Google Haritalar’ın uydu imgeleri Gazze’deki yıkımı gözler önüne serdi

İsrail ordusunun Gazze Şeridi’ne yönelik Ekim 2023’ten bu yana sürdürdüğü bombardımanların alanda oluşturduğu ağır tahribat, Google Haritalar’ın güncellenen uydu manzaralarına yansıdı. İsrail’in akınları sebebiyle yaklaşık 2,4 milyon Filistinlinin yaşadığı Gazze’deki yapıların yüzde 90’a yakını yıkıldı. Altyapının da tahrip edildiği Gazze’de binlerce Filistinli kalacak yerleri olmadığı için çadırlarda ömür gayreti veriyor.

Google Haritalar’ın güncellenen uydu manzaraları, İsrail’in Gazze Şeridi genelindeki akınlarının yol açtığı yıkımı kanıtlayan birinci kapsamlı doküman niteliği taşıyor. Manzaralarda, daha evvel yoğun yerleşimlerin bulunduğu geniş alanların büsbütün enkaza döndüğü, binlerce binanın yerle bir edildiği ve mahallelerin haritadan silinerek taş yığını haline geldiği açıkça görülüyor.

Refah Kadisiye Okulu’nun bulunduğu bölge

REFAH’TA TEK BİR BİNA BİLE AYAKTA KALMADI

Uydu fotoğraflarına nazaran, Ekim 2023’te 270 binden fazla Filistinliye mesken sahipliği yapan Gazze’nin güneyindeki Refah büsbütün yerle bir oldu. Bölge sakinlerinin zorla yerinden edildiği Refah, hala İsrail işgali altında bulunuyor.

Gazze Şeridi’nde nüfus yoğunluğunun en fazla olduğu Gazze kentindeki yıkımın dehşetli boyutu da uydu fotoğraflarına yansıyor. İsrail ordusunun Gazze’ye Ekim 2023’ten bu yana düzenlediği taarruzlarda çoğunluğu bayan ve çocuk olmak üzere 74 binden fazla Filistinli hayatını kaybetti. Gazze’yi yaşanmaz hale getiren İsrail, bölgeyi havadan, karadan ve denizden bombardımana tuttu.

Han Yunus bölgesi

ATOM BOMBASINDAN 16 KAT BÜYÜK BOMBARDIMAN

Filistinli kaynaklar, İsrail’in Gazze’yi 223 bin ton patlayıcıyla bombaladığını belirtti. Bu sayı, ABD’nin 1945’te Japonya’nın Hiroşima kentine attığı atom bombasından 16 kat daha fazla patlayıcı manasına geliyor. Bu bombardımanların yanı sıra İsrail, Filistinlileri zorla sürmek istediği Gazze’deki binlerce konutu iş makineleriyle kasıtlı olarak yıktı.

BENZERİ GÖRÜLMEMİŞ YIKIM

Google Haritalar, Gazze’deki eşi gibisi görülmemiş yıkımı ve tahribatın boyutunu gözler önüne seriyor. Google Haritalar, Gazze genelindeki yıkımın dehşetli boyutunu göstermek için manzaralarını güncelledi; şeridin büyük kısımları enkaz yığınına dönüştü.

İsrail’in Gazze’deki askeri harekatı, dünyanın en yoğun nüfuslu bölgelerinden biri olarak kabul edilen 141 kilometrekarelik bölgenin büyük bir kısmında konutların, hastanelerin, okulların ve binaların hasar görmesine ve yıkılmasına yol açtı. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu hükümeti, yabancı gazetecilerin, bağımsız araştırmacıların ve çeşitli insan hakları kümelerinin Gazze Şeridi’ne girmesine müsaade vermedi.

The Independent gazetesinden Bel Trew, geçen yıl savaşın harap ettiği bölge üzerinde uçarak “bir vakitler hareketli kentlerin yakılmış kalıntılarını” ve Gazze’nin “kül ve yıkıntı” içinde kaldığını gözlemledi.

Dublin seçim bölgesini temsil eden Avrupa Parlamentosu Üyesi Barry Andrews ise “Gazze’nin güncellenmiş Google uydu imgeleri, herkesin görebileceği üzere… Epeyce inanılmaz” sözlerini kullandı.

Google Haritlar’da güncellemenin ne vakit yapıldığı muhakkak değil.

GAZZE’YE ERİŞİM ÇAĞRISI

Bu ayın başlarında Birleşmiş Milletler (BM), enkaz altından insan kalıntıları çıkarılmaya devam ederken, delil toplamak ve tez edilen ihlalleri belgelemek için memleketler arası araştırmacılara Gazze’nin tüm bölgelerine erişim müsaadesi verilmesi daveti yapmıştı. Uydu imgeleri daha evvel yıkımın boyutunu belgelemişti fakat yeni imajlar, bölge genelinde verilen hasarın en şimdiki kaydını gösteriyor.

Geçtiğimiz hafta yayınlanan BM raporu, Gazze’nin tarihinin en berbat ekonomik kriziyle karşı karşıya olduğu sonucuna vardı. Raporda, çalışma çağındaki Filistinlilerin yüzde 90’ının işsiz olduğu ve kişi başına yıllık GSYİH’nin 212 dolara (günde 0,58 dolar) düştüğü belirtildi. Filistinlilerin ekilebilir arazinin sadece yüzde 1,5’ine erişimi mümkünken, ziraî ve endüstriyel faaliyetler yüzde 94 oranında azaldı.

Bu yılın başlarında Kızılhaç, tüm bölgedeki enkazı temizlemeye yardımcı olacak sadece bir adet tam fonksiyonlu kazıcı makinenin bulunduğunu söylemişti. Binlerce kişinin enkaz altında kalması bekleniyor. Gazze’nin isimli tıp grubu bu yılın başlarında verdiği demeçte, DNA testi yapılmaması sebebiyle yüzlerce cesedin kimliğinin belirlenemediğini, en az 1129 cesedin enkaz altından çıkarıldığını lakin isimlerinin tespit edilemediğini söz etmişti.

61 MİLYON TONLUK ENKAZ

İsrail’in Gazze topraklarını bombalaması sonucu yaklaşık 61 milyon ton enkazın bölgeye yayıldığı varsayım ediliyor. Uzmanlar, enkazın temizlenmesinin on yıllar sürebileceğini fakat yanlışsız kaynaklar kullanılırsa 7 yılda tamamlanabileceğini söylüyor. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), hastanelerin yüzde 90’ının hasar gördüğünü yahut yıkıldığını iddia ediyor. BM Uydu Merkezi’ne (UNOSAT) nazaran, tüm yapıların yaklaşık yüzde 82’si ve konut ünitelerinin yüzde 90’ından fazlası hasar gördü ya da yıkıldı. Bu arada, nüfusun neredeyse tamamı evsiz kaldı ve bir kısmı da yıkılan binaların kalıntıları arasında hayatta kalma çabasını sürdürüyor.

Eylül ayının birinci haftasında Filistinli ailelerin sığındığı bir binanın çökmesi sonucu en az 21 kişi hayatını kaybetti. Olayda 8 çocuk da ömrünü yitirdi.

CBC News’in yaptığı bir araştırma, uydu imgelerinde İsrail’in Gazze’den insan kalıntıları ve savaş cürümlerinin muhtemel delillerini içerebilecek moloz ve enkazı sıkıştırıp kaldırdığını gösterdiğini ortaya koydu.

BM’DEN SOYKIRIM KANITLARININ SİLİNEBİLECEĞİ UYARISI

BM, İsrail’in enkaz temizleme çalışmalarının işlenen vahşetin izlerini silebileceği konusunda uyardı. Cenevre merkezli Euro-Med Monitor, bu yılın başlarında yaptığı bir soruşturmada, hastaneye yanlışsız sürünürken İsrail keskin nişancı atağında öldürüldüğü düşünülen üç kardeşin cesetlerinin İsrail buldozerleri tarafından kaldırıldığını söylemişti.

BM’nin Filistin Özel Raportörü Francesca Albanese, “Gazze’de devam eden moloz kaldırma, kırma ve yer değiştirme çalışmaları, milletlerarası hataların ispatlarını yok etmemeli ve kuşatma altındaki bölgede insan kalıntılarının bulunmasını ve kimliklerinin tespit edilmesini engellememelidir” dedi.

Albanese, “Bunun sonuçları çok önemli. Gazze’nin enkazı, soykırım da dahil olmak üzere memleketler arası hata tezlerinin soruşturulmasıyla ilgili insan kalıntıları ve fizikî deliller içeriyor” sözlerini kullandı.