Trump-Şi zirvesi: İki başkandan işbirliği iletileri

ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, iki ülke arasındaki ticaret, teknoloji ve güvenlik tansiyonlarının sürdüğü bir periyotta Washington’da bir araya geldi.

Trump, Beyaz Saray’daki görüşmenin başlangıcında Şi ile güvenlik, teknoloji ve yapay zeka bahislerini ele alacaklarını söyledi. Çin ile münasebetlerde değerli ilerlemeler kaydettiklerini savunan Trump, Pekin ile ‘daha istikrarlı bir ticaret ilişkisi’ oluşturmak için çalıştıklarını belirtti.

Trump ayrıyeten Şi ile aralarında ”gerçekten büyük bir dostluk” oluştuğunu söz ederek, iki ülkenin daha düzgün bir gelecek için birlikte çalışmaya devam edeceğini söyledi.

Zirve, Trump ile Şi’nin bu yılki ikinci yüz yüze görüşmesi. Şi’nin 23-25 Eylül tarihlerini kapsayan ABD ziyareti, Trump’ın mayıs ayında Pekin’e yaptığı ziyaretin akabinde gerçekleşiyor.

Washington ve Pekin’in son aylardaki görüşmelerinde ticaret, yapay zeka, nadir toprak elementleri ve güvenlik başlıkları öne çıktı.

Şi ise konuşmasında ABD ile Çin’in ”iki büyük ülke ve iki büyük halk” olduğunu belirterek alakaların çatışma yerine işbirliği temelinde yürütülmesi gerektiği bildirisini verdi.

”Barış içinde bir arada yaşamamız gerekiyor.” diyen Şi, iki ülke arasındaki rekabetin hudutları olan ve olumlu sonuçlar üreten bir rekabet olması gerektiğini söyledi.

Çin lideri, Trump ile birlikte Çin-ABD ilgilerini hakikat yönde ilerletmeye hazır olduğunu belirterek, samimi, derinlemesine ve daima diyaloğun karşılıklı anlayış ve inancı artırabileceğini tabir etti.

Şi, iki ülke arasında diplomasi, ticaret, iktisat ve kolluk kuvvetleri alanlarındaki temasların artırılmasını istedi.

ORDULAR ARASINDA DÜZENLİ DİYALOG ÇAĞRISI

Şi’nin dikkat çektiği alanlardan biri de askeri ilişkiler oldu.

Çin lideri, ABD ve Çin ordularının nizamlı diyaloğu sürdürmesi gerektiğini söyledi. Pekin, doruğun çabucak öncesinde de iki ülkenin askeri münasebetlerinin istikrarlı ve sürdürülebilir tutulması gerektiği iletisini vermişti.

Güvenlik alanında en hassas başlıklardan biri ise Tayvan olmaya devam ediyor. Çin, Tayvan’ı kendi topraklarının kesimi olarak görüyor ve ABD’nin Taipei’ye silah satışlarına karşı çıkıyor. Washington idaresinin geçen yıl Tayvan’a 11 milyar dolarlık silah paketini onayladığı, yaklaşık 14 milyar dolarlık ikinci paketin ise şimdi sonuçlandırılmadığı belirtiliyor.

Trump ve Şi’nin açıklamalarında yapay zeka da kıymetli yer tuttu.

Şi, ABD ve Çin’in iki büyük yapay zeka gücü olduğunu belirterek, iki ülkenin yapay zekayı insanlığın faydasına geliştirme ve yönetme konusunda hem kapasiteye hem de sorumluluğa sahip olduğunu söyledi.

Trump da görüşmede yapay zekanın ele alınacağını doğruladı.

İki ülkenin iktisat heyetleri doruktan evvel New York’ta yaptığı görüşmelerde yapay zeka, ticaret, nadir toprak elementleri ve ekonomik bağları ele almıştı. Reuters’a nazaran taraflar yapay zekadan kaynaklanan ortak risklerin yönetilmesi ve bağlantı kanallarının oluşturulması üzerinde de çalışıyor.

Şİ: ÇİN’İN KAPISI ABD ŞİRKETLERİNE AÇIK

Şi, ekonomik münasebetler konusunda Çin’in Amerikan şirketlerine açık olduğunu belirterek ABD firmalarını Çin’de yatırım yapmaya davet etti.

Buna karşılık Çinli şirketlerin de ABD’de adil biçimde muamele görmesini umduğunu söyledi.

Trump ise iki ülkenin daha istikrarlı bir ticaret alakası kurması için çalıştığını belirtti.

Washington ile Pekin arasında 2025’te varılan ticaret ateşkesi, iki ülkenin karşılıklı olarak yüzde 100’ün üzerine çıkan gümrük vergileriyle tehdit ettiği ticaret savaşının daha fazla büyümesini engellemişti. Reuters’a nazaran mevcut düzenlemenin uzatılması, tepenin ekonomik açıdan en kıymetli başlıklarından biri. Çin’in global ticaret fazlasının ikinci yıl üst üste 1 trilyon doları aşma yolunda olması da görüşmelerin arka planındaki değerli ögelerden biri.

UYUŞTURUCUYLA MÜCADELEDE İŞBİRLİĞİ MESAJI

Şi, Çin’in ABD ile uyuşturucuyla gayret ve kolluk kuvvetleri arasındaki işbirliğini artırmaya hazır olduğunu da söyledi.

Fentanil ve bu uyuşturucunun üretiminde kullanılan öncül kimyasallar, Washington ile Pekin arasındaki görüşmelerde uzun müddettir kıymetli bir başlık oluşturuyor.

100 BİN AMERİKALI GENCE ÇİN DAVETİ

Şi, iki ülke halkları arasındaki münasebetlerin güçlendirilmesine yönelik yeni bir program da açıkladı.

Çin lideri, önümüzdeki beş yıl içinde 100 bin ABD’li genci Çin’i ziyaret etmeye davet edeceklerini söyledi.

Şi ayrıyeten iki ülke arasındaki direkt uçuşların artırılabileceği bildirisini verdi.

Ziyaret sırasında sembolik bir ”panda diplomasisi” adımı da açıklandı. Şi, iki pandanın Atlanta’daki hayvanat bahçesine gönderileceğini duyurdu.

Şi, konuşmasında ABD’nin kuruluşunun 250’nci yıl dönümü münasebetiyle Amerikan halkını da kutladı.