ABD yaptırımı eğitime uzandı! İranlı gençlere imtihan manisi

ABD’nin İran’a yönelik “maksimum baskı” siyaseti eğitim alanına uzandı. Washington idaresi, İran iktisadını maksat alan yeni yaptırımların yanı sıra Amerikan üniversiteleri ve kuruluşlarının İran’la yürüttüğü kimi eğitim faaliyetlerine verilen müsaadeleri de süresiz olarak askıya aldı. Kararlar, İranlı öğrencilerin yurtdışında eğitim planlarını direkt etkiliyor.

SINAVLAR İPTAL EDİLDİ

Yaptırım kararının birinci somut sonuçlarından biri TOEFL ve GRE imtihanlarında görüldü. ABD merkezli imtihan kuruluşu ETS, İran’da dünya genelindeki üniversitelere müracaatlarda kullanılan TOEFL ve GRE imtihanlarını durdurdu, evvelden alınmış randevuları da iptal etti. Kurum, kararın ABD yaptırım yasalarına ahenk kapsamında alındığını açıkladı. İran vatandaşlarının imtihanlara ülke dışında girebileceği belirtildi.

ABD merkezli eğitim teknolojisi şirketi Duolingo da benzeri bir adım attı. Şirket, 1 Eylül’den itibaren İran’da imtihana girenlerin yanı sıra İran hükümeti tarafından verilmiş kimlik kullananların Duolingo English Test’e giremeyeceğini duyurdu. Uygulama, İran dışında yaşayan lakin İran kimliği kullanan şahısları de kapsıyor.

TÜRKİYE’YE GELİYORLAR

Kararlar, İran’dan ayrılmak, yurtdışında üniversite okumak, burs ve araştırma programlarına katılmak yahut daha yeterli iş bulmak isteyen gençleri etkiliyor. Birtakım İranlılar imtihana girebilmek için Türkiye, Ermenistan ya da bölgedeki diğer ülkelere gitmek zorunda kalabileceklerini söylüyor. Bu durum, zati zorlanan İran iktisadında ek maliyet manasına geliyor.

GENÇLER TEPKİLİ

Eğitim alanındaki kararlar, Washington’ın daha geniş yaptırım operasyonunun kesimi. “Operation Economic Outcast” kapsamında havacılık, dijital varlıklar, altın, deniz nakliyatı ve teknoloji dallarına yönelik yaptırımlar genişletildi. ABD idaresi, İran hükümeti ve Devrim Muhafızları’nı ekonomik açıdan sıkıştırarak Tahran’ın siyasetlerini değiştirmeyi amaçlıyor.

İranlı gençler ise karara yansılı. 25 bin kişinin bulunduğu bir TOEFL Telegram kümesinde öğrencilerin imtihanların durdurulması sebebiyle telaş ve öfke yaşadığı aktarılırken, kimi kullanıcılar kısıtlamaların kaldırılması için imza kampanyaları başlattı. Kimileri da Duolingo’nun uygulama mağazalarındaki puanını düşürerek şirkete reaksiyon gösterdi. Öğrenciler, hükümetle ilişkileri olmadığı halde sırf İran vatandaşı oldukları için engellendiklerini savunuyor. İran’ın Bilim Bakanı Hüseyin Simai Sarraf ise ABD’nin yeni yaptırım kısıtlamalarını “taş zamanı davranışı” diye nitelendirdi, “Düşmanın maksadı, yaptırımlarla bizi teslim olmaya zorlamak” dedi.

ABD’DEN YENİ SALDIRILAR

Bu arada ABD dün gece İran’a yeni akınlar düzenledi. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), X hesabından, İran Devrim Muhafızları Ordusu amaçlarına operasyon başlattıklarını duyurdu. Açıklamada, “İran’ın Hürmüz Boğazı’nda ticari gemilere ve bölgedeki ABD işçisine akın teşebbüslerinde bulunduğu gerekçesiyle tekrar operasyonların başlatıldığı” tabir edildi. ABD ordusunun açıklamasının akabinde İran basını, ülkenin güneyindeki Hürmüzgan eyaletine bağlı Keşm Adası’nın yanı sıra Bender Abbas ve Sirik ile Sistan-Beluçistan’a bağlı Çabahar ve Kunarek kentleri etrafında patlama sesleri duyulduğunu bildirdi. Keşm Adası’ndaki bir balık yemi fabrikasının vurulduğu, Sirik’te bir limanın gaye alındığı aktarıldı. Ayrıyeten Ciroft kentindeki bir havaalanına atak düzenlendiği bildirildi.

TRUMP: MİSİLLEME YAPMAYIN

ABD Başkanı Donald Trump da İran ordusunun misilleme yapması halinde İran’a “daha büyük” akınlar düzenleyeceklerini açıkladı. Trump, Truth Social platformunda yaptığı paylaşımda “ABD, şu anda Hürmüz Boğazı yakınlarındaki İran gayelerini vuruyor.” sözlerini kullandı. Trump, hücumları “büyük ve güçlü” olarak nitelendirirken, bu akınları İran’ın boğaza deniz mayınları yerleştirme teşebbüsüne karşılık misilleme olduğunu belirtti. Rastgele bir İran misillemesinin daha ağır cevapla karşılaşacağını vurgulayan Trump, “Başarısız İran, bu son derece haklı atağa misilleme yaparsa, çok daha sert ve yüksek seviyede tekrar vurulacak. Bölgedeki savaş gemilerimiz hazır durumda” dedi.

İRAN: PİŞMAN OLACAKLAR

İran ordusu ise ABD’nin hücumlarına misillemede bulunacaklarını duyurdu. İran Devrim Muhafızları Sözcüsü Sardar Mohebi, X’te yaptığı açıklamada, ABD’nin İran’a yönelik son saldırısından pişmanlık duyacağını ve “ağır cezayla” karşı karşıya kalacağını söyledi.

‘DİKKATLİ OLUN’ ÇAĞRISI

ABD’nin İsrail Büyükelçiliği ile Katar Büyükelçiliği de vatandaşlarına Ortadoğu’daki gerginlik sebebiyle dikkatli olma ikazında bulundu. Büyükelçiliklerden yapılan açıklamada, şu an Ortadoğu’da bulunan Amerikalıların daha dikkatli olması gerektiği ihtarı yapıldı. Ayrıyeten muhtemel uçuş iptalleri, hava alanı kapatmaları ve seyahat aksaklıklarına karşı hazırlıklı olma daveti yapıldı.