Dışişleri Bakanı Hakan Fidan Bakü’de CICA Doruğu’na katılacak

Azerbaycan’ın başşehri Bakü’de gerçekleştirilecek Asya’da İşbirliği ve Güven Artırıcı Önlemler Konferansı (CICA) Devlet ve Hükümet Başkanları Konseyi Yedinci Toplantısı’nda Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ı temsilen Dışişleri Bakanı Hakan Fidan yer alacak. CICA Dönem Başkanı Azerbaycan’ın ev sahipliğinde düzenlenecek tepe, üye devletlerin yanı sıra gözlemci ülkeler ile CICA ortağı ve gözlemcisi memleketler arası kuruluşların temsilcilerini bir araya getirecek.

Dışişleri Bakanlığı kaynaklarından alınan bilgiye nazaran, Asya’da global siyaset ve iktisat üzerinde belirleyici rol oynayan aktörlerin ortak önceliklerini ve iş birliği alanlarını ortaya koyması bakımından değer taşıyan zirvede, Azerbaycan’ın dönem başkanlığı sürecinde “Asya’da Daha Güçlü CICA, Bağlantısallık, Dijitalleşme ve Sürdürülebilir Kalkınma” temasıyla gündemine aldığı hususların ön plana çıkması öngörülüyor. Tepede, sonuç dokümanı niteliğini taşıyacak “Bakü Deklarasyonu” ile “İş Güvenliği ve Sağlığı Alanında İşbirliğine İlişkin Açıklama”nın kabul edilmesi ve Laos’un yeni üye olarak iştirakinin duyuru edilmesinin beklendiği söz edildi.

FİDAN’IN GÖRÜŞMELERİNDE ÖNE ÇIKACAK BAŞLIKLAR

Bakan Fidan’ın tepe toplantısında hitapta bulunması ve ikili görüşmeler gerçekleştirmesi planlanıyor. Fidan’ın tepedeki hitabında ve tepe marjında gerçekleştireceği ikili görüşmelerde, global krizler ve jeopolitik gelişmelerin yol açtığı sınamalar karşısında istişare, uzlaşı, karşılıklı itimat ve bölgesel sahiplenme anlayışına dayalı ortak tahliller üretilmesinin ehemmiyetini vurgulamasının beklendiği kaydedildi. Fidan’ın ayrıyeten aktif çok taraflı diplomasinin korunması ve güçlendirilmesine öncelik verilmesi gerektiğinin altını çizmesi öngörüldüğü belirtildi.

Fidan’ın İsrail’in Gazze’de soykırımını sürdürdüğünü, işgalini genişlettiğini ve insani yardımların kâfi ölçüde ulaştırılmasını engelleyerek Filistin halkını ağır ömür şartlarına mahkum ettiğini belirtmesi ve bu vahim tablonun sona erdirilmesinin aciliyetini vurgulaması öngörülüyor. Fidan’ın ayrıyeten Barış Planı’nın uygulanmasını sekteye uğratan, Batı Şeria’da yasa dışı yerleşimci terörünü teşvik eden ve ilhak siyasetlerini ilerleten İsrail’in, bölgede kalıcı barış ve istikrarın tesis edilmesinin önündeki en değerli pürüzü oluşturduğunu kaydetmesi bekleniyor.

FİLİSTİN MESELESİ MASAYA YATIRILACAK

Fidan’ın iki devletli tahlil temelinde adil ve kalıcı bir barışın tesis edilmesi için milletlerarası toplumun İsrail üzerindeki baskısını artırması gerektiğini yinelemesi bekleniyor. Fidan’ın CICA çatısı altında iktisat, ticaret, dijitalleşme, güç, bağlantısallık ve teknoloji başta olmak üzere çeşitli alanlarda ortak adımlar atılarak bölgesel işbirliği fırsatlarının karşılıklı yarar sağlayacak biçimde değerlendirilmesinin değerine işaret etmesinin öngörüldüğü bildirildi.

Fidan’ın başta Orta Koridor ve Kalkınma Yolu olmak üzere Türkiye’nin dayanak verdiği bölgesel bağlantısallık projelerinin, CICA üyelerinin bulunduğu coğrafyada istikrar üreten ve refahı destekleyen boyutunun altını çizmesi bekleniyor. Fidan’ın Orta Koridor Girişimi ile Kuşak ve Yol Girişimi’nin ahenkleştirilmesinin bölgesel bağlantısallığı ve ekonomik iş birliğini güçlendireceğini belirtmesi öngörülüyor.

DİJİTAL DÖNÜŞÜM VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ GÜNDEMDE

Fidan’ın dijital dönüşüm ve yapay zeka başta olmak üzere gelişmekte olan teknolojilerin insan odaklı, muteber, ülkelerin dijital egemenliğine saygılı ve herkes için eşit erişilebilirlik sağlayan bir çerçevede geliştirilmesinin değerini vurgulaması bekleniyor. Fidan’ın sürdürülebilir kalkınma yönündeki uğraşları direkt etkileyen global etraf sıkıntıları ve iklim değişikliğiyle uğraş için güçlü bir siyasi irade ortaya konularak kararlı ve somut adımlar atılması gerektiğine dikkat çekmesi öngörülüyor.

Fidan’ın Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı’nın (COP31) ev sahibi ve başkanı olarak Türkiye’nin, iklim değişikliğinin kırılgan bölgeler üzerindeki olumsuz tesirlerinin bertaraf edilmesinde öncü rol üstlenmeyi sürdüreceğini vurgulaması bekleniyor.

CICA’NIN ASYA’DAKİ ROLÜ

Güvenlik alanında aktif çok taraflı örgütlerin bulunmadığı Asya coğrafyasında CICA, aralarında farklı önceliklere sahip aktörlerin de yer aldığı 28 ülkeyi ortak bir diyalog tabanında buluşturan yegane yapı pozisyonunda. Kuruluş, yüzölçümü bakımından Asya kıtasının yüzde 90’ını ve dünya nüfusunun yarısından fazlasını kapsıyor. Üyeler arası iş birliği; askeri-siyasi boyut, ekonomik boyut, insani boyut, çevresel boyut ile yeni tehdit ve sınamalar boyutu olmak üzere beş temel başlık altında yürütülüyor.

CICA Dönem Başkanlıkları bugüne kadar sırasıyla Kazakistan, Türkiye, Çin Halk Cumhuriyeti, Tacikistan, Kazakistan ve Azerbaycan tarafından üstlenildi. Azerbaycan, Dönem Başkanlığı müddetince ekonomik kalkınmaya katkı sağlayacak bağlantısallık, dijitalleşme ve sürdürülebilir kalkınma maksatlarının sektörel iş birlikleri ve bir dizi Güven Artırıcı Önlemler aktiflikleri aracılığıyla ilerletilmesini öncelik alanları olarak belirledi. Azerbaycan ayrıyeten CICA’nın tam teşekküllü bir milletlerarası kuruluşa dönüşüm sürecine ivme kazandırma yönünde faaliyetler gerçekleştirdi.

Türkiye, kurucu üyelerinden biri olduğu CICA’nın çalışmalarına başından itibaren güçlü formda takviye veriyor. Güven Artırıcı Önlemler Kataloğu’nun “Yeni Sınamalar ve Tehditler (genel)” öncelik alanının koordinatörlüğünün yanı sıra “Askeri-Siyasi” boyutun, “Ekonomik” boyut altındaki “Küçük ve Orta Ölçekli İşletmelerin Geliştirilmesi” ve “Ticaret ve Yatırım” öncelik alanlarının, “Yeni Sınama ve Tehditler” boyutu altındaki “Terörizmle Mücadele” öncelik alanının eş koordinatörlüğü Türkiye tarafından yürütülüyor. Türkiye, 8 Haziran 2010 tarihinde CICA Üçüncü Zirvesi’ne İstanbul’da konut sahipliği yapmış ve 2010-2014 yılları arasında Dönem Başkanlığı’nı üstlenmişti. Bu devirde kurumsallaşma adımlarında aktif rol oynayan Türkiye, teşkilatın siyasi-askeri bir vizyon kazanması ve global görünürlüğünün artırılması yönündeki eforlara öncülük etmişti.