Operasyonun detayları ortaya çıktı. Fiyatları artırmak için ölüleri de kullanmışlar

Tarladan markete uzanan fiyat zincirinde, faturaların ve makbuzların peşine düşüldü. Hayatını kaybetmiş 49 kişi ismine bile makbuz düzenlendiği, üretilmeyen sebzeler için milyonlarca liralık kayıt oluşturulduğu öne sürülüyor.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı bu savlarda “tarladan markete fiyat yolculuğu” soruşturmasını başlattı. 41 büyük dağıtıcı firmanın 41 yöneticisi hakkında gözaltı kararı verdi. 22 ilde 109 iş yeri ve adreste aramalar yapıldı.

Şüphelilere, zerzevat meyve piyasasında fiyatları etkileme, dokümanda sahtecilik, kara para aklama suçlamaları yöneltiliyor.

22 ildeki operasyonda 41 büyük dağıtıcı firmanın yöneticisi hakkında gözaltı kararı verildi. Pekala zerzevat ve meyvenin fiyatı tarladan çıkıp sofraya gelene kadar nerede, nasıl katlanıyor?

Soruşturmanın detaylarını aktaran NTV Muhabiri Deniz Tüysüz, meyyit bireyler ismine makbuz düzenlendiği ve alış fiyatlarının yüksek gösterildiği argümanlarının yer aldığını anlattı.

Tüysüz satışlar ile hal kayıtlarının örtüşmediğini söyledi.

Sahte makbuzların düzenlendiği, gerçeğe muhalif maliyet oluşturulduğu, fiyatların manipüle edildiği tespitler arasında.

Hazırlanan rapora nazaran; bir firma yetkilisi hayatını kaybeden 49 kişi ismine toplam 2 buçuk milyonu aşan makbuz düzenledi. Tıpkı firmanın ismine 1 milyon lirayı aşkın makbuz düzenlediği sebzelerin aslında üretilmediği belirtiliyor.

Hazırlanan raporda bir çiftçinin mandalinayı 6-8 liradan sattığını yer verilirken, buna karşılık dağıtıcıların hazırladığı makbuzda fiyatın 28 lira gösterildiği ortaya çıktı. Firmanın ortalama satış fiyatının ise 31,82 lira olduğu belirtildi.

HAL KAYIT VE ÇİFTÇİ KAYIT SİSTEMLERİ İNCELENDİ

Soruşturma kapsamında Hal Kayıt Sistemi ve Çiftçi Kayıt Sistemi bilgileri incelendi. Hazine ve Maliyet Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı da soruşturma kapsamında kapsamlı bir rapor hazırladı.

Aynı vakitte bin 29 çiftçinin beyanı alınarak, eserlerin üreticiden hangi bedelle çıktığı ve tedarikçilere hangi kaidelerde ulaştığı incelendi.

Raporda çarpıcı tespitlere yer verildi. Hazırlanan raporda, birtakım şüphelilerin piyasadaki hakim pozisyonlarını kullanarak eser arzını olduğundan düşük, maliyetleri ise yüksek gösterdiği tabir edildi.

Ayrıca tedarik zincirinin gereksiz formda uzatıldığı ve bu usullerle fiyatların yukarı yönlü manipüle edilerek fahiş fiyat uygulamasına sebep olunduğu kaydedildi.

Bu tespitler; satın alınan mal karşılığında üreticiye verilen müstahsil makbuzu ile çiftçilerin beyanları arasındaki farklılıkla ortaya çıkarıldı.

Raporda ismi geçen şirketlerden birinin, 1 Ocak 2025 ile 31 Mart 2026 tarihleri arasında, daha evvel mevt kaydı bulunan kimi şahıslar ismine müstahsil makbuzu düzenlediği tespit edildi.

Şirketin, kelam konusu bireylerden ziraî eser alımı yapmış üzere kayıt oluşturduğu belirlendi.

Soruşturma kapsamında hazırlanan raporda çiftçilerin tabirleri de yer aldı.

Şüpheli pozisyondaki bir şirket ismine 818 bin 125 liralık makbuz düzenleyen çiftçi A.K., kapya biberini şirket ismine hareket eden İsmail D.’ye sattığını belirtti.

A.K., eserin kilogramını en fazla 11,50 liradan sattığını fakat makbuzlarda kilogram fiyatının ortalama 18,70 lira olarak gösterildiğini söz etti.

ÇİFTÇİDEN 8 LİRAYA ALIP, 24 LİRA GÖSTERMİŞLER

Adına 759 bin 776 liralık makbuz düzenlenen C.S. ise eserlerini 8-9 liradan sattığını, buna karşılık makbuzlarda kilogram fiyatının 18,70 ile 23,95 lira arasında gösterildiğini söyledi.

E.B. ise ismine 1 milyon 236 bin 522 liralık makbuz düzenlenmesine karşın bu dokümanlardan haberi olmadığını, makbuzlarda yer alan kapya biberini hiç üretmediğini ve rastgele bir firmaya satmadığını beyan etti.

Yapılan incelemede şirketlerin envanter ve ticari kayıtları arasında da uyumsuzluk bulunduğu belirlendi.