Orta Doğu’nun petrol ve petrol eserleri ihracatı son bir haftada sert düştü

Hürmüz Boğazı’ndan (üstte) geçen ticari gemilere yönelik yoğunlaşan hücumlar ve Yemen’deki İran dayanaklı Husilerin Suudi Arabistan’a akınlarını artırmasının akabinde Kızıldeniz’de gemi geçişlerine ait kaygılar sebebiyle Orta Doğu’nun ham petrol ve petrol eserleri ihracatında son bir haftada değerli düşüşler görüldü.

Yemen’de hükümet güçleriyle Husiler arasındaki çatışmalar son devirde şiddetini artırırken İran dayanaklı Husiler, kendilerine hücum düzenlendiğini öne sürerek Suudi Arabistan’ı balistik füze ve insansız hava araçlarıyla amaç alıyor.

ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a akınlarıyla başlayan savaş ve devamında ABD’nin uyguladığı deniz ablukası sebebiyle Hürmüz Boğazı’ndan geçişleri büyük oranda kısıtlayan İran, boğazdan müsaadesiz geçmek isteyen gemileri amaç almaya devam ediyor.

Hürmüz Boğazı’nda gemilere yönelik akınlar son bir haftada bu yıl görülen en yüksek düzeye ulaştı.

İngiltere Deniz Ticaret Operasyonları (UKMTO) ve memleketler arası deniz güvenliği kaynaklarının datalarına nazaran, 5-12 Ekim’de Hürmüz Boğazı ve etrafında en az 14 hücum, atak teşebbüsü ve engelleme hadisesi kaydedildi. Boğazda yalnızca 12 Ekim’de 6 gemi hücuma uğradı.

ABD ve İsrail’in İran’a hücumlarıyla başlayan savaş sonrası bölgeden petrol, petrol eserleri ve sıvılaştırılmış doğal gaz ihracatında görülen sert düşüş, ülkelerin alternatif rotaları devreye alma eforları ve Hürmüz Boğazı’ndan geçişlere yönelik diplomatik müdahalelerle kısmen toparlanma eğilimi göstermişti.

Hürmüz Boğazı’ndan geçişlere yönelik yoğunlaşan güvenlik riskleri ve Husilerin Suudi Arabistan’a hücumlarını artırması sonrası Kızıldeniz’i Aden Körfezi ve Hint Okyanusu’na bağlayan Babülmendeb Boğazı’ndan geçişlere yönelik tasalar, Orta Doğu’nun petrol ve petrol eserleri ihracatını tekrar baskı altına aldı.

Veri analitik şirketi Kpler’den edinilen bilgilere nazaran, Orta Doğu’nun Hürmüz Boğazı ile birlikte Umman Körfezi’nden yüklemeler ve Kızıldeniz çıkışlı ham petrol, petrol eserleri ve kimyasal sıvı eserleri ihracatı 8 Ekim’deki günlük 21,1 milyon varil düzeyinden 11 Ekim’de 6,7 milyon varil, 12 Ekim’de 10,4 milyon varil ve 13 Ekim’de 8,3 milyon varile geriledi.

Söz konusu ihracat 7 günlük ortalamada 17 milyon varil düzeyinde seyrederken bu sayı savaş öncesinde günlük 23,3 milyon civarında olan ihracat hacminin altında kalmaya devam ediyor.

Söz konusu keskin azalışta Hürmüz Boğazı’ndan gemi geçişlerinin 22 Temmuz’dan beri görülen en düşük düzeye gerilemesi belirleyici rol oynadı.

Hürmüz Boğazı’ndan 12 Ekim’de yalnızca 6 ticari gemi geçiş yaptı. Boğazdan 8 Ekim’de 32, 9 Ekim’de 24, 10 Ekim’de 11 ve 11 Ekim’de 12 ticari gemi geçişi kaydedilmişti.

Kızıldeniz’den geçişlere yönelik telaşlar artarken Kızıldeniz’i Aden Körfezi ve Hint Okyanusu’na bağlayan Babülmendeb Boğazı’ndan ticari gemi geçişlerinde dalgalı seyir görülüyor.

Babülmendeb Boğazı’ndan (üstte) 8 Ekim’de 35 ticari gemi geçiş yaparken, bu sayı 9 Ekim’de 41, 10 Ekim’de 39, 11 Ekim’de 46 ve 12 Ekim’de 32 olarak kaydedildi.

Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik deniz ablukası teşebbüsü ve Babülmendeb Boğazı’nın denetimini ele geçirme uğraşlarının ABD-İsrail/İran Savaşı’nda yeni bir boyut oluşturduğu bedellendiriliyor.

Uzmanlar, Husilerin Kızıldeniz ve Babülmendeb Boğazı üzerindeki atak ve denetim teşebbüslerinin global deniz ticareti ve güç arzı için kıymetli risk oluşturduğuna dikkati çekerken, Babülmendeb Boğazı’nda Hürmüz Boğazı ile tıpkı anda meydana gelebilecek büyük çaplı arz kesintilerinin piyasaları daha büyük baskı altına alabileceği ikazında bulunuyor.