Dünyaca ünlü üniversitede yaşanan toplu tecavüz skandalı, mağdur genç bayanın adalet arayışıyla patladı. Polisin oyaladığı, savcılığın üzerini kapatmaya çalıştığı ve okul idaresinin faillere komik cezalar kestiği olayda; tehditler alan genç bayanın meskeni bir...
ABD’nin saygın okullarından biri olarak bilinen Cornell Üniversitesi, 2024 yılında bir öğrenci yurdunda gerçekleştiği sav edilen toplu tecavüz skandalıyla çalkalanıyor. O periyot 20 yaşında olan ve türel dokümanlarda ‘Jane Doe’ takma ismiyle anılan bayan öğrencinin adalet uğraşı, aradan geçen iki yılın akabinde açtığı tazminat davasıyla kamuoyunun gündemine bomba üzere düştü.
Davanın akabinde yaşananlar ise yalnızca üniversite yerleşkesini değil, eyalet seviyesinde yargı ve emniyet sistemlerini da harekete geçiren ulusal bir krize dönüştü. Tezlerin odağındaki mağdur vefat tehditleri alıp emniyet güçlerinin yanılgılı müdahalesi sebebiyle ‘sahte ihbar’ olayına maruz kalırken, genç bayanın avukatı polisin müvekkilini ceza soruşturmasının seyri konusunda yıllarca “yanılttığını” açıkladı.
Öğrencilerin yerleşkedeki oturma aksiyonları ve rektörün istifasını talep eden reaksiyonları sürerken, New York Eyalet Valisi davanın yürütüldüğü lokal savcılığa olan inancını kaybettiğini açıklayarak soruşturmayı şahsen Eyalet Başsavcılığına devretti.
GECE KULÜBÜNDEN KAMPÜS KABUSUNA UZANAN GECE
Skandalın temelleri, Jane Doe’nun Cornell Üniversitesi’nde ikinci sınıf öğrencisi olduğu 19 Ekim 2024 gecesine dayanıyor. Arkadaşlarıyla gittiği yerlerde alkol aldıktan sonra saat 23.00 sularında tek başına Chi Phi kardeşlik cemiyetinin binasına giden genç bayan, burada arkadaşının ikram ettiği içkiyi kabul etti. Şikâyet dilekçesinde yer alan ayrıntılara nazaran, arkadaşı ve bir öbür cemiyet üyesi genç bayanı üst kata çıkararak ketamin, uyuşturucu ve sert alkol tüketmeye zorladı.
Gece yarısından sonra saat 01.42 sıralarında şüphelilerden birinin öbür üyelere gönderdiği ve “ücretsiz” sözüyle genç bayanı maksat gösterdiği mesajlaşmalar, yaşanan vahşetin boyutunu ortaya koydu. Sabahın birinci ışıklarına kadar devam eden ve yaklaşık 7 saat sürdüğü belirtilen süreçte, birden fazla erkeğin genç bayana uyuşturucu madde tesirindeyken cinsel akında bulunduğu belgelendi. Olayın sonraki günü bedeninde darp izleriyle kendi yurduna dönen Doe, günlerce süren travmanın akabinde durumu evvel sıhhat merkezine, akabinde yerleşke polisine bildirdi.
KAPATILMAYA ÇALIŞILAN DOSYA VE İHMALLER ZİNCİRİ
Kasım 2024’te başlatılan polis soruşturmasında Doe’nun polis takımlarına verdiği ayrıntılı söze ve faillerin kendi aralarındaki Snapchat mesajlaşmalarına karşın, Tompkins Bölge Savcısı Matthew Van Houten takipsizlik kararı verdi. Savcılık, genç bayanın birinci tabirinde aksiyonların isteğe dayalı olduğunu söylediğini argüman ederek ek kanıtları ve polis mülakat kayıtlarını incelemeyi reddetti.
Ancak sızdırılan söz tutanakları ve ses kayıtları, mağdurun olay esnasında hafıza kayıpları yaşadığını ve “Yüzde yüz emin olarak tecavüze uğradım” dediğini net bir biçimde ortaya koydu. Yerleşke polisinin telefon operatörlerine iletilmek üzere hazırladığı data müdafaa taleplerinin savcılığa ulaştırılmadığı, savcılığın ise olayı eksik incelemeyle kapatmaya çalıştığı anlaşıldı. Bu süreçte üniversite idaresi iç soruşturma yürütüp duruşmalar yapsa da olaya karışan öğrencilere caydırıcı cezalar vermemekle suçlandı.
Mağdurun avukatı Thomas Giuffra, müvekkilinin soruşturmanın seyri hakkında polis ve yetkililer tarafından yanıltıldığını belirtti. Giuffra, isimli makamların belgeyi takipsizlikle kapattığı devirde dahi yetkililerin kendilerine “soruşturmanın ve kanıt toplama sürecinin devam ettiğini” söyleyerek vakit kazandığını ve hiçbir cezai süreç yapmadığını kaydetti.
SANIKLARA ‘ÖDEV’ CEZALARI VERİLDİ
Üniversitenin kendi yürüttüğü iç disiplin soruşturması ise skandalın bir diğer boyutunu gözler önüne serdi. Tam 12 farklı duruşma sonucunda 7 sanıktan yalnızca 2’si okuldan uzaklaştırıldı.Diğer sanıklara ise komik denilebilecek cezalar verildi; bu bireylerin davranışları üzerine ‘yansıtıcı deneme yazıları’ yazarak yahut kısa vadeli uzaklaştırma alarak eğitimlerine devam etmelerine müsaade verildi. Üstelik bu öğrencilerden kimilerinin hala yerleşkede derslere girmesi hem akademisyenler hem de öğrenciler arasında büyük rahatsızlık yaratıyor.
FAİLLERİ OKUL GAZETESİ BULDU
Olayın ardından okul gazetesi The Cornell Daily Sun muhabiri Cereese Qusba, tecavüz mağduruyla irtibata geçerek belgeyi yaklaşık 23 ay boyunca takip etti. Öğrencinin 16 Eylül’de dava açmasının akabinde gazete, 18 Eylül’de yayımladığı soruşturma haberinde olayın detaylarını aktardı ve hakkında şimdi cezai suçlama bulunmayan yedi erkek öğrencinin isimlerini yayımladı. Jane Doe’nun üniversite ve öğrenci kulüplerine açtığı hukuk davasının birinci duruşması 23 Ekim’de yapılacak.
DAVA SONRASI GELEN TEHDİTLER VE SAHTE İHBAR ŞOKU
Adalet bulamayan Jane Doe’nun Eylül 2026’da faillere, Chi Phi kardeşlik cemiyeti ve Cornell Üniversitesi aleyhine 101 sayfalık dev bir tazminat davası açması bardağı taşıran son damla oldu. Davanın basına yansımasıyla birlikte mağdur bayan ve avukatı Thomas Giuffra amaç haline geldi.
Kimliği belgisiz şahıslarca daima aranan ve vefat tehditleri alan Doe, evine yapılan temelsiz bir ihbar sonucu silahlı polis baskınına uğradı. Polislerin babasının, kardeşinin ve arkadaşının kafasına silah doğrulttuğu dehşet anlarını şahsen yaşayan genç bayan, olayın çabucak akabinde “seni ve aileni vuracağız” içerikli bildiriler almaya devam etti. Avukat Giuffra, müvekkilinin güvenlik gerekçesiyle okulu bırakmak zorunda kaldığını ve hayatından kaygı ettiklerini açıkladı.
Öğrenciler, Cornell Üniversitesi’nin toplu tecavüz tezlerini ele alış biçimini protesto etti.
KAMPÜSTE İSYAN VE EYALET DÜZEYİNDE MÜDAHALE
Skandalın büyümesi üzerine Cornell Üniversitesi yerleşkesi protestolarla çalkalanmaya başladı. Öğrenciler yemekhanelerde oturma aksiyonları düzenlerken, Öğretim Üyeleri Senatosu, Rektör Michael Kotlikoff için güvensizlik oyu vermeye ve istifasını talep etmeye hazırlanıyor. Ithaca Şehir Konseyi ise kamu güvenliğini münasebet göstererek üniversiteyle kontaklı tüm tertiplerin müsaadelerini süreksiz olarak askıya aldı.
Eyalet seviyesinde ise adalet sistemi sil baştan kuruldu. New York Valisi Kathy Hochul, lokal savcının tavrından tatmin olmadığını belirterek belgeyi özel savcı sıfatıyla incelemesi için New York Eyalet Başsavcısı Letitia James’e devretti.
Aynı zamanda ABD Adalet Bakanlığı eski yetkililerinden Sally Q. Yates, üniversitenin cinsel hücum olaylarındaki ihmallerini araştırmak üzere bağımsız bir incelemenin başına getirildi.
Türkiye ve dünya kamuoyunda da geniş yankı uyandıran dava, ABD üniversitelerindeki cinsel taciz ve tecavüz olaylarının ne formda ele alındığına dair tarihi bir hesaplaşmaya dönmüş durumda.