Güç fiyatları fırladı. Euro Bölgesi’nde enflasyon yüzde 4’e dayandı

İran savaşı sebebiyle pik yapan güç maliyetleri, Avrupa’nın önde gelen ekonomilerinde enflasyonu eylül ayında beklentilerin üzerine taşıdı.

Körfez bölgesinden ham petrol ve işlenmiş yakıt sevkiyatının yavaşlaması Almanya, Fransa, İtalya ve İspanya’da fiyat artışlarını hızlandırırken, piyasaların Avrupa Merkez Bankasından (AMB) yeni faiz artırımı beklentilerini de güçlendirdi.

Almanya, Fransa ve İtalya’da dizel fiyatları son haftalarda rekor düzeylere ulaştı.

Doğalgaz ve akaryakıt fiyatlarındaki eşzamanlı artış, güç faturasını kıta genelinde tekrar kabarttı.

Küresel piyasalarda güçlenen Amerikan doları ise emtia fiyatlarının dolar cinsinden belirlenmesi nedeniyle Avrupa para ünitesinin satın alma gücünü zayıflatarak güç ithalatını daha da değerli hale getirdi.

Almanya Federal İstatistik Ofisinin (Destatis) öncü bilgilerine nazaran, Avrupa’nın en büyük iktisadında yıllık enflasyon eylülde yüzde 3,3’e çıkarak Aralık 2023’ten bu yana en yüksek düzeyini gördü.

Tüketici fiyatları bir evvelki ay yüzde 2,9 oranında artmıştı.

AFP ajansının haberine nazaran Fransa Ulusal İstatistik ve Ekonomik Araştırmalar Enstitüsü (Insee), ülkede tüketici fiyatlarının eylülde yıllık bazda yüzde 3 arttığını bildirdi.

Ağustos ayında yüzde 2,4 olarak kayda geçen bu oran, Şubat 2024’ten bu yana görülen en süratli yükselişe işaret etti.

Fransa’nın AB uyumlu yıllık enflasyonu ise ağustostaki yüzde 2,6 düzeyinden eylülde yüzde 3,4’e çıktı.

İtalya İstatistik Ofisinin (Istat) yayımladığı bilgiler, enflasyonun ağustostaki yüzde 3,3 düzeyinden eylülde yüzde 4,2’ye fırladığını ortaya koydu.

Ülkenin AB uyumlu yıllık enflasyon verisi ise ağustos ayındaki yüzde 3,2’den eylülde yüzde 4,1’e tırmandı.

İspanya’da ise enflasyon oranı ağustostaki yüzde 4,6 seviyesinden eylülde yüzde 5,0’a ulaştı.

Açıklanan tüm datalar, AMB’nin resmi maksadı olan yüzde 2’nin epey üzerinde seyrediyor.

Reuters anketine katılan ekonomistler, cuma günü açıklanacak Euro Bölgesi genel enflasyonunun eylül ayında ağustostaki yüzde 3,2 düzeyinden yüzde 3,6’ya yükseleceğini varsayım ediyor.

AMB daha evvel enflasyonun yılın üçüncü çeyreğindeki yüzde 3,3 seviyesinden son çeyrekte yüzde 3,6’ya çıkacağını öngörmüştü.

Ancak analistler, güç maliyetlerindeki artış sebebiyle son tepenin yüzde 4’e yakın bir noktada gerçekleşebileceğini lisana getiriyor.

AMB olumsuz senaryosunda, enflasyonun bu yılın son çeyreğinde ve 2027’nin birinci üç ayında yüzde 4,0 seviyesinde kalacağını hesaplıyor.

İktisatçılar, mevcut güç fiyatlarının temel iddialardan fazla bu olumsuz senaryoyla örtüştüğünü kaydediyor.

Enflasyonu dizginlemek maksadıyla gösterge faiz oranını bu ayın başlarında yüzde 2,5’e yükselten ve yaz aylarında iki artışa giden AMB, yeni bir mali sıkılaştırma baskısıyla karşı karşıya.

Finans piyasaları, gelecek bir yıl içinde dört faiz artışı daha yapılabileceğini fiyatlıyor.

Oxford Economics kıdemli Avrupa ekonomisti Rory Fennessy, kış yaklaşırken ve Ortadoğu’daki tansiyonun çözüleceğine dair işaretler zayıfken güç fiyatlarında yakın vakitte bir düzeltme beklenmediğini söyledi.

Reuters’a konuşan Fennessy, eylül ayında enflasyonun yukarı yönlü sürpriz yapmasının, AMB Yönetim Konseyindeki şahin kanadın daha agresif sıkılaştırma talebini güçlendireceğini savundu.

Fennessy ayrıyeten, işlenmemiş besin ve enerjiyi hariç tutan çekirdek enflasyonun şimdi besbelli biçimde kıpırdamadığını, lakin güç maliyetlerindeki yeni sıçramanın çekirdek göstergeleri 2027 başlarına kadar yukarı çekebileceğini belirtti.

Buna karşılık AMB Başkanı Christine Lagarde, pazartesi günü yaptığı açıklamada, bu yılki enflasyon dalgasının Euro Bölgesi genelinde şimdi tehlikeli ikinci tıp tesirlere yol açmadığını belirterek ölçülü bir siyaset cevabının uygunluğunu koruduğunu kaydetti.

Almanya’da çekirdek enflasyonun eylülde üst üste üçüncü ayda da yüzde 2,4 düzeyinde sabit kalması bu görüşü destekleyen ögeler arasında yer alıyor.

Kamu bankası KfW Başekonomisti Dirk Schumacher, bu datanın AMB üzerindeki acil faiz artırımı baskısını hafifleteceğini söz etti.

Capital Economics Başekonomisti Jack Allen-Reynolds ise yüksek güç maliyetlerinin dolaylı tesirlerinin iktisada yayılmaya başladığını, lakin bu durumun AMB içi istikrarları çabucak değiştirmeye yetmeyeceğini vurguladı.

Allen-Reynolds, karar vericilerin ekim toplantısında faizleri sabit tutup güncellenmiş ekonomik varsayımların açıklanacağı aralık ayında tekrar artırıma gitmesini bekliyor.

Enflasyon dalgası üye ülkelerin iç ekonomik istikrarlarını de zorluyor.

ING analistleri, Fransa’daki bilgilerin enflasyonun 2026 sonuna kadar yüzde 3’ün üzerinde kalacağını ve fakat 2027’de kademeli gerileyeceğini öngörüyor.

Analistler, tüketimin zayıfladığı ve yükselen faizlerin mali zahmetleri artırdığı bir tabloda hanehalkı satın alma gücünün daha fazla aşınacağına işaret ediyor.

Insee datalarına nazaran Fransa’da tüketici harcamaları ağustosta yüzde 0,5 geriledi.

Ülkenin kamu borcu ise yılın ikinci çeyreğinde gayrisafi yurt içi hasılasının yüzde 119’una ulaşarak Euro Bölgesi’nin yüzde 60’lık tavan hududunun neredeyse iki katına çıktı.