Suriye'de art arda yaşanan gelişmeler İsrail'i harekete geçirdi. İsrail basınına nazaran entegrasyon sürecinin duyuru edilmesiyle "YPG kartını kaybeden" İsrail, Dürzi kümeler üzerinden bölgede yeni bir potansiyel karmaşanın taşlarını döşüyor. Suriye'de İsrail'...
İsrail, Suriye’nin son aylarda yaşadığı dönüşümden rahatsızlık duyduğunu hiçbir vakit gizlemedi. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Batılı ülkelerle diplomatik münasebetlerini yine tesis eden Suriye’yi terör destekçisi olmakla suçladı. Batı’nın Suriye ile ekonomik ilgiler geliştirmeye başlaması, Tel Aviv’in klâsik müttefiklerinden yeni bir işgal planı konusunda dayanak alma umutlarını azalttı. Suriye’de Lübnan ve Gazze’deki üzere topyekun bir işgal siyaseti uygulayamayacağını gören İsrailli yetkililer, Şam’ı doğal bir tehdit diye niteleyerek Esad rejiminin devrildiği periyotta işgal ettiği bölgelerde bir tampon bölge oluşturmak istediklerini duyuru etti.
ABD’nin, Türkiye’nin yönlendirmesiyle İsrail’e Suriye konusunda dayanak vermemesi Tel Aviv’in planlarını kısmen önledi. Öte yandan yayılmacı siyasetlerini kuzeydeki topraklarda uygulamaya kararlı görünen Tel Aviv idaresi, ayrılıkçı Dürzi kümelere takviyesini güçlendirdi. Terör örgütü YPG’nin Şam’a entegrasyonuyla İsrail’in Suriye’deki tek kozu pozisyonunda kalan Dürzi ayrılıkçılar, son devirde peş peşe ataklar yaptı.
Suriye’nin güneyindeki Süveyda kentinde, Dürzi cemaatinin bir kısmının lideri Hikmet el-Hicri’ye bağlı silahlı kümeler, 1 Eylül’de kentin birtakım noktalarındaki Suriye hükümet güçlerine atak düzenledi.
Anadolu Ajansı’nın (AA) haberine nazaran, Mansura, Velga ve Tel Hadid köylerindeki iç güvenlik ünitelerine yönelik akının akabinde bölgede çatışmalar yaşandı. Taarruzda 4 iç güvenlik vazifelisi yaralandı. Silahlı kümeler, Süveyda’nın güneybatı kırsalındaki Mansura köyünü de insansız hava araçlarıyla (İHA) amaç aldı. İsrail dayanaklı el-Hicri’ye bağlı kümeler, 29 Ağustos’ta orta okul ve lise imtihanları için gitmek isteyen öğrencileri de engellemişti.
İsrail dayanaklı Dürzi önder Hikmet el-Hicri’ye bağlı silahlı kümelerin hükümet güçlerine yönelik akınları bölgede tansiyonu tırmandırdı. İsrail’in Suriye’yi parçalayarak denetim edilebilir devletçiklere dönüştürmeyi planladığını belirten Prof. Dr. Ali Fuat Gökçe ve Dr. Cihan Günyel, Tel Aviv idaresinin Suriye siyasetlerini ve Türkiye’nin bölgedeki rolünü Hürriyet.com.tr’ye kıymetlendirdi.
İsrail ordusu, Suriye’de Esad rejiminin devrilmesinden bu yana yaklaşık 235 kilometrekarelik alanı işgal etti.
SURİYE’DE KAOS PLANI
Prof. Dr. Ali Fuat Gökçe, İsrail’in kara kuvvetlerinin zayıf olduğunu fakat hava kuvvetleri ve yayılmacı emelleriyle bölgede aktif olmaya çalıştığını belirtti. Gökçe, Orta Doğu’daki ülkelerin İsrail’e tehdit oluşturmadığını, bilakis İsrail’in bölge ülkelerine tehdit olduğunu vurguladı.
İsrail’in ana stratejisinin bölgede yeni topraklar ele geçirmek olduğuna dikkat çeken Gökçe, şu sözleri kullandı:
“Bizler için inandırıcı olmasa bile kendilerine nazaran bir yayılmacı siyasetleri var. Bu politikayı kara kuvvetleriyle etraflarındaki bölgeleri işgal edip gerçeğe dönüştüremeyeceklerini biliyorlar. Bunu Gazze’de gördük. Kara kuvvetleri Gazze üzere dümdüz bir coğrafyada istenilen başarıyı elde edemedi. Keza birebirini Hizbullah’a karşı da gördük.
Gökçe, İsrail’in yayılmacı emellerini askeri güç kullanarak gerçekleştiremeyeceğini bildiği için Suriye ve Irak üzere devasa coğrafya ve demografik yapıya sahip ülkeleri böl-parçala-yönet stratejisiyle tehlikesiz devletçiklere dönüştürmeye çalıştığını söz ederek, “İsrail emellerini gerçekleştirebilmek için bölgede azınlıkları kullanmak istiyor. Yani etnik, dini ve mezhepsel farklılıkları araç haline getiriyorlar.” diye konuştu.
İsrail’in Suriye’de Dürziler ve YPG üzerinden parçalama siyaseti izlediğini kaydeden Gökçe, “YPG kartı devre dışı kalınca ellerinde bir tek Dürzi ve Nusayri kartları kaldı. İsrail Dürzileri kullanarak Suriye’yi evvel istikrarsızlaştırmak akabinde bölmek istiyor. Güçlü bir Suriye istemiyorlar. Güçlü bir Suriye’nin yanında Türkiye, Irak ve Mısır üzere ülkeleri de görmek istemiyorlar. Bu yüzden son kozlarını oynayarak Dürziler üzerinden karmaşa çıkarmaya çalışıyorlar” açıklamasını yaptı.
DÜRZİLERİN İSRAİL İLE İLİŞKİSİ
Dr. Cihan Günyel, İsrail’in birinci kurulduğu günden bu yana stratejik derinlik doktriniyle hareket ettiğini belirtti. Günyel, coğrafyası küçük olduğu için stratejik derinliği dar olan İsrail’in, düşmanlarıyla kendi topraklarında değil düşmanlarının topraklarında savaşmak istediğini tabir etti. Uzman isim, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun aslında bu siyasetleri devam ettirdiğini kaydetti.
Golan Tepeleri’nin işgalini, Lübnan’daki işgal alanlarını ve Suriye’de yaşananları Netanyahu’nun düşmanlaştırma ve düşman bulma siyaseti üzerinden okumak gerektiğini tabir eden Günyel, “İsrail yayılmacı bir güvenlik siyaseti izliyor. Şam kırsalı, Dera-Kuneytra bölgelerinde işgal alanını genişletti. Buraların su ve hidrokarbon alanları olduğunu da unutmamak lazım.” diye konuştu.
“İSRAİL’İN GÖZÜ KOMŞULARININ TOPRAKLARINDA”
İsrail’in yayılırken “vadedilmiş topraklar” telaffuzuyla din üzerinden kendi toplumunun isteğini ürettiğini kaydeden Günyel, İsrail’in etrafındaki ülkelerin her birinin topraklarına göz koyduğunu söyledi.
Haaretz gazetesinin YPG’nin entegrasyonuna dair “İsrail’in bir kartı daha elinden gitti” tabirini hatırlatan Günyel, “Suriye’nin bölünmüş bir yapıda kalması için İsrail bir yandan YPG, bir yandan Dürziler üzerinden bir plan kurmuştu. Elinde bir tek Dürziler kaldı.” dedi.
İsrail’in Suriye’de tesir alanını kaybetmeye başladığını belirten Günyel, Türkiye’nin terörsüz bölge siyaseti ve ABD’nin Ankara’nın siyasetlerini kabul etmiş olmasının İsrail’i sonlandırdığını söz etti.
SURİYE’DE TAMPON BÖLGE HEDEFİ
Günyel, İsrail’in Suriye’nin istikrarsız ve başarısız bir devlet olmasını istediğini belirterek, “Diğer taraftan Orta Doğu ve Doğu Akdeniz’de Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) ile birlikte Türkiye’yi çevreleme siyaseti izlemeye çalışıyor.” dedi.
Süveyda’nın bilhassa bir tampon bölgesi olmasını istediklerini söz eden Günyel, “Bunun olabilmesi için Hikmet el-Hicri üzerinden bir oyun oynuyorlar. El-Hicri son açıklamalarından birinde Süveyda’nın İsrail ile bir bütün olduğunu tabir etti. Süveyda’da Suriye’den kopmaya çalışanlara karşı Dürzilerin reaksiyonu var. Ancak İsrail, el-Hicri grubu üzere kullanışlı ögeler üzerinden bölgede bir aktör olmaya çalışıyor.” değerlendirmesinde bulundu.
İsrail ordusunun Bantara Barajı üzere kıymetli bölgelere girdiğini hatırlatan Günyel, “Burası bölge için değerli bir su kaynağı. Burada bir tampon bölge oluşturarak Şam’ın Süveyda’ya girişini tedbire siyaseti izliyorlar. Bu problemin özü de nihayetinde stratejik derinlik siyaseti.” sözlerini kullandı.
“TÜRKİYE’NİN ROLÜ BELİRLEYİCİ”
Gökçe, her toplumda istihbarat örgütlerinin sağladığı menfaatlere karşılık veren kişi ve kümeler olabileceğini belirterek, İsrail’in bu siyasete devam edeceğini ve Suriye’de küçük kümeler nezdinde karşılık bulabileceğini söz etti.
Türkiye’nin Netanyahu’nun Ankara ile tansiyonu seçim materyali yapmaması için itidalli davrandığını kaydeden Gökçe, “Ankara seçimlere kadar Netanyahu’ya materyal vermemek için provokasyonlara karşılık vermeyecektir. Bu arada da Türkiye hem Suriye’nin elini güçlendiriyor hem de Şam’a vakit kazandırıyor.” dedi.
ANKARA’NIN ‘SABIR POLİTİKASI’
Suriye’nin siyasi manada güçlenmesi gerektiğini vurgulayan Gökçe, “Anayasası hazırlanacak, seçimler yapılacak, toplumu bütünleşecek… Türkiye de bunu istiyor. Fakat ondan sonra İsrail’in karşısında durabilir.” tabirlerini kullandı.
Türkiye’nin İsrail’e karşı “sabır politikası” izlediğini belirten Gökçe, “Ankara, Suriye’nin elini güçlendirmek için vakit kazanarak, Netanyahu’ya seçim periyodunda istediği malzemeyi vermemek için ‘bekle-gör’ siyaseti uyguluyor” yorumunu yaptı.
SURİYE’NİN YENİDEN İNŞASI VE ABD FAKTÖRÜ
Günyel, İsrail’in Suriye’nin yine inşa edilmemesi için hem ABD’nin tavrını değiştirmeye çalışacağını hem de Suriye’nin güneyinde taarruzlarla bu süreci yıpratmayı deneyeceğini belirtti. Uzman isim, Esad rejimi devrildikten sonra İsrail’in Suriye’ye bine yakın hava saldırısı düzenlediğini anımsattı.
Türkiye’nin takviyesiyle ayağa kalkmaya çalışan bir Suriye görüldüğünü tabir eden Günyel, “Şu basamakta Suriye barışçıl ve İsrail’e bir tehdit oluşturmadığını tabir ediyor. Suriye hükümeti bir güvenlik muahedesini hayata geçirmeye çalışıyor.” diye konuştu.
Suriye’nin yine inşasının vakit alacağını kaydeden Günyel, İsrail’in bu süreçte Şam’ın askeri gücünü inşa etmesini engellemeye çalıştığını söyledi.
İsrail’in ana isteklerinden birinin Suriye ordusunun hafif silahlar kullanan bir çeşit polis gücü pozisyonunda kalması olduğunu belirten Günyel, şunları lisana getirdi:
“Suriye’nin hava savunma sistemlerine ve radarlara sahip olması, elektronik harp aygıtlarına sahip olması manasına gelir. Bu da İsrail’in Suriye hava alanında istediği üzere uçamaması demektir.”
YENİ DÖNEMDE TÜRKİYE-ABD-SURİYE EKSENİ
Gökçe, Türkiye’nin kararlı ve istikrarlı duruşunun ABD tarafından isteyerek ya da istemeyerek kabul edildiğini belirtti. “PKK’ya olan takviyelerini çektiler. İsrail’e karşı ‘Makul ol’ diyen bir Trump var. Trump dönemi boyunca bu siyaset devam edecektir.” dedi.
ABD’nin siyasetini İsrail’in bekasına dayandırdığını lakin kendi menfaatlerinin de olduğunu tabir eden Gökçe, “Türkiye bölgenin en istikrarlı gücü olarak pozisyonunu ABD’ye kabul ettirmiş durumda. ABD Türkiye’yi kaybetmeyi göze alamaz. Türkiye’nin güçlü duruşu, İsrail’e ‘Makul ol’ denmesini sağladı.” diye konuştu.
Günyel ise ABD’nin İsrail’i sonlandırmasının ve Suriye’ye takviyesinin değerli olduğunu belirterek, “Ebu Zuhur saldırısından kısa mühlet sonra ABD, Suriye’yi teröre dayanak veren ülkeler listesinden çıkardı. Bu aslında İsrail’e de bir bildiriydi.” dedi.
Son iki yıla bakıldığında İsrail’in değil, Türkiye’nin tezlerinin hayata geçtiğini gözlemlediğini belirten Günyel, “Türkiye’nin planı daha faal. İsrail Suriye’nin güneyinde bir işgal alanı oluştursa da ülkenin kalanı entegrasyon sürecini süratle tamamlıyor.” tabirlerini kullandı.
Keşfetmeye Devam et
‘İsrail Suriye’de son kozunu oynadı!’ Uzmanlar Hürriyet’e yorumladı: Türkiye bölgede yükünü artırıyor
Nepal’de 9 gün sonra gelen mucize
Savaş uzadıkça ABD’nin planı değişti: İran’a karşı kritik karar…. ‘Süre sessizce uzatıldı’
Petrol çalmak istemişerdi: Nijerya’da 43 meyyit
İran füzelerine Rusya takviyesi
Trump İran savaşına ‘seçim molası’ verecek
Ben olsam onları kabul etmezdim
