İsrail basınından itiraf: Filistinli esirlere sistematik azap

İsrail’deki cezaevlerinde tutulan binlerce Filistinlinin kasıtlı aç bırakma, ağır darp, uyuz salgını ve tıbbi ihmal üzere prosedürlerle sistematik azaba maruz kaldığı bildirildi.

İsrail merkezli Haaretz gazetesinin araştırmasına nazaran, son üç yıldır adeta “işkence kamplarına” dönüşen cezaevlerindeki bu uygulamalar kapalı yürütülmüyor; tersine aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir’in seçim kampanyasının merkezinde yer alan aleni bir devlet siyaseti olarak sürdürülüyor.

Haberde, İsrail Yüksek Mahkemesinin tutuklulara kâfi beslenme sağlanması ve Kızılhaç ziyaretlerinin yine başlatılması yönündeki kararlarına karşın alanda hiçbir değişikliğin yaşanmadığı belirtildi.

Eylül ayı prestijiyle cezaevlerindeki 9 bin 329 Filistinlinin sadece yüzde 16’sının mahkemece tutuklandığı, kalanların hiçbir suçlama yöneltilmeyen “idari tutuklular, isimli tutuklular ve memleketler arası hukukun tanımadığı yasa dışı savaşçı” statüsündekilerden oluştuğu aktarıldı.

“Yasa dışı savaşçı” statüsünün; Gazzeliler, Suriyeliler ve Lübnanlıların savaş esiri ya da isimli tutuklu haklarından yoksun bırakılarak cezaevinde tutulmasına taban hazırladığı vurgulandı.

FİLİSTİNLİ ESİRLER, VÜCUT AĞIRLIKLARININ YÜZDE 15 İLA 50’SİNİ KAYBETTİ

Nisan 2025 ile Temmuz 2026 tarihleri arasında Megiddo, Nafha, Ketziot, Ofer ve Filistinli bayanların tutulduğu Damon cezaevlerinden tahliye edilen işgal altındaki Batı Şerialı beş Filistinlinin tanıklıklarına yer verilen haberde, başka birtakım eski tutukluların ise misilleme endişesiyle konuşmaktan çekindiği kaydedildi.

Tanıklığına başvurulan beş kişinin tamamının açlık sebebiyle beden yüklerinin yüzde 15 ila 50’sini kaybettiği, kemiklerini kıracak formda darbedildiği ve koğuşlarda yayılan uyuz salgınından etkilendiği aktarıldı.

Cezaevlerindeki ağır şiddet ve sistematik berbat muamelede ise İsrail Cezaevi Hizmetlerinin birinci müdahale gücü olan “Keter” adlı özel ünitenin öne çıktığı belirtildi. Haberde ayrıyeten, Gazze Şeridi’nden alıkonulan tutukluların durumunun çok daha ağır olduğu söz edildi.

“DUŞTAKİ ÇIPLAK ESİRLERE PLASTİK MERMİ SIKTILAR”

Dünyaca ünlü memleketler arası basın kurumlarında çalışmış 59 yaşındaki Ceninli gazeteci Ali Semudi, 120 kilo girdiği cezaevinden bir yıl sonra 60 kilo kaybederek çıktığını söyledi.

Semudi, cezaevlerinin “yaşayanlar için mezarlığa” dönüştüğünü vurgulayarak, şunları aktardı:

“Ramazan’ın üçüncü gününde gardiyanlar ellerinde silahlarla koğuşumuzu bastı ve duşta çıplak haldeki esirlere plastik mermi sıktı. Verilen yemek bir kediye bile yetmezdi. Revire gitmek isteyenlere ‘Gidin sizi Allah ya da Gazze güzelleştirsin.’ diyorlardı. Bir defasında bayılıp kafamı çarptım; güvenlik vazifelisi bana ‘Kalk koğuşa dön, sana yeni kafa takamayız.’ dedi. Hastalanan Luey Türkman isimli bir esir ise gözlerimizin önünde can verdi.”

KADIN TUTUKLULARA ÇIPLAK ARAMA, ELEKTROŞOK VE AĞIR ŞİDDET

İsrail’e iş bulmak maksadıyla müsaadesiz girmeye çalıştığı gerekçesiyle hiçbir güvenlik suçlaması bulunmaksızın tutuklanan, kalp hastası 38 yaşındaki beş çocuk annesi Hiba Alavi, para cezasını ödeyemediği için Filistinli bayanların tutulduğu tek cezaevi olan Damon’da beş buçuk ay kaldı.

Bu müddette 36 kilo kaybeden Alavi, cezaevinde maruz kaldığı ağır azap ve berbat muameleyi detaylarıyla anlattı.

Mart ayında koğuşlarına düzenlenen şiddetli baskını aktaran Alavi, gardiyanların avluya gaz bombaları atarak bayanları yüzüstü yatırdığını, üzerlerine basıp darbettiklerini ve ellerini canlarını yakacak formda plastik kelepçelerle bağladıklarını kaydetti.

Alavi, avluya sürüklendikleri sırada yaşadıklarını şu sözlerle lisana getirdi:

“Gözlerimizi çok sıkı bir bantla kapatmak istediler. Başta kafama girmedi; öbür bir bayan gardiyan gelip var gücüyle iki tokat attı, saçlarımdan sertçe çekerek bandı taktı ve beni çıplak ayakla sürükledi. Terliklerini almaya çalışan bayanların bacaklarına vuruyorlardı. Kafasına sert darbeler alanlar oldu, beni dövdüklerinde dişlerim kırıldı. Bir gardiyan ayak parmaklarımı ezdi ve tırnağım koptu.

Dehşetten şehadet getirmeye başladığımda bir gardiyan bana ‘Hayatın için dua et.’ dedi. Endişeden Kur’an-ı Kerim okuyan bir bayan esirin ise başına tüfek dayadılar. Yaklaşık bir saat boyunca yerde öylece kaldık; fotoğraflarımızı çekip küfrettiler ve yerdeyken bacaklarımızın arasına bir ses bombası daha attılar.”

Cezaevinde iki kere daha ağır darba maruz kaldığını belirten Alavi, birinde kafasına vurulup yüzüne gaz sıkıldığını, başkasında ise karnına darbe aldığını aktararak, “15 gün boyunca kanamam oldu. Rahmimde oluşan hasar sebebiyle ameliyat olmam gerekiyor.” diye konuştu.

Alavi, cezaevinde kaldığı 170 gün boyunca esirlerin açlıkla cezalandırıldığını; kahvaltıda sadece bir kaşık süzme yoğurt ile kaşığın ucunda reçel, tüm gün için ise birçok zaman sert yahut suya batmış altı dilim ekmek verildiğini söyledi.

Akşam yemeklerinde çiğ, donmuş yahut bozuk yumurtalar verildiğini anlatan Alavi, bayan esirlerin açlık sebebiyle bu yumurtaları yemek zorunda kaldığını kaydetti.

HAMİLE VE ÇOCUK ESİRLERE BASKI, HİJYEN MALZEMELERİNİN GASPI

Baskınlar sırasında tertipli ilaç kullanan bayanların ilaçlarının ellerinden alındığını vurgulayan Alavi, “Ateşleri çıksa ya da aç olsalar bile gebe esirlere dahi yardım edilmiyordu. Reşit olmayan kız çocukları farklı bir hücrede tutuluyor, geceleri ağlayarak geçiriyorlardı; dehşetli bir yetersiz beslenme içindeydiler ve haftada sadece bir sefer duşa çıkarılıyorlardı.” sözlerini kullandı.

Ramazan ayında baskıların katlandığına dikkati çeken Alavi, bir gece yemek yedikten sonra namaz kılmaya başladıkları sırada üzerlerine ses bombası atıldığını, darbedilerek avluya sürüklendiklerini ve başlarının üzerinden köpeklerin yürütüldüğünü anlattı.

Alavi, gardiyanların koğuşlara girerek sahur için biriktirilen yiyecekleri çöpe attığını ve kloru çöksün diye şişelere doldurulan içme sularını kıyafetlerin üzerine döktüğünü söyleyerek, bayanlara ayda sadece üç adet hijyenik ped verildiğini, baskınlarda bunların da etrafa saçılması sebebiyle peçete ve giysilerden ped yapmak zorunda kaldıklarını lisana getirdi.

“TAHLİYE OLACAĞIM GÜN ÇIPLAK ARAMA DAYATIP ELEKTROŞOK VERDİLER”

Koğuşta duş imkanı verilmemesi ve kıyafet yoksunluğu sebebiyle ağır bir uyuz salgını başladığını aktaran Alavi, tahliye edileceği gün maruz kaldığı taciz ve şiddeti şu sözlerle paylaştı:

“Bir bayan gardiyan bilhassa çok acımasızdı; baskınlarda bayanları elleriyle yoklar, çıplak aramalar yapardı. Konuta döneceğim gün tüm kıyafetlerimi çıkarmamı, eğilmemi ve bacaklarımı açmamı istedi. Kabul etmeyince bana bağırmaya başladı ve elektroşok aygıtıyla bedenime elektrik verdi. Kendilerini taciz eden gardiyanlar hakkında şikayetçi olan iki bayan esir daha vardı; hatta bir gardiyan bir bayan esirin çıplak fotoğrafını çekmişti.”

Yaşadığı travmanın tesirinden kurtulamadığını tabir eden Alavi, “Cezaevinden olağan çıkabilen tek bir insan bile yoktur. Hala nerede olduğumu anlayamıyorum; hayata döndüm, unutmaya çalışıyorum lakin hala bir kabusun içindeyim. Meskende kapıdaki bir anahtar sesini yahut çocuklarımın sesini duysam hala cezaevindeymişim hissine kapılıyorum.” diye konuştu.

“UYUZ HASTASI ESİRLER YÜRÜYEN İSKELETLERE DÖNÜŞTÜ”

Megiddo ve Nafha cezaevlerinde dokuz ay idari tutuklu kalan ve 22 kilo kaybeden 45 yaşındaki gazeteci Samer Huveyra, cezaevindeki uyuz salgınının fecî boyutlara ulaştığını anlattı.

Huveyra, bugüne kadar sebep tutuklandığını bilmediğini zira idari tutuklulukta rastgele bir iddianame sunulmadığını söyleyerek, şunları söz etti:

“Gözaltına alındıktan dört gün sonra sorguya götürüldüm. Polis bana Facebook hesabım olup olmadığını sordu, akabinde hesabı açıp ‘Ooo! Şuna bak, bize karşı kışkırtıcılık yapıyorsun.’ dedi. Ben de ona, ‘Bu nasıl kışkırtıcılık olabilir? Ordunun Nablus’ta öldürdüğü bir gencin fotoğrafını paylaştım ve İsrail’in genci öldürdüğünü yazdım. Hepsi bu; bir haber başlığı ve haber transferi. Ben Senegal’i değil, Filistin’i takip eden bir gazeteciyim. Nablus’ta bir olay olduğunda onu haberleştiririm.’ dedim.”

Huveyra, Nafha Cezaevi’ne varmasını hayatının en dehşetli günü olarak tabir ederek, kelamlarına şöyle devam etti:

“Yolda bacaklarınız kelepçeli, gözleriniz bağlıdır. Seyahat boyunca tokat, tekme ve itiş kakışa maruz kalırsınız. Kelepçelerden koyun üzere sürüklerler ve elleriniz kanamaya başlar. Nafha’nın girişinde tüm kıyafetlerinizi çıkarmanız gerekir. Eğilirsiniz, üzerinizde bir şey saklamadığınızı denetim ederler ve akabinde ellerinizi arkadan kelepçelerler. Oradan bizi teker teker metal bir kafese götürdüler. İran’dan gelen bombardıman sebebiyle siren çaldı; gardiyanlar bizi bırakıp gitti.

Bacaklarınızın üzerine oturursunuz, kelepçeler gerilir, kan akışı kesilir, elleriniz uyuşur ve hissetmemeye başlarsınız. Yemek yoktu. Kafeste geçen beş altı saatten sonra bizi tek sıra halinde dizdiler. Herkes başını önündekinin sırtına dayamıştı ve başınızı kaldırmak yasaktı. Sonra bir ip getirip aramızdan geçirdiler.

Domino taşları üzereydik. Bir subay gelip sıranın sonundaki esirin sırtına tekme attı ve hepimiz birbirimize çarptık. 30 kişiyi bu formda yürüttüler. Başımızı kaldırmamız yasak olduğu için hepimiz yönümüzü bulmak zorundaydık; kafamızı duvara, kapıya çarpıyorduk. Arkanızdaki zincire basarsa neredeyse düşüyordunuz ve onlar buna gülüyorlardı. Başını kaldıran tokat ve tekme yiyordu. Çok karanlık bir gündü.”

Bir seferinde avludayken gardiyanların birdenbire el bombası atmaya başladıklarını ve yere dört beş el ateş ettiklerini anlatan Huveyra, şöyle konuştu:

“Hepimizi su dolu tuvaletlere sürüklediler. Kelepçeliydik. Esirleri teker teker duşlara taşımaya başladılar; elbiseleri çıkardılar, dövdüler ve fotoğraflarını çektiler. Beni sebep almadılar bilmiyorum. Silah seslerini ve çığlıkları duyuyorduk. Sonra 21 yaşındaki bir esir koğuşumuza geri döndü; pantolonunu indirdi ve kalçasında yaklaşık 5 santimetre çapında kanlı bir iz gösterdi. Yürüyemiyordu ancak içeri girmezse tekrar vurulmakla tehdit edilmişti. Sonraki on gün boyunca yürüyemedi, yemek yiyemedi, uyuyamadı. Ona müdahale edecek hiçbir sıhhiyeci gelmedi. Odamızda, hücre baskını sırasında yavaş davrandığı için iki metre uzaklıktan plastik mermiyle vurulan bir oburu daha vardı.”

Hakkında dava açılmayan ve yasa dışı faaliyetlere karıştığına dair rastgele bir kanıt sunulmayan Huveyra, şahit olduğu görüntüyü şu sözlerle aktardı:

“Uyuza yakalanmış, bütün bedenleri kan revan içinde, her yeri kabarcıklarla dolu insanları görünce kötüleştim. Yürüyen iskeletler üzereydiler. Sonrasında ben de uyuza yakalandım; iç çamaşırımı indirdiğimde her yer kan ve iltihaptı, acıdan uyuyamıyordum. Aylarca doktora çıkarılmadım. Dişim ağrıdığında deva bulamayınca ağzımı çamaşır suyuyla çalkalamak zorunda kaldım. Koğuş baskınlarında diş macunlarımızı ezip yataklarımıza sürerlerdi.”

Huveyra, “şu anda Nafha’da ne olup bittiğini anlamak, Mars’ta ne olduğunu anlamaya çalışmak üzere. Olağan geçen tek bir dakika bile yok, tek bir dakika bile. Hastalanmamın sebeplerinden biri de daima kaygı içinde olmaktı.” diyerek kelamlarını tamamladı.

Huveyra, 22 kilo vermiş olarak Ocak 2026’da cezaevinden tahliye edildi. 9 yaşındaki oğlu onu tanıyamadı. Özgür bırakıldığı an cezaevinde yaşadıklarını gözyaşları içinde anlattığı kısa bir görüntü, binlerce kere paylaşıldı.

İsrail merkezli Kanal 7 ise görüntüyü onu “terörist” olarak niteleyen bir başlıkla yayımladı.

“İŞKENCEDEN İKİ KABURGAM KIRILDI, ‘GÜNLÜK TOKLUK’ İÇİN YEMEK BİRİKTİRİYORDUK”

Ofer Cezaevi’nde dokuz ay tutulan 35 yaşındaki insan hakları aktivisti Rebi Ebu Naim de açlık sebebiyle esirlerin gizlice yiyecek biriktirdiğini belirterek, “Haftada bir gün olsun doyabilmek için ekmek ve haşlanmış yumurtaları saklar, aramızda takas ederdik. Buna ‘günlük tokluk’ derdik. Yiyecekler bozulmasın diye ıslak çoraplara sarıp pencereye asarak poşetten buzdolabı yapardık.” dedi.

Baskınlar sırasında ağır darba maruz kaldığını tabir eden Ebu Naim, “Keter ünitesinden bir gardiyan başımı bacaklarının arasına aldı, öbürleri sırtıma vurdu. Bir gardiyan kaburgalarıma diziyle vurdu ve bayıldım; iki kaburgam kırıldı, aylarca tedavi edilmedim. Sabah sayımlarında gardiyanlara ‘Günaydın kaptan, teşekkürler kaptan’ diyerek secde eder üzere eğilmek zorundaydık.” diye konuştu.

“ÖLDÜĞÜNDE MERHEMİ ALLAH’TAN ALIRSIN”

Ketziot Cezaevi’nden tahliye edilen 43 yaşındaki R. ise koğuşların aşırı kalabalık olduğunu, 150 bireye sadece altı soğuk duş verildiğini ve suyun yarım saat sonra kesildiğini söyledi.

R., kelepçeleri çok sıkı taktıklarını ve düştüklerinde dayak yediklerini lisana getirerek, yaşadıklarını şu sözlerle anlattı:

“Bir kezinde gardiyana hareket edemediğim için kelepçeleri biraz gevşetmesini söyledim, beni dövmeye başladı. Sonra da halinize gülmeye başlarlar. Gençtiler, tahminen 25 yaşlarındaydılar. Aralarında çok sayıda Dürzi vardı ve Yahudilerden daha fazla eziyet ediyorlardı. Uyuza yakalandığımda cezaevi hekimi ‘Öldüğünde merhemi Allah’tan alırsın.’ diyerek ilaç vermedi. Geceleri koğuşa göz yaşartıcı gaz sıkıp kapıyı kapatırlardı. Megiddo’dan getirilen birtakım esirler ağır ishal sebebiyle altlarına kaçırıyordu; gardiyanlar yemek dağıtımını bilhassa bu bireylere yaptırıyordu.”

R., geceleri radyonun son ses açıldığını ve bir gardiyanın sabah saat 03.00’te müzik söyleyerek kendilerine küfürler savurduğunu aktararak, gardiyanların “Sizi öldürüyoruz, sizi yakıyoruz.” dediğini, kaldığı beş farklı koğuşun tamamında misal durumla karşılaştığını kaydetti.

“GURURLUYUM Kİ, HAPİSHANELERİ TERÖRİSTLER İÇİN BİR KABUSA ÇEVİRDİM”

Ulusal Güvenlik Bakanı Ben-Gvir, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından, gazeteci Barak Ravid’in Filistinli esirlere yapılan azaplara yönelik bir paylaşımına cevap vermişti.

Yanıtında Ben-Gvir, “Gururluyum ki, hapishaneleri teröristler için bir kabusa çevirdim.” tabirini kullanmıştı.

Filistinli esirlere “asgarinin asgarisini” sağladıklarını ve onlara acı çektirdiklerini övünçle lisana getiren Ben-Gvir, bunun kendi siyaseti olduğunu ve Ulusal Güvenlik Bakanı olarak yaptıklarını artık Savunma Bakanı olarak yapmak istediğini aktarmıştı.