Esad’ın bilinmeyen sırrı ortaya çıktı! 73 ton uranyum bulundu: İmha süreci başladı

Suriye’de devrik Esad periyodundan kalan bâtın kimyasal silah programının kalıntılarının imha süreci başlatıldı. Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgütü (OPCW) uzmanlarının nezaretindeki çalışmalarda kimyasal mühimmatların yanı sıra hudut gazı üretiminde kullanılan maddeler ve programla irtibatlı tesisler de tespit edildi.

KİMYASAL SİLAH PROGRAMININ KALINTILARI ORTAYA ÇIKARILDI

Suriye’nin yeni idaresi, Esad rejiminden kalan kimyasal silah programına ait kalıntıları belirleyerek imha çalışmalarına başladı. BM yetkilileri, tespit edilen ögeler arasında iç savaş devrindeki ölümcül gaz hücumlarıyla irtibatlı maddeler ve mühimmatların bulunduğunu bildirdi.

Suriye’nin BM Daimi Temsilcisi İbrahim Olabi, BM Güvenlik Konseyi’nde yaptığı konuşmada, OPCW uzmanlarının nezaretinde yürütülen imha sürecinin Esad rejiminin devrilmesinden bu yana gerçekleştirilen birinci operasyon olduğunu açıkladı.

Olabi, “Bugün sizlere tarihi bir anı duyurmak istiyorum; OPCW’deki meslektaşlarımızın inceleme çalışmaları kapsamında Suriye’de bulunan kimi kimyasal maddelerin imha sürecinin başlatıldığını bildiriyorum” dedi.

YENİ KİMYASAL SİLAH TESİSİ VE MADDELER TESPİT EDİLDİ

BM Silahsızlanma İşlerinden Sorumlu Yüksek Temsilcisi Izumi Nakamitsu, OPCW’nin 2014 yılından bu yana birinci defa Suriye’deki kimyasal mühimmatların imha edildiğini doğruladığını söyledi.

Nakamitsu, Suriye’nin mayıs ayında Esad devrindeki kimyasal silah programının kalıntılarını tespit ettiğini belirtti. Yapılan incelemelerde bir kimyasal silah üretim tesisi, hudut gazı üretiminde kullanılan yeni bir kimyasal madde ve boş kimyasal mühimmat bulunduğunu aktardı.

Nakamitsu ayrıyeten, yeni keşfedilen tesislerde kullanılan gereçlerin depolandığı iki kimyasal silah depolama tesisinin de tespit edildiğini açıkladı.

42 ADET HAVA BOMBASI GERİ DÖNÜŞÜMSÜZ ŞEKİLDE İMHA EDİLDİ

OPCW, geçen ay Suriye’ye bir grup göndererek “üçüncü kategori” kimyasal silahların imha sürecini denetledi. Bu kapsamda doldurulmamış mühimmat ile kimyasal silahların özgür bırakılması maksadıyla kullanılan ekipmanlar incelendi.

Nakamitsu, OPCW grubunun çalışmaları sonucunda “42 adet hava bombasının geri döndürülemez halde imha edildiğini” doğruladı.

Olabi de operasyonun Suriye’de on yılı aşkın müddettir kimyasal maddelerin imhasına yönelik gerçekleştirilen birinci çalışma olduğunu belirtti.

Suriye’nin BM temsilcisi, “Ayrıca bu, Suriye topraklarında kimyasal maddelerin imha edilmesine yönelik on yıldan uzun bir müddettir gerçekleştirilen birinci operasyon,” sözlerini kullandı.

“DÜNYAYI VE BÖLGEYİ KORUYORUZ”

Olabi, Suriye idaresinin kimyasal silahların yanlış ellere geçmesini önlemeyi ve bölgesel güvenliği sağlamayı hedeflediğini söyledi.

“Güvenliği sağlanan her yer, tespit edilen her mühimmat, sadece Suriye için değil, tüm dünya için bir tehlikeyi ortadan kaldırıyor,” diyen Olabi, hesap verebilirlik konusunda milletlerarası toplumla işbirliğinin sürdürüleceğini belirtti.

Olabi, “Suriye’nin hesap verebilirlik konusundaki tavrı uzlaşmaya yahut yoruma açık değildir,” sözlerini kullandı.

SURİYE’DE “BİRKAÇ TON NÜKLEER MADDE” BULUNDU

Suriye Dışişleri Bakanı Esad Şeybani, daha evvel Esad rejimi periyodundan kalan “birkaç ton nükleer madde” bulunduğunu ve kelam konusu alanların Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) denetçilerine açıldığını açıklamıştı.

Associated Press’in (AP) ulaştığı ve UAEA tarafından üye ülkelere dağıtılan bâtın rapor, Suriye’nin geçmişteki nükleer faaliyetlerine ait yeni detayları ortaya koydu.

Rapora nazaran UAEA müfettişleri geçen ay Suriye’deki çeşitli alanlarda doğrulama çalışmaları gerçekleştirdi. İncelemelerde, Esad rejiminin memleketler arası nükleer muahedeler kapsamında UAEA’ya bildirmesi gereken kimi nükleer maddeleri, tesisleri ve faaliyetleri bildirmediği anlaşıldı.

DEYRİZOR’DA NÜKLEER REAKTÖR İZİ

UAEA’nın tespitleri arasında Deyrizor’da inşa halindeki bir nükleer reaktör, nükleer yakıt üretimiyle irtibatlı bir tesis ve yakıt depolamak hedefiyle kullanıldığı bedellendirilen öbür bir saha bulunuyor.

Rapora nazaran UAEA müfettişleri 29 Ağustos’ta Deyrizor’daki sahayı ziyaret etti. İncelemelerde tespit edilen soğutma altyapısının nükleer reaktör yapısıyla uyumlu olduğu doğrulandı.

Deyrizor’daki reaktörle kontaklı üç başka alan da belirlendi. Bu alanlardan birinin uranyum dönüştürme yahut nükleer yakıt üretimi faaliyetleriyle ilişkili olduğu değerlendirildi.

İkinci alanın inşaat materyallerinin süreksiz olarak depolanması hedefiyle kullanıldığı, üçüncü alanın ise Deyrizor’daki alana götürülen yahut buradan çıkarılan inşaat gereçlerinin süreksiz olarak depolanmasının yanı sıra planlanan tekrar sürece faaliyetleriyle ilişkili olduğu belirtildi.

73 TON DOĞAL URANYUM TESPİT EDİLDİ

UAEA müfettişleri Suriye’deki öteki bir nükleer tesiste de inceleme yaptı. Suriye idaresi, kelam konusu tesisin varlığını 17 Temmuz’da UAEA’ya gönderdiği mektupla bildirmişti.

Yapılan incelemelerde, kaplamalı yakıt çubukları biçiminde yaklaşık 73 ton doğal uranyum metali tespit edildi.

Rapora nazaran kelam konusu materyalin tamamı UAEA’nın muhafazası altına alındı.