Hasar tespit vakti

Güneş lekelerinden kuruluğa, saç telindeki kırılmalardan mevsimsel dökülmeye kadar yaz mevsimi sonrası sık karşılaşılan sıkıntıları ve yapılabilecekleri Acıbadem Ataşehir Hastanesi dermatoloji uzmanı Dr. Ayşenur Şam Sarı ve İstanbul Florence Nightingale Hastanesi dermatoloji uzmanı Dr. Rabia Yamak anlattı.

Yaz sonrası yaşanan cilt meseleleri neler?

En sık karşılaştığımız meselelerin başında cilt lekeleri geliyor. Bilhassa güneş lekeleri, melazmada koyulaşma ve daha evvel var olan lekelerin belirginleşmesi sık görülüyor. Yoğun UV maruziyeti cilt bariyerini bozarak kuruluk, hassasiyet, mat ve sistemsiz cilt görünümüne yol açabiliyor. Uzun vadede güneş hasarı; ince kırışıklıklar, elastikiyet kaybı, damar belirginleşmesi ve sistemsiz pigmentasyon üzere foto-yaşlanma bulgularını artırıyor. (Dr. Rabia Yamak)

Nasıl bir tedavi uygulamak gerekiyor?

Cildi yenilemekten evvel hasarın devamını durdurmak gerekir. Günlük geniş spektrumlu güneş muhafazası kullanma, nazik temizleme ve sistemli nemlendirme, cilt bariyerini bozacak aşırı peeling ve agresif uygulamalardan kaçınma ve gerektiğinde retinoid ve pigment düzenleyici etkinlerin kontrol-
lü kullanımı kıymetli. Retinoidler, fotoyaşlanma ve sistemsiz pigmentasyonun tedavisinde güçlü delile sahip topikal (krem tedavisi) seçenekler arasında. Fakat irritasyon yapabildikleri için kademeli başlanmalı.

Mevsime nazaran eser değiştirmek zarurî değil; temel olan cildin o devirdeki gereksinimi. Yazın daha hafif, non-komedojenik (gözenekleri tıkama riski düşük olan, sivilce ve siyah nokta oluşumunu tetikleme ihtimali az olan kozmetik ürünler) nemlendiriciler kâfi olabilirken, kışın yahut cilt bariyerinin bozulduğu periyotlarda daha yoğun, seramid, gliserin, hyalüronik asit ve gibisi nem tutucu yahut bariyer destekleyici içerikler tercih edilebilir. Çok sıcak hava, sık duş, klorlu su ve yoğun güneş maruziyeti de ciltte kuruluğu artırabilir.
(Dr. Ayşenur Şam Sarı)

Lekeler ne vakit riskli?

Yeni ortaya çıkan, hali yahut rengi değişen, asimetrik ya da başkalarından farklı görünen bir lekeye direkt kozmetik süreç yaptırmadan evvel dermatoloji muayenesi öneriyoruz. Her leke tıpkı aygıt yahut sistemle tedavi edilmez. Uygun hastalarda kimyasal peeling’ler, pigment amaçlı lazer ve ışık sistemleri, fraksiyonel lazerler ve kimi kombine tedaviler kullanılabilir. Bilhassa solar lentigolarla (iyi huylu kahverengi lekeler) melazmanın tedavi yaklaşımı birbirinden farklı. Lazer uygulamalarının yanlış parametrelerle yapılması, bilhassa koyu cilt tiplerinde, postinflamatuvar hiperpigmentasyona (yara, sivilce, yanık sonrası bölgede kalan koyu renkli leke) sebep olabilir. Sonbahar ve kış ayları birçok leke tedavisi için daha denetimli bir periyot. Fakat tedavinin vakti, metodu, cilt tipine, lekenin tipine ve kişinin güneş maruziyetine nazaran belirlenmelidir. (Dr. Rabia Yamak)

Sonbaharda saçın dökülmesi olağan mi?

Bu mevsimde birtakım şahıslarda saçların telogen faza (büyüme döngüsünün dinlenme evresi) geçişinde artış görülebiliyor ve süreksiz bir dökülme yaşanabiliyor. Fakat her sonbaharda gelişen saç dökülmesi ‘mevsimsel’ değil. Yoğun yahut uzun süren dökülmelerde demir eksikliği, tiroit hastalıkları, beslenme yetersizlikleri, süratli kilo kaybı, geçirilen enfeksiyonlar, yoğun gerilim, birtakım ilaçlar yahut androgenetik alopesi (genetik ve hormonal faktörlere bağlı dökülme) üzere pek çok sebep değerlendirilmeli. Şayet dökülme 2-3 aydan uzun sürüyorsa, saç yoğunluğunda bariz azalma varsa, bölgesel açıklık oluşuyorsa yahut saçlı deride kaşıntı, kızarıklık, kepeklenme, ağrı üzere belirtiler eşlik ediyorsa uzmana başvurulmalı.  (Dr. Rabia Yamak)

Bakım nasıl yapılır?

Saç tipine uygun bir şampuan, her yıkamada saç kremi, muhtaçlığa nazaran haftada 1-2 defa yoğun bakım maskesi kullanılabilir. Fön, düzleştirici ve maşa üzere yüksek ısı uygulamaları azaltılmalı; ıslak saç sertçe taranmamalı ve çekiştirilmemeli. Sıkı saç modellerinden kaçınmak, saç boyası ve açıcı üzere kimyasal süreçleri üst üste uygulamamak da kıymetli. (Dr. Ayşenur Şam Sarı)