AB’den Çin’e ihracat freni: Hibrit araçlar masada

AB Ticaret Komiseri Maroš Šefčovič ve beraberindeki heyetin çarşamba günü Çin’e gitmesi, görüşmelerin ise perşembe günü başlayıp cuma gecesine kadar sürmesi bekleniyor.

Tarafların, Çin’in AB karşısında günlük yaklaşık 1 milyar euro’yu ticaret fazlasını azaltmaya yönelik somut adımlar üzerinde çalışacağı belirtiliyor. AB kaynakları, önümüzdeki hafta Brüksel’de yapılacak önderler doruğundan evvel “somut, manalı ve ölçülebilir” sonuçlar elde etmeyi hedefliyor.

İLK HEDEF OTOMOTİV SEKTÖRÜ

Görüşmelerin merkezinde, birinci evrede tek bir dalı kapsayacak bir pilot muahede bulunuyor. Bu mutabakat modelinin otomotiv bölümünde uygulanması ve başarılı olması halinde ilerleyen aylarda öteki kesimlere de genişletilmesi planlanıyor.

AB ile Çin arasındaki ticaret tansiyonunu tam ölçekli bir ticaret savaşına dönüşmeden denetim altına alma gayretleri haziran ayı sonunda başlamıştı.

Ancak AB’nin Ekim 2024’te Çin üretimi elektrikli araçlara ek gümrük vergileri getirmesinin akabinde, tarifelerin dışında kalan hibrit araçların Avrupa’ya ihracatında süratli bir artış yaşandı.

AB geçen ay Çin’den hibrit araç ihracatını istekli olarak sonlandırmasını istemiş, aksi halde kota dahil muhafaza tedbirlerinin gündeme gelebileceği ihtarında bulunmuştu.

Financial Times’ın iki diplomata dayandırdığı habere nazaran Pekin bu talebi kabul etmedi.

Bunun üzerine AB tarafının, Çinli hibrit arabalara yönelik tek taraflı bir ithalat hududu üzerinde çalışmaya başladığı belirtildi. Gündemdeki seçenekler arasında muhakkak bir ithalat kotası uygulanması ve bu düzeyin aşılması halinde daha yüksek gümrük vergilerinin devreye alınması bulunuyor.

Almanya Başbakanı Friedrich Merz ile Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da Çin siyasetinde daha sert bir çizgiye yöneldi.

Berlin ve Paris tarafından hazırlanan ortak evrakta, Avrupa endüstrisinin “büyük ölçekli bir endüstriyel şokla” karşı karşıya olduğu belirtilirken bilhassa ilaç, havacılık, otomotiv, makine ve kimya kesimlerine dikkat çekildi.

İki ülke, AB’nin mevcut ticaret savunma araçlarının daha faal kullanılmasını, bunun yanında Avrupa pazarını üçüncü ülkelerin baskısına karşı koruyacak yeni sistemlerin oluşturulmasını istedi.

Öneriler arasında, gerekli durumlarda üçüncü ülkelerin AB tek pazarına erişiminin kısa müddette sonlandırılmasına imkan verecek yeni tedbirler de bulunuyor.

Avrupa Dış İlişkiler Konseyi’nin Asya Direktörü Andrew Small ise görüşmelerin hem Pekin’in hem de Brüksel’in kararlılığını test edeceğini belirtti.

Small, Çin’in Avrupa’yı uzun vadeli müzakerelere çekerek vakit kazanabileceği ihtarında bulunarak, Pekin’in Avrupa’daki sanayisizleşme telaşlarını giderecek ölçüde önemli ödünler verip vermeyeceğinin görüşmelerde ortaya çıkacağını söyledi.

AB, Çin’de üretilen elektrikli arabaların devlet dayanakları sayesinde Avrupa pazarında haksız fiyat avantajı elde ettiği gerekçesiyle Ekim 2024’te bu araçlara yüzde 35,3’e varan ek gümrük vergileri getirdi.

Ancak tedbirlerin sırf tam elektrikli araçları kapsaması, Çinli üreticilerin hibrit modellere yönelmesine yol açtı.

Çin’den Avrupa’ya hibrit araba ihracatındaki süratli artışın akabinde Brüksel bu defa istekli ihracat sınırlamaları ve kota üzere seçenekleri gündemine aldı.