Japon seslendirme sanatkarından TikTok’a yapay zeka davası. “Sesimizi kopyalayıp bizi ezemezler”

Japonya’da anime dalının önde gelen seslendirme sanatkarlarından Kenjiro Tsuda, kendine has bariton sesinin yapay zeka aracılığıyla kopyalandığı gerekçesiyle TikTok aleyhine dava açtı.

Tokyo Bölge Mahkemesi davaya ait kararını çarşamba günü açıklayacak.

Yapay zeka kaynaklı ses ve manzara taklitleri, dünya genelindeki sahne ve ses sanatkarları arasında tasayı artırırken bu tehdit, seslendirme aktörlerinin bazen canlandırdıkları karakterler kadar hürmet gördüğü Japon animasyon kesimini de sarstı.

Jujutsu Kaisen ve Yu-Gi-Oh! üzere global çapta tanınan üretimlerdeki başrolleriyle bilinen 55 yaşındaki Tsuda’nın açtığı davanın, Japonya’da bir bireyin ses kimliğini yapay zeka kopyalarına karşı muhafazayı amaçlayan birinci hukuksal teşebbüs olduğu bedellendiriliyor.

Tsuda, sadece kendisine ilişkin olabileceğini belirttiği “derin” ve “parlak” bir ses tonuyla seslendirilen çok sayıda görüntünün platformdan kaldırılmasını talep ediyor.

AFP ajansının ulaştığı mahkeme kayıtlarına göreyse TikTok idaresi, görüntülerdeki sesin “jenerik bir erkek sesi” niteliği taşıdığını, Tsuda’nın sesiyle kurulan benzerlik algısınınsa ziyadesiyle öznel kaldığını savunuyor.

Japonya Aktörler Sendikası Başkanı ve seslendirme sanatçısı Yuko Sasaki, bir aktörün sesinin yeteneği bilemek ismine “yıllarca süren titiz bir eğitimin ve çıraklığın sonucu” olduğunu lisana getirdi.

Sasaki, Tsuda’ya tam takviye verdiklerini belirterek mahkemenin ses mülkiyetini temel bir hak olarak tanıması gerektiğini söyledi.

Dava konusu görüntüler, profil fotoğrafında Tsuda’nın Jujutsu Kaisen dizisinde seslendirdiği bir karakterin benzerini kullanan anonim bir hesap aracılığıyla paylaşıldı.

Bu paylaşımlarda kent efsaneleri, okült fenomenler ve komplo teorilerine ait içerikler, görseller ve yapay zekayla üretildiği anlaşılan konuşmalarla birleştirildi.

Dava dilekçesinde kelam konusu hesabın bir periyot 200 binden fazla takipçiye ulaştığı ve aylık 500 bin yenin (yaklaşık 3 bin 200 dolar) üzerinde gelir elde etmiş olabileceği kaydedildi.

Tsuda’nın avukatları, özgün içerikten mahrum bu hesabın popülerliğini büsbütün ünlü bir aktörün cazibeli sesiyle seslendirilen kuşkulu içeriklere borçlu olduğunu vurguladı.

Avukat takımı, bu durumun Tsuda’nın kimliğinin ögelerini denetleme ve bunlardan ticari kar sağlama hakkını içeren tanıtım haklarını ihlal ettiğini savundu.

İlgili hesap artık platformda görüntülenemese de mahkeme, kelam konusu paylaşımların silinmesinden TikTok’un sorumlu olup olmadığına hükmedecek.

Dava sürecine paralel olarak Sasaki ve meslektaşları, üretken yapay zekanın sanatkarları müsaadesiz taklit etmesine karşı “No More” isimli bir kampanya başlattı.

Kampanyada yer alan aktör Bin Shimada, TikTok lehine çıkacak bir kararın sosyal medyada kontrolsüz ses klonlamasının önünü açması halinde dalın yok olma tehlikesiyle karşılaşacağını ve genç aktörlerin ümitlerini yitirebileceğini kaydetti.

Benzer tasalar global ölçekte de artış gösteriyor. Uluslararası Aktörler Federasyonu geçen yıl yayımladığı değerlendirmede, telif hakkı ve bilgi müdafaa mevzuatlarının sanatkarları yapay zeka klonlarından korumak için birçok ülkede gereğince güncellenmediğine dikkat çekti.

ChatGPT’nin geliştiricisi OpenAI şirketi de kendileriyle çalışmayı reddeden sinema oyuncusu Scarlett Johansson’ın sesine benzeyen sentetik bir ses yayımlamasının akabinde 2024 yılında özür dilemek zorunda kalmıştı.

Japonya’da bir bireyin sesini direkt koruyan özel bir yasa yer almıyor. Ancak Adalet Bakanlığı geçen ay mevcut haklar kapsamındaki muhafazayı netleştiren bağlayıcı olmayan bir kılavuz yayımladı.

Bakanlık, sesi “kişiliğin sembolü” olarak tanımlayarak tanıtım hakları ile portre ve benzerliğin müsaadesiz kullanımını engelleme hakkı kapsamında kıymetlendirdi.

Söz konusu kılavuzun çarşamba günkü karara nasıl tesir edeceği şimdi bilinmiyor.

TikTok ise davanın görüldüğü mahkemede aktörün ulusal seviyedeki şöhretini sorguladı ve haksız rekabeti tedbire yasalarının ihlal edildiği suçlamasını reddetti.

Şirket, platform olarak tek rollerinin tabir özgürlüğü sonları içinde kullanıcıların yaratıcı içerikler paylaşabileceği bir alana konut sahipliği yapmak olduğunu savundu.

Waseda Üniversitesi Fikri Mülkiyet Çalışmaları Bölümünden Profesör Tatsuhiro Ueno, mahkemenin Tsuda’nın sesine yönelik tanıtım haklarını büsbütün reddetme ihtimalinin epeyce düşük olduğunu kaydetti.

Tsuda’nın Jujutsu Kaisen imalindeki rolüyle Avrupa’da da tanınan bir ses haline geldiğini aktaran Ueno, çıkacak kararın memleketler arası alanda geniş ilgi uyandıracağını belirtti.

Meslektaşına takviye veren 83 yaşındaki kıdemli seslendirme sanatkarı Michihiro Ikemizu da yapay zekanın insani performansın önüne geçemeyeceğini söz etti.

Ikemizu, rol icra edilirken daima hissetmek ve ahenk sağlamak gerektiğini, yapay zekanın bunu asla başaramayacağını belirterek aktörlerin elindeki tek gücün bu olduğunu söyledi.

TikTok ise davanın görüldüğü mahkemede aktörün ulusal seviyedeki şöhretini sorguladı ve haksız rekabeti tedbire yasalarının ihlal edildiği suçlamasını reddetti.

Şirket, platform olarak tek rollerinin tabir özgürlüğü hudutları içinde kullanıcıların yaratıcı içerikler paylaşabileceği bir alana konut sahipliği yapmak olduğunu savundu.

Waseda Üniversitesi Fikri Mülkiyet Çalışmaları Bölümünden Profesör Tatsuhiro Ueno, mahkemenin Tsuda’nın sesine yönelik tanıtım haklarını büsbütün reddetme ihtimalinin epey düşük olduğunu kaydetti.

Tsuda’nın Jujutsu Kaisen üretimindeki rolüyle Avrupa’da da tanınan bir ses haline geldiğini aktaran Ueno, çıkacak kararın milletlerarası alanda geniş ilgi uyandıracağını belirtti.

Meslektaşına takviye veren 83 yaşındaki kıdemli seslendirme sanatkarı Michihiro Ikemizu da yapay zekanın insani performansın önüne geçemeyeceğini söz etti.

Ikemizu, rol icra edilirken daima hissetmek ve ahenk sağlamak gerektiğini, yapay zekanın bunu asla başaramayacağını belirterek aktörlerin elindeki tek gücün bu olduğunu söyledi.