‘Katliam Yunanistan’da okullarda öğretilmez!’ Yunan tarihçi, Tripoliçe’de hayatını kaybeden Türkleri anlattı

Tripoliçe Katliamı’nın 205. yıl dönümünde Democritus Üniversitesi’nden Dr. Leonidas Moiras, CNN Türk’e demeç verdi. Serdar Korucu’nun sorularını yanıtlayan Moiras, Tripoliçe’nin Osmanlı dönemi içinde değerli bir kent olduğunu vurguladı.

Moiras, Mora yarımadasının yönetiminin Tripoliçe’de bulunduğunu belirtti.

Dr. Leonidas Moiras Tripoliçe’nin 15-20 binlik nüfusunun katliam öncesinde arttığını söyledi, “Tripoliçe etrafındaki Müslümanlar, Yunanların taarruzlarına maruz kaldığı için Tripoliçe’ye sığındı ve kentin nüfusu yaklaşık 30-35 bine çıktı” dedi.

‘HURŞİD PAŞA ASKER GÖNDERDİ AMA YETERLİ OLMADI’

Tripoliçe Katliamı öncesinde Tepedelenli Ali Paşa’nın isyanı sebebiyle Osmanlı güçlerinin Yanya’ya gittiğini belirten Moiras, Mora Valisi Hurşid Paşa’nın Yunanlıların Tripoliçe’ye saldırmak istediklerini haber alır almaz asker gönderdiğini fakat bunun kâfi olmadığını tabir etti.

Tripoliçe’nin etrafının kuşatıldığını, kenti yağmalamak için 20 bin Yunan’ın kentin etrafına geldiğini söyleyen Dr. Leonidas Moiras, bu süreçte müzakerelerin de başladığını belirtti. Müzakerelere nazaran Türk ahalinin gemilerle İzmir üzere Ege kıyısındaki kentlere götürülmesi planlanırken muahedenin Yunan tarafının istediği yüksek savaş tazminatı yüzünden sağlanamadığını tabir etti.

‘HALKIN NEREDEYSE TÜMÜ KILIÇTAN GEÇİRİLDİ’

Democritus Üniversitesi’nden Dr. Leonidas Moiras, katliamı şöyle anlattı:

“Öldürülenlerin sayısını tam olarak bilemeyiz. Zira farklı sayılar veriliyor. Mesela İngiliz Thomas Gordon bu katliama şahit olmuştu ve sayısı 8 bin kişi olarak veriyor. Öbür taraftan Yunanlıların liderlerinden ve en önemli simalarından Theodoros Kolokotronis çok yüksek bir sayı veriyor. Katledilenlerin sayısını 32 bin kişi olarak açıklıyor. Biz tam olarak bilemesek de ben 20 bin kişinin öldüğünü zannediyorum. Bu dehşetli bir katliamdı. Neredeyse halkın tümü, erkekler, bayanlar, çocuklar kılıçtan geçirildi. Vahim katliam üç gün boyunca devam etti ve şahit olanlar çok dehşet saçan sözlerle bunu tanım etti. Önderleri olan Kolokotronis Yunan ordusunu engellemek için hiçbir şey yapmadı. Atıyla kente girdiğinde 32 kişiyi öldürdüğünü söyler. Her yerde insanların cesetleri olduğu için atının yere basamadığını müellif. Sözleri bu fakat belirtmem gerekir ki, bunu süratlice geçiştirir. Zira bu olay için kendisi ve başka önderler de eleştirilmişti.”

‘TRİPOLİÇE KATLİAMI OKULLARDA ÖĞRETİLMİYOR’

Dr. Moiras, kendisinin de üniversite hayatı öncesinde Tripoliçe katliamını bilmediğini söyledi, Yunanistan’da okullarda bu hususa değinilmediğini belirtti:

“Ben üniversitede tarih okuyana kadar bu olaydan haberdar değildim. Hiç bilmiyordum. Okutulmuyor. Ve sanırım Yunan halkının çoğunluğu de olayı bilmiyor.”

YUNAN MİLLİ MARŞI’NDA TRİPOLİÇE ÖVGÜSÜ

Yunan akademisyen, Dionysios Solomos’un yazdığı ve iki kıtası Yunan ulusal marşı olan şiirde de Tripoliçe’den övgülerle bahsedildiğini kaydetti.

Dr. Moiras, “Bu şiir 1823’te yazılmıştı ve savaşın ne olacağı daha belirli değildi. Bence insanları cesaretlendirmek için bu satırları yazmıştı. Şiirin yalnızca birinci iki kıtası ulusal marş olarak kullanılır. Ben bundan yüzde yüz eminim ki Yunanlıların birçok yine şiirin tamamını bilmez” dedi.

Dr. Leonidas Moiras

‘ŞİDDET BİR HALKA ÖZGÜ DEĞİLDİ’

Bugün Yunanistan’da Tripoliçe katliamını öven Yunan tarihçi olmadığını, muhafazakar olanların bile bu olayı geçiştirdiğini belirten Dr. Moiras, “Muhafazakar ve aşırı sağcı çevrelerden gelen siyasetçilerde bu olabilir ancak Yunan halkının çoğunluğunu tabir etmez. Şunu anlamamız gerekiyor. Uygulanan şiddet bir halka has değil, bir halka has değildi” dedi, değerli olanın tenkit yapmak ve bunu tekrarlamamak olduğunu belirtti.