Çin ile ABD heyetleri üç başlıkta anlaştı

Çin Ticaret Bakanlığından yapılan açıklamada, istişarelerde tarafların iki ülke arasındaki ticareti kolaylaştırmak gayesiyle “Ticaret Kurulu” oluşturulmasında anlaştığı ve bu şura çerçevesinde yapılan istişareler sonucunda 30 milyar dolar bedelinde mal ticaretinde karşılıklı tarife indirimine gitme konusunda mutabık kaldığı belirtildi.

Bu kapsamda kömür ithalatının karşılıklı tarife indirimi kapsamına alındığı aktarılan açıklamada, 2027 ve 2028 yıllarında Çin’in ABD’den kömür ithal edeceği kaydedildi.

Açıklamada, tarafların iki ülke arasında iktisat ticaret istişareleri sistemi kapsamında “Yatırım Kurulu” oluşturulması, potansiyel yatırımlar ve bunların önündeki mahzurlara dair kurumsal bir iletişim platformu sağlanmasında anlaştığı söz edildi.

Öte yandan Ticaret Kurulu kapsamında bir tarım çalışma grubu oluşturulacağı, burada iki ülkenin tarım eserlerine karşılıklı pazar erişimi sağlanması için görüşmeler yürütüleceği aktarılan açıklamada, iki ülkenin finansal hizmetlere erişim konusunda da prensipte anlaştığı, Çin’in ABD sermayeli olanlar dahil tüm dünyadan finansal hizmet sağlayıcısı kuruluşların Çin’de şube açmak ve faaliyet göstermek için yapacağı müracaatları değerlendireceği belirtildi.

YAPAY ZEKADA İLETİŞİM

Açıklamada, Çin Başbakan Yardımcısı Hı Lifıng ve ABD Hazine Bakanı Scott Bessent öncülüğündeki heyetlerin yapay zeka konusunda diyalog başlattığı ve yapay zeka temaslı riskler ve yararlara dair birinci tartışmayı yaptığı, diyaloğun ikinci cinsinin kasım sonundan evvel yapılmasında ve bu teknolojiyle ilişkili kazalar için iletişim kanalı kurulmasında anlaştıkları bildirildi.

Tarafların ekonomik ve ticari meseleleri istişare etmeyi sürdüreceği belirtilen açıklamada, Malezya’daki görüşmelerde bu yıl 10 Kasım’a dek ertelenen süreksiz mutabakatın müddetinin 10 Ocak 2027’ye uzatılması kararı verdiği ve bu tarihe kadar karşılıklı kabul edilebilir bir mutabakata varmaya çalışacağı kaydedildi.

TİCARET GÖRÜŞMELERİ

ABD ile Çin arasındaki bağlantılar, Trump’ın ikinci iktidar periyodunda bir tarafta Washington idaresinin tarife artışları ve teknoloji alanındaki kısıtlamaları öbür tarafta Çin’in global tedarikin büyük kısmını karşıladığı nadir toprak elementlerinin denetimine yönelik attığı adımlarla genişleyen bir dizi uyuşmazlıkta düğümlenmişti.

İki ülke heyetleri, müzakereler yürütmek üzere geçen yıl mayısta İsviçre’nin Cenevre kentinde, haziranda İngiltere’nin başşehri Londra’da, temmuzda İsveç’in başşehri Stockholm’de, eylülde İspanya’nın başşehri Madrid’de, ekimde Malezya’nın başşehri Kuala Lumpur’da, bu yıl martta Fransa’nın başşehri Paris’te ve mayısta Güney Kore’nin başşehri Seul’de bir araya gelmişti.

Müzakerelerde karşılıklı tarife artışlarını 90 günlük dönemlerle iki defa askıya alan taraflar, Malezya’daki beşinci cins müzakerelerin sonunda ekonomik uyuşmazlıkların tahliline dair süreksiz mutabakat çerçevesi üzerinde uzlaşmaya vardıklarını duyurmuştu.

GEÇİCİ UZLAŞMA

ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in 30 Ekim 2025’te Güney Kore’nin Busan kentinde yaptığı görüşmenin akabinde verilen olumlu bildirilerle taraflar uyuşmazlık mevzularında süreksiz uzlaşmaya varmıştı.

Görüşmede, iki ülke, “karşılıklı tarifeler” kapsamında birbirlerine getirdikleri yüzde 24 ek tarifeyi 10 Kasım’dan itibaren bir yıl erteleme konusunda anlaştıklarını duyurmuştu.

Çin tarafı, fentanil ve öncül maddelerinin ihracatının denetimi konusunda gerekli adımları atmayı taahhüt ederken, ABD tarafı da bu alandaki önlemlerinin yetersizliği gerekçesiyle Çin’e getirilen yüzde 20 ek gümrük tarifesini yüzde 10’a düşüreceğini bildirmişti.

Washington idaresi 29 Eylül’de, ihracat denetimi uyguladığı varlık listesindeki yabancı şirketlerin yüzde 50’yi aşan hisseye sahip olduğu iştirakleri da kapsayan kuralın yürürlüğe girmesini bir yıl ertelemiş, buna karşılık Çin tarafı da nadir toprak elementlerinin ihracatının denetimine ait 9 Ekim’de aldığı önlemlerin uygulanmasını bir yıl ertelemeyi kabul etmişti.

ABD, Çin’in denizcilik, lojistik ve gemicilik bölümlerine yönelik başlattığı 301. madde soruşturması sonunda, ülkesinin limanlarını kullanan Çin gemilerine ton başına ek liman fiyatı getirilmesine ait kararı, Çin de buna misilleme olarak aldığı önlemleri bir yıl erteleyeceğini duyurmuştu.