Belçika ‘ekokırım’ kabahatine ağır cezaları yürürlüğe koydu

Belçika’da etrafa önemli, geniş çaplı ve uzun vadeli ziyan verilmesini “ekokırım” olarak hata sayan düzenleme yürürlüğe girdi. Belçika Temsilciler Meclisi’nin 2024’te kabul ettiği yeni ceza kanunu, eylül ayı prestijiyle uygulanmaya başlandı.

Yeni kanunda ekokırım, “eylem yahut ihmal yoluyla etrafa önemli, geniş çaplı ve uzun vadeli ziyan veren yasa dışı bir fiilin, kelam konusu ziyana sebep olduğu bilinerek kasıtlı biçimde gerçekleştirilmesi” olarak tanımlandı. Düzenleme kapsamında, büyük petrol sızıntıları, denizlerin geniş ölçekte kirletilmesi ve nükleer atıkların etrafta ağır tahribata yol açması üzere durumlar ekokırım hatası kapsamında değerlendirilebilecek.

Ekokırım kabahatini işleyen gerçek şahıslar 15 yıldan 20 yıla kadar mahpus, hükmî bireyler ise 1,2 milyon avrodan 1,6 milyon avroya kadar para cezasına çarptırılabilecek. Bir fiilin ekokırım sayılabilmesi için zararın önemli, geniş çaplı ve uzun vadeli olması, fiilin kasıtlı gerçekleştirilmesi ve failin yol açtığı ziyanı bilmesi gerekiyor.

Belçika’da, kelam konusu kanun Kuzey Denizi, radyasyon ve radyoaktif atık idaresi üzere federal hükümetin yetki alanına giren bahislerde uygulanabilecek. Böylelikle, Belçika, ekokırımı bu isimle bağımsız ve ağır bir hata olarak ceza kanununda düzenleyen ilk Avrupa Birliği (AB) ülkesi oldu. Öte yandan, ekolojik kırımın kısaltması olarak kullanılan ekokırım (ecocide) kavramı Avrupa Hukuk Enstitüsünce “Hayat değerine da olsa etrafın yıkımı ve tahrip edilmesi” olarak tanımlanıyor.