Fransa’da lise hareketleri büyüyor. 5 bin kişi gözaltına alındı, yüzlerce okul kapandı

Fransa’da bakımsız derslikler, aşırı kalabalık sınıflar ve öğretmen açığı gerekçesiyle lise öğrencilerinin başlattığı protestolar ikinci haftasına girdi.

Ülke genelinde yüzlerce lise eğitime büsbütün yahut kısmen ara verirken, öğrenci sendikaları salı günü için ülke çapında genel şov daveti yaptı.

Hükümetin bütçe açığını azaltmayı hedefleyen 2027 bütçe tasarısını geçirmeye çalıştığı periyoda denk gelen hareketler, mali piyasalardaki tedirginliği de artırdı.

Fransa’nın 10 yıllık tahvil faizi, protestoların kamu maliyesine ait telaşları tetiklemesiyle geçen hafta kısa müddetliğine yüzde 5 düzeyinin üzerine çıkarak 2002’den bu yana kaydedilen en yüksek noktaya ulaştı.

Reuters ajansının aktardığına göre Milli Eğitim Bakanı Edouard Geffray, dün akşam yaptığı açıklamada, ülke genelindeki 3 bin 700 liseden 400 ila 500’ünün pazartesi günü büsbütün yahut kısmen kapalı kalmasının beklendiğini duyurdu.

Geffray, cuma günü prestijiyle yaklaşık 735 eğitim kurumunun aksiyonlardan etkilendiğini kaydetti.

Eylemlerin başlangıcından bu yana şiddet olaylarının da yaşandığını belirten Geffray, 24 okulun kundaklandığını yahut yağmalandığını, ulusal eğitim bünyesindeki 78 çalışanın yaralandığını açıkladı.

Bugün ülkenin kuzeyindeki Lille kentinde polis ile öğrenciler arasında arbede yaşandığı kameralara yansıdı.

İçişleri Bakanlığı verilerine göre, geçen pazartesiden bu yana çoğunluğu reşit olmayan yaklaşık 5 bin kişi gözaltına alındı.

Olaylarda onlarca kişi yaralanırken, öğretmenler ve yoldan geçenler hücuma uğradı, oluşan maddi hasarın ise on milyonlarca euroyu bulduğu iddia ediliyor.

Hükümet Sözcüsü Maud Bregeon, CNews televizyonuna yaptığı açıklamada önceliklerinin kamu nizamını yine tesis etmek olduğunu vurguladı.

Paris Emniyet Müdürü Patrice Faure, sosyal medya platformu X üzerinden yayımladığı açık mektupta, aksiyonları başlatanların artık süreci denetim edemediğini belirterek öğrencileri barikatları kaldırarak barışçıl şovlara yönelmeye çağırdı.

Güvenlik üniteleri, yarın başşehir Paris’in merkezinde planlanan kitlesel şovda sol kümelerin aksiyonları yönlendirmesinden ve şiddet olaylarının tırmanmasından tasa ediyor.

Fransa’nın önde gelen personel sendikalarından CGT’nin Genel Sekreteri Sophie Binet ise TF1 televizyonuna yaptığı açıklamada, sendika üyelerinin salı günkü şovlara “lise öğrencilerini korumak amacıyla” katılacağını duyurdu.

Binet, son 10 günde şahit oldukları tablodan ve hükümetin öğrencilere yönelik uyguladığı sert müdahaleden dehşete düştüklerini savundu.

15-18 yaş kümesindeki öğrencilerin eğitim gördüğü liseleri kapsayan hareket, 17 Eylül’de Paris’in Creteil banliyösündeki Saint-Exupery Lisesi’nde başladı.

Personel ve kaynak yetersizliği sebebiyle greve giden öğretmenlerine takviye veren öğrencilerin başlattığı hareketler, kısa müddette ülke geneline yayıldı.

Saint-Exupery Lisesi’nde eğitim yönetiminin müdür yardımcısı ve hemşire dahil ek personel görevlendirmeyi kabul etmesiyle durum olağana dönerken, protestolar öteki kentlerde şiddetini artırdı.

Okuldaki aksiyonlara katılan Abderrahmane isimli öğrenci, AFP ajansına yaptığı açıklamada, ders notlarının düştüğünü belirterek “Şimdi bir araya gelmeseydik gelecek bizim için çok berbat olacaktı” dedi.

Sosyolog Valerie Becquet, bilhassa düşük gelirli mahallelerdeki lise öğrencilerinin yetersiz eğitim aldıklarını hissettiklerini belirtti.

Becquet, tüm öğrencilerin liseye erişim hakkı bulunmasına rağmen meslek liseleri ile beyaz, varlıklı ve üniversite mezunu ailelerin çocuklarının yükte olduğu seçkin kurumlar arasında derin eşitsizlikler yaşandığına dikkat çekti.

Öğrencilerin temel şikayetleri arasında öğretmen devamsızlıkları, fiziki koşulların yetersizliği, yoğun ders çizelgeleri ve sabah 08.00’den akşam 18.00’e kadar süren uzun okul günleri yer alıyor.

Eylemlerin büyümesinde, öğrencilerin yanan çöp kutuları ve polisin göz yaşartıcı gazlı müdahalelerini kaydettiği TikTok paylaşımlarının da tesirli olduğu belirtiliyor.

Becquet, sosyal medyanın öğrencilere klâsik medyadakinden farklı ve kurgulanmamış bir anlatı kurma imkanı tanıdığını kaydetti.

Cumhurbaşkanlığı seçimlerine yaklaşık altı ay kala yaşanan olaylar siyasi arenada da tansiyonu yükseltti.

Hükümet, hareketleri kışkırttığı gerekçesiyle sol çizgideki Boyun Eğmeyen Fransa (LFI) hareketini suçladı. LFI Sözcüsü Manuel Bompard suçlamaları reddederek hükümetin komplo teorilerine sığındığını savundu.

18-25 yaş kümesindeki seçmenler arasında yüzde 40’ın üzerinde oy dayanağına sahip olan kıdemli sol siyasetçi Jean-Luc Melenchon ise şiddet içermeyen usulleri savunarak protestolara güçlü takviye verdi.

Gösterilerde barikat kuran, çöp konteynerlerini ataşe veren ve polise yabancı madde fırlatan öğrencilere güvenlik güçlerinin göz yaşartıcı gaz, plastik mermi ve coplarla müdahale etmesi reaksiyonlara yol açtı.

Ülkenin orta kesitindeki Tours kentinde polisle yaşanan çatışmalarda yaralanan bir gencin sağ gözünü kaybettiği kent savcılığı tarafından açıklandı.

İnternette bir polisin kız öğrenciyi boynundan tutarak gözaltına aldığı manzaralar yayılırken, güvenlik güçleri de atakların maksadı oldu.

Doğudaki Belfort kentinde bir liseden çıkan genç kümenin bir polis memurunu kovalayarak darp ettiği kaydedildi.