Grönland anlaşması imzalandı: ABD’ye ”Altın Kubbe” müsaadesi

ABD Başkanı Donald Trump, Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ve Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen, stratejik pozisyonu ve varlıklı maden kaynakları sebebiyle uzun müddettir tartışmaların odağında bulunan Grönland’a ait üçlü muahedeye imza attı.

Anlaşma, Trump’ın Birleşmiş Milletler Genel Kurulu için bulunduğu New York’ta düzenlenen merasimle imzalandı.

Yeni düzenleme, Trump’ın Grönland’ın ABD toprağı haline getirilmesi yönündeki talebini karşılamıyor fakat Washington’a adadaki askeri varlığını kıymetli ölçüde genişletme imkanı tanıyor. Mutabakatın, ABD ile Danimarka ve Grönland arasında yaşanan egemenlik tartışmalarını sona erdirebileceği bedellendiriliyor.

Trump, imza merasiminden evvel BM Genel Kurulu’nda yaptığı konuşmada, mutabakatın ABD’ye Grönland’daki “güvenlik ve öteki muhtaçlıklar üzerinde kalıcı kontrol” sağladığını söyledi.

Trump, “Bundan sonra hiçbir ABD hasmının Grönland’da askeri varlık oluşturmasına yahut açık yazılı onayımız olmadan hassas yatırımlar yapmasına müsaade verilmeyecek.” dedi.

‘GOLDEN DOME’ GRÖNLAND’A KURULABİLECEK

Anlaşma, ABD’nin Grönland’da “Golden Dome” (Altın Kubbe) ismi verilen savunma sistemini kurabilmesine imkan tanıyor. Washington, bu sistemle bilhassa Rusya ve Çin’in Kuzey Kutbu bölgesindeki artan askeri faaliyetlerine karşı ABD topraklarının savunmasını güçlendirmeyi hedefliyor.

Metne nazaran NATO üyesi olmayan hiçbir devlet, Grönland’da kendisine ilişkin beşerli yahut insansız askeri tesis kuramayacak.

Bununla birlikte ABD’ye tanınan erişim ve kullanım haklarının, Grönland toplumuna ve Grönland halkının hayat biçimine hürmet gösterecek biçimde kullanılması kuralı getirildi.

BAĞIMSIZLIK HALİNDE NATO ŞARTI

Anlaşmada Grönland’ın gelecekte bağımsızlığını duyuru etme ihtimaline ait kararlar de yer aldı.

Grönland’ın Danimarka’dan ayrılması halinde, Danimarka ve Grönland idareleri yeni kurulan bağımsız devletin NATO’da kalmasını sağlamakla yükümlü olacak. Bağımsız Grönland’ın NATO üyeliği için başvurması ve ABD ile yapılan savunma muahedesine bağlılığını sürdürmesi gerekecek.

Danimarka Başbakanı Frederiksen, muahedenin ‘sonsuza kadar sürebilecek’ nitelikte olduğunu belirterek düzenlemenin NATO ittifakının değerini ortaya koyduğunu ve Grönland’ın kendi geleceğini belirleme hakkına hürmet gösterdiğini söyledi.