Araştırma umut verdi: Kan testi kanser riskini 8 yıl evvelden gösterebilir

Oxford Üniversitesi ve Toronto Üniversitesi’nden araştırmacılar, kanserin en erken biyolojik izlerinin klinik teşhisten yıllar evvel kanda tespit edilebileceğini gösteren yeni bir çalışma yayımladı.

Cell Genomics mecmuasında yayımlanan araştırmada, kanda dolaşan DNA’daki kimyasal değişiklikler incelendi. Bulgular, bilhassa prostat kanseri açısından güçlü erken sinyaller elde edilebildiğini ortaya koydu.

KANSERİN İZLERİ YILLAR ÖNCE ORTAYA ÇIKTI

Araştırmacılar, kan örnekleri alındığı sırada rastgele bir kanser tanısı bulunmayan 491 kişinin bilgilerini inceledi.

Katılımcıların bir kısmı daha sonraki yıllarda prostat yahut göğüs kanserine yakalanırken, başkalarında kanser gelişmedi.

Bilim insanları, DNA üzerinde bulunan ve genlerin çalışma biçimini etkileyen metilasyon ismi verilen kimyasal işaretlerdeki farklılıkları araştırdı.

Bu küçük kimyasal değişiklikler, hücre büyümesi, bağışıklık sistemi ve iltihaplanma üzere süreçleri yöneten genlerin açılıp kapanmasında rol oynuyor.

Araştırmada en güçlü erken belirti prostat kanserinde görüldü.

Bilim insanları, olağanda birtakım genlerin kapanmasına yardımcı olan ‘silencer’ ismi verilen DNA bölgelerindeki metilasyon değişikliklerinin, prostat kanseri gelişme riski yüksek şahısları teşhisten 5 ila 8 yıl evvel ayırt edebildiğini belirledi.

Araştırmacılara nazaran bu tıp bir test gelecekte prostat kanseri açısından yüksek risk taşıyan bireylerin daha yakından takip edilmesine yardımcı olabilir.

Böylece yüksek riskli bireylere daha erken ve daha yoğun tarama uygulanırken, düşük riskli şahısların gereksiz testlere maruz kalması azaltılabilir.

MEME KANSERİNDE DE ERKEN İŞARETLER BULUNDU

Meme kanserinde ise sonuçlar prostat kanserine nazaran daha sonlu kaldı.

Araştırmacılar, genlerin aktifliğini artıran ‘enhancer’ ismi verilen DNA bölgelerindeki metilasyon değişikliklerinin, bayanları daha yüksek ve daha düşük risk kümelerine ayırabildiğini bildirdi.

Bu sinyallerin teşhisten 1,5 ila 8 yıl evvel görülebildiği belirtildi.

Ancak çalışmanın müellifleri, göğüs kanseri için elde edilen doğruluğun şimdi nüfus genelinde kullanılacak bir tarama testi için kâfi olmadığını vurguladı.

Bu sebeple tekniğin, mevcut tarama usullerine ek bir risk kıymetlendirme aracı olarak kullanılabileceği bedellendiriliyor.

Çalışma, teknik olarak son yıllarda kanser araştırmalarında öne çıkan sıvı biyopsi tekniklerine dayanıyor.

Sıvı biyopsiler, kan yahut idrar üzere örneklerden tümörlere ilişkin DNA ve öteki biyolojik işaretlerin tespit edilmesini amaçlıyor.

Bu teknikler bugün çoğunlukla kanser tanısı konulduktan sonra tümörün genetik özelliklerini incelemek yahut hastalığın tekrar ortaya çıkıp çıkmadığını takip etmek için kullanılıyor.

Yeni araştırmanın kıymeti ise bu teknolojiyi, kanser şimdi klinik olarak ortaya çıkmadan evvelki periyoda taşımaya çalışması.

”ERKEN SİNYALLERİ YAKALAMAYA DOĞRU İLERLİYORUZ”

Oxford Population Health ve Oxford Üniversitesi Big Data Institute’den Moleküler Genetik Profesörü Philip Awadalla, araştırmanın daha geniş bir çalışma programının modülü olduğunu söyledi.

Awadalla, evvelki araştırmalarda birebir prosedürün farklı tümör çeşitlerini tespit edebildiğini, lokal ve metastatik prostat kanserini ayırt edebildiğini ve ileri evre göğüs kanseri hakkında bilgi verebildiğini hatırlattı.

Son çalışmanın ise kanser esasen oluşmuşken tespit etmekten, hastalığın en erken sistemik işaretlerini yakalamaya gerçek kıymetli bir adım olduğunu belirtti.

Awadalla’ya nazaran gelecekte minimal teşebbüs gerektiren kan testleri, mevcut kanser tarama sistemlerine takviye olabilir ve daha yakından izlenmesi gereken bireylerin belirlenmesine yardımcı olabilir.

HENÜZ RUTİN TEST DEĞİL

Araştırmanın sonuçları umut verici olsa da formül şimdi rutin klinik kullanım için hazır değil.

Çalışmada sırf 491 kişinin bilgileri incelendi ve araştırmacılar daha geniş hasta kümelerinde doğrulama yapılması gerektiğini belirtiyor.

Dolayısıyla bulgular, ‘kanser 8 yıl evvelce kesin olarak teşhis edilebiliyor’ manasına gelmiyor. Daha hakikat tabir, kimi bireylerde kanser riskiyle ilişkili DNA değişikliklerinin teşhisten yıllar evvel tespit edilebilmesi.