Suudi Arabistan Büyükelçisi Abualnasr, Türkiye ile bağları kıymetlendirdi

Türkiye ile Suudi Arabistan ortasındaki bağlantıların son devirde başkanlar seviyesindeki karşılıklı ziyaretler ile yeni bir ivme kazandığını söz eden Suudi Arabistan’ın Ankara Büyükelçisi Fahad bin Assaad bin Abdulkareem Abualnasr, iki ülkenin ortak vizyonlar çerçevesinde güçlü bir bağ kurduğunu kaydetti.

Büyükelçi Abualnasr, Türkiye ile Suudi Arabistan ortasındaki ikili münasebetler başta olmak üzere gündeme dair soruları yanıtladı.

Suudi Arabistan ile Türkiye ortasındaki ilgilerin seyrine nasıl bakıyorsunuz?

Suudi Arabistan ile Türkiye ortasındaki münasebetler, mevcut devirde her iki ülke liderliğinin bu alakaları daha geniş ve daha sağlam düzeylere taşımaya yönelik kararlılığını yansıtan nitelikli ve süratli bir gelişim süreci yaşamaktadır. Karşılıklı gerçekleştirilen resmî ziyaretler, son olarak Sayın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Şubat 2026’da Suudi Arabistan’a yaptığı ziyaret, ilgilerin daha güçlü ve derin bir yere oturmasına katkı sağlamıştır.

Ziyaretin sonunda yayımlanan ortak bildiride, öncelikli ortak bölümlerde işbirliğinin güçlendirilmesinin değeri vurgulanmış; ayrıyeten Suudi Arabistan Vizyon 2030 ve Türkiye Yüzyılı Vizyonu kapsamında ortaya çıkan yatırım fırsatlarından yararlanılması, Suudi-Türk Uyum Kurulu aracılığıyla elde edilen kazanımların üzerine inşa edilmesi ve iki ülkenin çıkarlarına hizmet edecek çeşitli alanlarda iştiraklerin geliştirilmesinin gerekliliği tabir edilmiştir.

Krallık, kardeş Türkiye’yi güçlü alakalara ve gelişen siyasi ve ekonomik bağlara sahip esas bir ortak olarak görmektedir. Bu doğrultuda, işbirliği alanlarını genişletme, karşılıklı itimadı güçlendirme ve bağları önümüzdeki periyotta daha geniş ufuklara taşıma istikametindeki ortak iradeyi yansıtacak formda bu olumlu süreci sürdürmeye değer vermektedir.

SUUDİ ARABİSTAN VİZYON 2030

İki ülke ortasındaki ekonomik işbirliğini genişletme amaçları doğrultusunda, bilhassa Suudi Arabistan Vizyon 2030 çerçevesinde, Suudi Arabistan–Türkiye paydaşlığı açısından hangi alanların umut vadeden fırsatlar sunduğunu düşünüyorsunuz?

Suudi Arabistan ile Türkiye ortasındaki ekonomik işbirliği, bilhassa Suudi Arabistan Vizyon 2030’un nitelikli projeler ve katma pahalı yatırımlar için sunduğu cazip ortam sayesinde geniş ve giderek büyüyen fırsatlar barındırmaktadır.

Yatırım, yenilenebilir güç, sanayi, inşaat, turizm, lojistik hizmetler ve ileri teknolojiler üzere alanlarda işbirliğinin genişletilmesine yönelik artan bir ilgi kelam bahsidir. Bu bölümler, Türk şirketlerinin kıymetli tecrübeye sahip olduğu alanlar olmakla birlikte, birebir vakitte Suudi Arabistan’ın ekonomik dönüşüm sürecinde öncelik verilen en önemli kesimler ortasında yer almaktadır.

Hedefimiz sadece ticaret hacmini artırmakla hudutlu değildir; bunun ötesinde, bilgi ve deneyim transferine dayanan, karşılıklı yatırımları teşvik eden ve her iki ülkeye yarar sağlayacak ortak projelerin geliştirilmesini içeren sürdürülebilir paydaşlıklar kurmaktır.

TÜRKİYE VE SUUDİ ARABİSTAN ORTASINDAKİ İŞBİRLİĞİ

Suudi Arabistan, bölgesel istikrarın desteklenmesi ve bölgedeki tansiyonların azaltılması konusundaki rolünü nasıl kıymetlendirmektedir. Türkiye ile işbirliği, bu daha geniş çerçevede nasıl konumlanmaktadır?

Krallık, bölge sıkıntılarına yaklaşımında; istikrarın desteklenmesi, krizlerin yayılmasının önlenmesi ve siyasi ile diplomatik tahlillerin öncelenmesi aslına dayanan sabit bir vizyondan hareket etmektedir. Bu yaklaşım, bölgenin güvenliği ve refahının lakin diyalog yoluyla, devletlerin egemenliğine hürmet gösterilerek ve krizlerin kökten tahliliyle ele alınarak sağlanabileceği inancına dayanmaktadır. Bu sayede halkların çıkarları korunmakta ve daha fazla tırmanmanın önüne geçilmektedir.

Bu çerçevede, kardeş Türkiye ile işbirliği; bölgesel gelişmeler karşısında uyum ve istişarenin ehemmiyetine dair ortak bir anlayışa dayanmaktadır. Siyasi temasların ağırlaştırılması, bölgesel krizlere ait görüş alışverişinde bulunulması ve tansiyonu düşürmeye yönelik diplomatik tahlil yollarının desteklenmesi, bu işbirliğinin temel ögelerini oluşturmaktadır. Krallık, iki ülkenin çıkarlarına hizmet edecek, bölgenin güvenliği ve refahını güçlendirecek halde bu bağlantıyı daha geniş ufuklara taşımaya kararlıdır.

İRAN’IN SALDIRILARI

Suudi Arabistan’ın bölgede kimi ülkeleri amaç alan son İran akınlarına yönelik tavrını nasıl değerlendiriyorsunuz. Riyad, devletlerin egemenliğinin korunması ve çatışmanın yayılmasının önlenmesi konusunda hangi iletiye vurgu yapmaktadır?

Krallığın bu husustaki tavrı açık ve kararlıdır. Suudi Arabistan, kendisini, Körfez ülkelerini ve Ürdün’ü maksat alan bu haksız İran hücumlarını güçlü biçimde kınamakta; bunları devletlerin egemenliğine yönelik kabul edilemez bir ihlal ve bölgenin güvenliği ile istikrarına direkt bir tehdit olarak kıymetlendirmektedir. Kelam konusu atakları legalleştirmeye yönelik her türlü gerekçeyi reddetmektedir. Krallık, hava alanı yahut topraklarının İran’a yönelik rastgele bir taarruz için kullanılmasına müsaade vermeyeceğini resmî olarak açıkça söz etmiş olup, hasebiyle bu tıp argümanlar büsbütün kabul edilemez.

Bununla birlikte Krallık, en üst seviyede hikmet ve sağduyu ile hareket etmeyi sürdürmektedir. Türkiye ve öteki ülkelerle uyum içinde, tansiyonu düşürmeye yönelik uğraşları desteklemeye, savaşın sona erdirilmesi ve bölgesel istikrarın yine tesis edilmesine katkı sağlamaya devam etmektedir. Ortak açıklamalarda da vurgulandığı üzere, gerginliği tırmandıracak adımlardan kaçınılması ve istikrarın korunmasına yönelik memleketler arası gayretlerin güçlendirilmesi gerektiği tabir edilmektedir.

TÜRKİYE’YE DAYANAK MESAJI

Aynı halde Krallık, kardeş Türkiye Cumhuriyeti’ne yönelik son İran akınları karşısında da tavrını net biçimde ortaya koymuş; İran’ın Türkiye’yi gaye alma teşebbüsünü şiddetle kınadığını resmen açıklamıştır. Bu, Türkiye’nin güvenliğine ve egemenliğine yönelik her türlü tehdidin reddedildiğinin açık bir göstergesidir.

Bu gerekçesiz hücumlar, bölgede devam eden savaşın tarafı olmayan ülkeleri amaç almakta; sivil bölgeleri ve altyapıyı, güç tesislerini ve yerleşim alanlarını gaye almak suretiyle vatandaşların ve bölgede yaşayanların çıkarlarını direkt etkilemektedir.

Bu çerçevede Krallık, kelam konusu atakların derhâl durdurulması, tansiyonun daha fazla tırmanmasının önlenmesi ve memleketler arası hukuk ile uygun komşuluk unsurlarına riayet edilmesi davetinde bulunmakta; böylece bölgenin güvenliği ve istikrarının korunmasını hedeflemektedir.

ENERJİ İSTİKRARININ KORUNMASI

Suudi Arabistan, bu hassas devirde güç istikrarının ve deniz yollarının korunmasına nasıl katkı sağlamaktadır?

Krallık, güç piyasalarının istikrarını ve hayati deniz geçiş yollarının güvenliğini memleketler arası hukuk kuralları çerçevesinde ele almakta; deniz yollarının güvenliği ve seyrüsefer serbestisinin ehemmiyetini vurgulamaktadır. Bu kapsamda Hürmüz Boğazı ve Babu’l-Mendeb Boğazı üzere kritik geçiş noktalarının güvenliği büyük ehemmiyet taşımaktadır. Bu bölgelere yönelik rastgele bir tehdit, sırf global iktisat ve memleketler arası güç güvenliğini değil, tıpkı vakitte ticaret akışını ve temel eser ve malların bilhassa besin tedariklerinin hareketini de etkilemektedir.

Bu çerçevede, Krallık’taki ‘Doğu-Batı’ Petrol Boru Sınırı, global arz istikrarını destekleyen stratejik bir alternatif güzergâh olarak öne çıkmaktadır. Bilhassa bölgedeki askerî tansiyonların artması ve bunun Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğine direkt tesiri göz önünde bulundurulduğunda, bu çizgi büyük ehemmiyet kazanmaktadır. Kelam konusu boru çizgisi, petrol ve güç arzının Kızıldeniz kıyılarına inançlı alternatif rotalar üzerinden taşınması için Suudi Arabistan’a büyük bir esneklik tanıyarak, arz sürekliliğini ve güvenilirliğini artırmakta; tıpkı vakitte bölgedeki tansiyonlardan kaynaklanan tesirleri azaltmaya katkı sağlamaktadır.

ORTA DOĞU’DAKİ GELİŞMELER

Suudi Arabistan, mevcut bölgesel tansiyonlar çerçevesinde Orta Doğu’daki gelişmeleri bilhassa Gazze’deki savaşı ve İsrail ataklarını nasıl kıymetlendirmektedir?

Krallık, Orta Doğu’daki gelişmelere yönelik olarak krizlerin denetim altına alınması, devletlerin egemenliğine hürmet gösterilmesi, sivillerin korunması ve çatışmaların yayılmasının önlenmesine dayanan sorumlu bir siyasi yaklaşım benimsemektedir. Bu çerçevede, resmî açıklamalarında Filistin halkına yönelik İsrail’in ataklarını ve devam eden ihlalleri açık bir formda reddetmekte; bu gelişmelere karşı daha tesirli bir tavır sergilenmesi için bölgesel ve memleketler arası ortaklarıyla diplomatik temaslarını sürdürmektedir.

Bu tavra şimdiki bir örnek olarak, Suudi Arabistan, Türkiye ve birtakım Arap ve İslam ülkelerinin dışişleri bakanlarının, İsrail Meclisi’nin Filistinlilere idam cezası uygulanmasını öngören kararı reddeden ortak açıklaması gösterilebilir. Kelam konusu karar, istikrarı tehdit eden tehlikeli bir tırmanış olarak değerlendirilmiştir.

Aynı vakitte Krallık, Fransa ile iştirak içinde iki devletli tahlilin hayata geçirilmesine yönelik milletlerarası sürece öncülük etmeyi sürdürmektedir. Bu çerçevede kabul edilen “New York Bildirisi”, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda 142 oyla geniş bir takviye görmüş; bağımsız Filistin devletinin somut formda hayata geçirilmesine yönelik geri dönüşü olmayan adımların atılması, kapsamlı ve adil bir barış için bir çerçeve sunmuştur. Ayrıyeten konferans başkanlığı tarafından yayımlanan ortak bildiride, Fransa ve kimi ülkelerin Filistin Devleti’ni tanıması memnuniyetle karşılanmış ve şimdi bu adımı atmayan ülkelere davette bulunulmuştur. Bu durum, yalnızca bir sembolik tavır değil Filistin devletinin tanınmasına yönelik memleketler arası takviyenin giderek güçlendiğini göstermektedir.

FİLİSTİN’E İNSANİ DESTEK

Siyasi tavrının yanı sıra Krallık, Filistin halkına yönelik insani dayanağını de sürdürmektedir. Kral Salman İnsani Yardım ve Çalışma Merkezi aracılığıyla yürütülen çalışmalar kapsamında 78 uçak ve 8 gemiyle 7 bin 706 tondan fazla yardım ulaştırılmış; ayrıyeten 914 yardım tırı, 20 ambulans sevk edilmiş ve toplam bedeli 90,35 milyon doları bulan yardım mutabakatları gerçekleştirilmiştir. Bu da siyasi tavrın direkt insani ve nizamlı bir çalışmayla yapıldığını yansıtmaktadır.

Genel olarak Krallık, savaşlar, doğal afetler ve insani krizlerden etkilenen toplumlara yönelik insani sorumluluğunu güçlü bir halde yerine getirmektedir. Kral Salman İnsani Yardım ve Çalışma Merkezi öncülüğünde yürütülen projeler ve niteliksel programlar kapsamında dünya genelinde 113 ülkede 4 binden fazla insani yardım projesi hayata geçirilmiş, toplam bedeli 8 milyar doları aşan bu çalışmalar milyonlarca muhtaçlık sahibinin ömür şartlarının güzelleştirilmesine, ziyan görenlere acil yardım sunulmasına katkı sağlamıştır. Ayrıyeten bu çalışmalar istikrarı güçlendiren ve istifade eden toplumlarda ömür kalitesini güzelleştiren kalkınma programlarının desteklenmesini kapsamaktadır. Bu uğraşlar sonucunda Suudi Arabistan, 2025 yılı prestijiyle insani yardım sağlayan ülkeler ortasında dünya genelinde ikinci, Arap dünyasında ise birinci sırada yer almıştır.