Global piyasalarda savaş ve borç baskısı. ABD tahvil faizi 24 yılın tepesinde

Küresel tahvil piyasalarında hızlanan satış dalgası, kamu maliyeleri üzerindeki baskıyı artırıyor.

ABD’den Fransa’ya ve Japonya’ya kadar pek çok ülkede borçlanma maliyetleri son yılların en yüksek düzeylerine çıkarken, tahvil getirilerindeki bu tırmanış pay senedi piyasaları dahil olmak üzere öteki finansal varlıkları da olumsuz etkiliyor.

Küresel ölçekte borçlanma maliyetleri ve varlık fiyatları açısından temel gösterge kabul edilen 10 yıllık ABD Hazine tahvili getirisi yüzde 5,34 düzeyine ulaşarak 2002 yılından bu yana en yüksek seviyesi gördü.

Tahvil fiyatları geriledikçe yükselen faiz oranları; artan güç maliyetlerinin enflasyonu körüklemesi, yapay zeka ile data merkezi yatırımlarındaki patlamanın büyüme beklentilerini yukarı taşıması ve kısa vadeli siyaset faizlerinin kalıcı olacağı öngörüleri sebebiyle dünya genelinde yükselişini sürdürüyor.

Yükselen faizler şirketlerin ve konut kredisi kullanan tüketicilerin finansman masraflarını artırırken, kamu idarelerini de bütçelerinden daha büyük hissesi faiz harcamalarına ayırmak zorunda bırakıyor.

Piyasalardaki satış dalgası, bilhassa yüksek borç yükü taşıyan ülkelerde daha ağır hissediliyor.

Reuters ajansının haberine nazaran Fransa’nın 10 yıllık tahvili, 1987 yılından bu yana en zayıf çeyrek periyot performansını kaydetti.

Getirisi 10 baz puanlık artışla yüzde 4,96 düzeyine çıkarak sembolik yüzde 5 eşiğine yaklaştı.

Fransa’nın borcunu temerrüt riskine karşı sigortalama maliyeti ise 2013 yılından bu yana görülen en yüksek seviyeye ulaştı.

Benzer biçimde İtalya tahvillerinde de satış baskısı öne çıkıyor.

İngiltere’de 30 yıllık kamu tahvili faizi yüzde 6 düzeyini aşarak 1998’den bu yana en yüksek noktaya yerleşti.

Yıllar süren deflasyon sürecinin akabinde enflasyonun kalıcılaştığı Japonya’da ise devlet tahvili getirileri, art arda beş çeyrek periyot boyunca çift haneli yükseliş kaydederek gibisi görülmemiş bir seyir izledi.

Piyasa aktörleri bu yıl ABD’de faiz indirimine gidileceği yönündeki beklentilerini geride bıraktı.

Geçen ay gerçekleşen artırımın akabinde piyasalar, Amerikan Merkez Bankası’nın (Fed) 2027 ortasına kadar en az üç faiz artırımı daha kararlaştıracağını fiyatlıyor.

Bu yıl iki defa faiz artıran Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) ise gelecek yılın ortasına kadar 25’er baz puanlık üç artırım daha yapması bekleniyor.

Gelişmeler pay senedi piyasalarını da sarsıyor.

AFP ajansının aktardığına nazaran Avrupa’da gösterge STOXX 600 endeksi yüzde 1,2 gerileyerek haziran ayından bu yana en düşük düzeyine indi; bankacılık paylarındaki paha kaybı yüzde 3’e kadar ulaştı.

Kredi piyasasında temerrüt riskine karşı müdafaa sağlayan yüksek riskli tahvil kredi temerrüt takası (CDS) endeksi de nisan ayı başından bu yana kaydedilen en yüksek noktaya çıktı.

Piyasalardaki satış eğilimi, ABD ile İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü savaşın sürmesi nedeniyle derinleşiyor.

ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’ın yedi günlük ateşkes teklifini kamuoyu önünde reddetmesi Wall Street endekslerini aşağı çekti; geniş tabanlı S&P 500 endeksi günü yüzde 0,8 düşüşle tamamladı.

Avrupa borsalarında Londra ve Frankfurt yüzde 0,1 ekside kapanırken Paris yatay seyretti.

Asya piyasaları ise Washington ile Pekin’in ticaret ateşkesini uzatmasına karşılık verirken günü karışık bir seyirle noktaladı.

Güçlenen Amerikan doları karşısında altın fiyatları yaz aylarındaki tepelerinden geriledi.

Petrol fiyatları varil başına 100 doların üzerinde seyrederken Avrupa’da doğalgaz fiyatları artış gösterdi.

İngiltere’de ortalama motorin fiyatları litre başına neredeyse iki sterline yaklaşarak rekor kırdı.

İran, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda global güç maliyetlerini artıran tedarik krizini hafifletmek gayesiyle Hürmüz Boğazı’nın yine açılmasını da içeren bir çatışmasızlık planı sunmuştu.

Dünyanın petrol ve doğalgaz sevkiyatı için kritik ehemmiyetteki bu suyolu, Yemenli Husilerin Babülmendep Boğazı dahil olmak üzere Yemen’in tüm Kızıldeniz kıyılarını denetim altına almasıyla çatışmanın merkezinde yer alıyor.

Trump, İran’ın savaşı sonlandırma yönündeki son teklifini reddetmesine rağmen Amerikan medya kuruluşu Axios’a yaptığı açıklamada müzakerelerin gelecek günlerde yine başlamasını beklediğini söyledi.

İran resmi haber ajansı IRNA ise, BM heyetine yakın bir kaynağa dayanarak ABD ile planlanmış yeni bir görüşme olmadığını aktardı.

İran devlet televizyonu da Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin New York’ta Katarlı arabulucularla bir araya gelerek Hürmüz Boğazı’nın yine açılmasına yönelik koşullar ve arabulucular vasıtasıyla iletilen iletileri ele alacağını duyurdu.