir sonuç doğuracağını, mevcut tablonun seçim tarihine kadar taşınamayacağını belirtti. Uzman isim, hükümetin düşmesi ya da istifa etmesinin yakın periyotta karşılaşılabilecek ihtimaller arasında olduğunu vurguladı.

Fransa’da erken seçim mümkünlüğünü yorumlayan Tercan, “İlkbaharda seçimler var lakin görünen o ki Fransa’daki durum seçim tarihine kadar dayanmaz. Ayaklanmalar öğrenci hareketleri ismi altında sol ve aşırı solun dayanağıyla başladı fakat aşırı sağın da hareketlere iştiraki muhalefetin birleştiğini gösteriyor. Çok yüksek oranda iştirak var. Macron’un buna dayanma mühleti çok uzun olacakmış üzere görünmüyor. Fransa’da hükümet düşebilir ya da istifa edebilir, bunlar yakın periyotta karşılaşabileceğimiz ihtimaller. Şu anda olayların sönümlenmesi beklenmiyor” dedi.

Tercan, Macron’un halkta hoşnutsuzluk olduğunu bildiğini fakat kemer sıkma siyasetlerine devam ettiğini, parlamentoda da elinin kuvvetli olmadığını kaydederek, şu tabirleri kullandı:

“Nisana kadar bu protestoların devam edeceğini düşünmüyorum. Erken seçim gelmek zorunda; zira protestoların şiddeti ve protestocu sayısı git gide artıyor. Hasebiyle erken seçim olacaktır. Macron erken seçim istemiyor fakat alternatifi yok. Macron’un partisinin oyu çok düşük. Şu an hükümette koalisyon var. Koalisyonun oyu yüzde 16, Macron’un partisinin oyu yüzde 7 oranında. Bir iktidar partisinin oyu yüzde 7 olur mu? Geçen hafta yapılan anketlerde bu oranın da yüzde 5,5’e kadar düştüğü görülmüştü.”

‘LE PEN ÖNE ÇIKAN ADAY’

Fransa’daki protesto dalgası, ülkenin siyasi istikrarlarını de sarsmış durumda. Anketler, iktidar partisinin oy oranındaki erimeye karşılık aşırı sağın yükselişine işaret ediyor. Dr. Canan Tercan, bu tablonun erken seçimi kaçınılmaz kıldığını ve Ulusal Birlik’in (RN) cumhurbaşkanlığı adayı Marine Le Pen’in öne çıkan aday olduğunu belirtti.

Tercan, “Le Pen’e baktığımızda yüzde 36-37 bandında dayanağı var. Aşırı solun oy oranı ise yüzde 17. Merkez sağ ve merkez solda yüzde 11-12 civarında. Macron’un hükümeti iktidarda ancak bu oy oranıyla devleti uzun müddet yönetim edemez. Sonuç olarak Fransa erken seçime gidecektir” dedi.

Ulusal Birlik’in (RN) cumhurbaşkanlığı adayı Marine Le Pen

Le Pen’in mümkün iktidarının Fransa’yı daha sert bir idareye sürükleyeceğini vurgulayan Tercan, şunları lisana getirdi:

“Le Pen öne çıkan aday olarak gözüküyor. Muhtemelen aşırı sağ siyasetlerin ve daha sert uygulamaların olduğu bir Fransa karşımıza çıkacak. Le Pen’in baskı siyasetleri da bir tahlil değil. İktidara gelirse pek çok alanda bu usul siyasetleri artıracak. İktidara gelmesi için ‘The Movement1’tan önemli dayanak alıyor. Bu hareket ABD Başkanı Donald Trump’ı destekleyen küme olarak da biliniyor. İsrail’de Başbakan Binyamin Netanyahu’nun Likud Partisi ve Avrupa’nın öteki ülkelerinde aşırı sağ partileri destekliyorlar. Avrupa’da bir dönüşüm istiyorlar. Le Pen’e olan takviyenin artmasında bu dayanağın de önemli tesiri var. ‘Avrupa’yı tekrar büyük yapmak’ ve göçmen tersliği üzerine kurulmuş telaffuzlar üreten bir yapı olarak öne çıkıyor. Le Pen bu projenin Fransa ayağı olarak tanımlanabilir.”

KRİZ AVRUPA’YA YAYILDI

Fransa’daki krizin sadece ulusal bir problem olmadığını, Avrupa genelinde bir başarısızlığın yansıması olduğunu belirten Tercan, emsal sıkıntıların İtalya, Belçika, İspanya ve Portekiz’de de sürdüğüne dikkat çekti. Tercan, Fransa’nın bu tabloda “prototip” fonksiyonu gördüğünü tabir etti.

Tercan, “Bugün Fransa’da yaşananlar yalnızca Fransa’nın özelinde gelişen olaylar değil. Öğrenci protestoları, okulların yetersizliği, konut zahmeti, göçmen sorunu, sıhhat siyasetlerinde gerileme üzere meseleler aslında Avrupa siyasetlerinin başarısızlığı. Şu an bu başarısızlığın Fransa ayağını görüyoruz. Fransa bir prototip. Daha erken tepki veren bir ülke oldu. Bugün İtalya, Belçika, İspanya ve Portekiz üzere pek çok yerde krizler devam ediyor” dedi.

Avrupa’nın içinde bulunduğu durumu “Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen devrinin felaketi” olarak nitelendiren Tercan, “Bu durumu Fransa üzerinden okumak doğru olmaz. Fransa’da yeni hükümet kuvvetli gelmek isteyecek. Le Pen istediği kanunları Macron’a nazaran parlamentodan daha kolay geçirebilir. Le Pen polis vasıtasıyla ve protestocularla görüşmeler yoluyla protestoları bastıracağını söyledi. Polisin daha sert davranmasını savunuyor. Le Pen iktidara gelirse iktisat ve göçmen siyasetlerinde değişiklik olacak” tabirlerini kullandı.

Dr. Canan Tercan

‘GÖÇMENLER VE MÜSLÜMANLAR ÜZERİNDE BASKI ARTACAK’

Fransa’daki siyasi krizin toplumsal yansımalarına da değinen Tercan, aşırı sağın yükselişiyle birlikte göçmen tersi telaffuzların güç kazanmasının, bilhassa Müslüman topluluklar üzerindeki baskının artmasına yol açabileceğini vurguladı.

Tercan, “Göçmenlerin ve Müslümanların üzerinde çok büyük baskı var. Bunun arttığını da maalesef göreceğiz. Le Pen devamlı bundan bahsediyor. Le Pen İsrail ile çalışan, İsrail lobisine hizmet eden bir siyasetçi” dedi.

“AVRUPA’DA DÜĞMEYE BASILDI”

Avrupa için “düğmeye basıldığını” söyleyen Tercan, “Avrupa ülkeleri ne vakit ki Filistin’de iki devletli tahlile evet dediler, teker teker dökülmeye başladılar. Protestolardan evvel de Avrupa’da bir mutsuzluk vardı. Ekonomik sıkıntılar ağırlaşmıştı fakat halkın mutsuzluğunun koordineli bir halde sokağa aktarılması lobilerin işleri. Fransa da iki devletli tahlile evet deyince karıştı” diye konuştu.

Tercan, “Avrupa çok büyük bir ekonomik tertip. Düzgün yönetilirse insanlara adalet ve zenginlik getirebilecek bir güç. Fakat Avrupa odaklı değil; İsrail odaklı, lobiler odaklı bir siyaset izlendi. Son periyot izlenen siyasetlerle refah düzeyi önemli oranda düştü. Bu yüzden de isyan ediyorlar” sözlerini kullandı.

HALKTAN KOPUK POLİTİKALAR GERİLİMİ TIRMANDIRDI

Protestoların arka planında sadece aktüel ekonomik düşünceler değil, uzun müddettir biriken politik tercihler de yatıyor. Tercan’a nazaran, pandemi sonrası ekonomik toparlanmanın yetersizliği, Yeşil Mutabakat’ın getirdiği maliyetler ve savaşlara bağlı artan mülteci sayısı, Avrupa’da refah düzeyinin düşmesine sebep oldu. Tercan, bu tablonun halktan kopuk siyasetlerden kaynaklandığını kaydetti.

Tercan, “Halktan kopuk siyasetler, örneğin pandeminin akabinde ekonomik kriz şimdi bitmemişken Yeşil Mutabakat ile eserlerin fiyatını artıran bir siyaset dayatıldı. Rusya-Ukrayna Savaşı’nda barışı desteklemediler. Avrupa ülkeleri güç duruma düştü, güç fiyatları arttı. Savaşlara bağlı olarak mülteci sayısı arttı, konut fiyatları daha da yükseldi. Avrupa pandemi sonrası ekonomiyi yönetemedi. Avrupa ülkeleri ekonomileri berbat haldeyken askeri yatırımları artırdı. Bu durum Avrupalıları daha da yıprattı” dedi.