Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, NTV canlı yayınında Türkiye ve dünya gündemine ait gelişmeleri kıymetlendiriyor.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, NTV yayınında gündemdeki sıcak gelişmeleri değerlendiriyor.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, gündemdeki bahislere ait NTV yayınında Burak Özcan ile Burcu Kaya’nın sorularını yanıtlıyor.
-Suriye ziyaretinizin gündemi neydi? Şara ile hangi mevzuları ele aldınız? Türkçe’nin seçmeli lisan olarak müfredatta kalması ziyaretin somut bir sonucu olarak açıklandı. Diğer hangi hususlar masadaydı?
“Suriye’de görüşmemiz gereken çok sayıda başlık var. Sistemli aralıklarla gözden geçirilmesi gerekiyor. Dışişleri Bakanları olarak bizlerin ikid evlet arasında yürüyen çok sayıdaki projeyi yakından takip etmemiz ve daima bir araya gelmemiz gerekiyor. Suriye ile 911 kilometrelik hududumuz var. Oradaki istikrar, barış, huzur kalkınma bizim için de kıymetli. Cumhurbaşkanımızın bildirileri vardı onları ilettim sayın Şara’ya. Bölgesel istikrar, riskler, entegrasyon süreci ve terörle uğraş dahil birçok mevzuyu konuştuk.”
-Şam ziyaretinizle ilgili olarak Suriye’de entegrasyon konusunda da görüşlerinizi almak isteriz. Bu husustaki müşahedeniz nedir?
“Kontrollü formda sürecin ilerletilmesine yönelik bir dilek görüyoruz taraflarda. Öteki taraftan bütün kuralları yerine gelip süreç tamamlanana kadar dikkatli takip etmemiz gerekiyor.”
-Netanyahu seçimler öncesi bölgedeki saldırganlığını ve Türkiye aykırısı telaffuzunu uygunca artırdı. Netanyahu’nun maksadı ne?
“Netanyahu içerideki siyasi durumunu güçlendirmek için kendisini vazgeçilmez göstermek için arayışlar peşinde. Türkiye düşmanlığı da bunun bir eseri. Bunu hafife alıyor değiliz. İsrail barışa dayalı, hürmete dayalı işbirliğine dayalı bir politikayı desteler umuyoruz. Yoksa yalnızca yalnızlaşmakla kalmayacak bunun bedelini bölgeyle birlikte ödeyecek. Türkiye’nin bu cinsten provokasyonlara ucuz kışkırtmalara gelecek devlet değil. Bölgede ortaklarımız var bizim. İsrail bölgeye değil yalnızca dünyaya tehdit. Bu bu türlü olduğu sürece ben gereken karşılığın verileceğini düşüyorum. Sürecin mazlum Filistinlilerin lehine olacağını düşünüyoruz.”
-Suudi Arabistan ile Yemen arasındaki çatışmalar Husi güçlerinin Babülmendep Boğazı’nı neredeyse denetim altına aldığı bir safhaya girdi… Gerginliğin sonlandırılmasına yönelik bir teşebbüs kelam konusu mu?
“Girişim çok lakin bunların muhatapları tarafından kabul görmesi gerekiyor. ABD-İran görüşmelerinde son bir kaç aydır bir tıkanma var. Babülmendep ayağının da artık Yemen tarafından açıldığını görüyoruz. Giderek daha karmaşık hale geliyor. İran ABD müzakerelerin bir sonuca varmasına veriyoruz. İşleyen süreci iki tarafta kendi lehine yorumlamaya başladı. Yeni teklifler vara umarım kabul ederler. Yoksa kriz belirli yere kadar tolere edildi ancak ekonomik yansımaları artık tolere edilebilir seviyeyi geçmeye başladı.”
-Tabii Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik ataklarının akabinde Mekke ittifakı da gündeme geldi. Mekke İttifakı ne kademede? Kurumsallaşma çalışmaları nasıl gidiyor? İttifak genişleyecek mi?
“Çok güçlü bir irade var, süratle ilerliyoruz. İttifakımız bölge ülkelerine açık bir ittifak. Bölgesel meselelere bölgesel tahlil getirme arayışından çıktı bu ittifak.”
– Suudi Arabistan’dan bir dayanak talebi geldi mi? Mekke İttifakı’nın Suudi Arabistan’ın yanında Husilere karşı bir askeri angajmana girmesi ihtimali var mı?
“Gelinen noktada Suudi Arabistan’ın toprak bütünlüğüne, egemenliğine çok önemli hücumlar olduğunu görüyoruz. Bizim anlaşmamızda da müttefiklik anlaşması var, sözümüzün eriyiz. Bu mevzuda bir dayanışma içerisindeyiz. Dışişleri Bakanlığı olarak özellikle Mekke’ye yönelik petrol altyapısına hücumları kınıyoruz. Mekke İttifakı olarak yakından takip ediyoruz. Askeri gereksinimleri bilhassa muhakkak teknik hususlarda olabilir, Bunu da karşılama yönünde kahrımız olmaz.”
-İsrail ve İran kaynaklı birtakım yorumlarda, Mekke İttifakı’nın kağıt üzerinde kaldığı tezleri yer aldı. Bu yorumları nasıl değerlendiriyorsunuz?
“Buna biz gülüp geçiyoruz. Biz NATO’nun üyesiyiz 1952’den beri. Aslında burada gördüğü tehdit algısını direkt yansıtan şeyler bunlar. Mekke İttifakı çok oyun değiştirici bir platform olacak.”
-Gazze ve Batı Şeria’da son durum nedir?
“Birinci basamaktan ikinci basamağa geçilemiyor. Hamas tarafı bir noktada üzerine düşenleri güçlü da olsa yaptı. İsrail yapmadı ve yeni talepler getiriyor. Bu ay bu mutabakatın hayata geçirilmesinin üzerinden bir ay geçmiş olacak. Buradaki kilitlenmenin aşılması gerekiyor lakin İsrail’in tıkayıcı rolü devam ediyor. İnsani yardım konusunda istenilen süratte adım atıldığını görmüyoruz. Barınma mevzularının hayat geçmesi gerekiyor. İsrail kimi barınma gereçlerinin ve prefabrik yapıların içeri girmesine müsaade vermiyor. Hamas’ın karakterinden ötürü birçok Arap ülkesi şerh koymuş durumda oraya.”
-Son periyotta Karadeniz’de yeniden karşılıklı ataklar var. Siz, Türkiye’nin taraflara birtakım teklifler sunduğunu açıklamıştınız. Savaş sona ermese bu türlü bir mutabakatın yine hayata geçirilmesi ihtimali var mı?
“Kalıcı sonuç üretmesi an itibariyle biraz zor gözüküyor. Savaşı yok ediciliğini bütün tarafların kâfi ölçü tanıyıp artık sönümlenen bir savaşa mı gideceğiz, yoksa makul yerde buluşup daha fazla birbirimizi yok etmeyelim mi diyeceğiz. İki tarafa da bir teklif gönderdik, yanıt bekliyoruz. Birinci öncelik tahılın Karadeniz’den çıkarılması. Tahıl gücün bilakis her iki ülkenin de sattığı bir eser.”