NATO’nun geleceği Ankara’da çizilecek

4 Nisan 1949 yılında ABD’nin başşehrinde kurulan NATO, yaklaşık 80 yıllık tarihinin en kritik zirvelerin-den birini Ankara’da yapıyor. Resmi programı bugün başlayacak ve başkanların yarın bir araya geleceği zirve, ABD Başkanı Donald Trump ile Avrupalı müttefikleri arasındaki soğuk rüzgârların altında, İttifak için yeni bir devrin adımı olacak. Sovyet tehdidine karşı ortak cephenin tek gündem ve maksat oldu-ğu Soğuk Savaş dönemi NATO 1.0, Sovyetlerin dağılması sonrasında İttifak’ın tehdit algısının terö-rizm, siber ataklar ve uzay güvenliği üzere mevzularla genişleyip üye ülkeler dışındaki ortaklarla da işbir-liklerinin arttığı periyot NATO 2.0 olarak isimlendiriliyordu. Ankara’da İttifak’a geleceği ABD idaresi tarafından açıkça duyuru edilen NATO 3.0 ise Rusya-Ukrayna savaşına karşın NATO’nun dönüşen gü-venlik gereksinimlerine uyumlanmasından fazla, Trump’ın şahsî yaklaşımından kaynaklanan bir adım görünümünde. Bir buçuk yıl evvel misyona geldiğinden bu yana “Avrupa daha fazlasını yapmalı” diyen ABD Başkanı’nın bu tavrı Türkiye için yeni fırsat pencereleri doğurabilir.

Hürriyet Dış Haberler Müdürü Gürkan Emre Melikoğlu doruktan izlenimlerini aktarıyor.

DÖNÜŞÜMDE UZLAŞMA

Avrupa’nın savunmasında aslan hissesini kıtanın kendisinin sırtlanması gerektiğini söyleyen Trump, ge-çen yıl müttefiklerini 2035’e kadar savunma harcamalarını yüzde 5’e çıkarmaya ikna etmişti. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Transatlantik ilgilerin rayından çıkmasını engellemek için Washington ve Avrupa başşehirleri arasında arabuluculuk yürütse de ABD Başkanı’nın Avrupa’ya yönelik çıkışları-nın sonu gelmedi. Geçen yıl Danimarka’ya bağlı Grönland’a gözünü diken Trump, NATO’dan ayrılma tehdidini yineledi, Avrupalı ortaklarını “İran’da kendisini yalnız bırakmakla” suçladı ve “biz de onlara yardıma gelmeyeceğiz” diyerek mümkün bir çatışmada 5’inci maddeye uymayabileceğini ima etti. Tüm bunlar ışığında Ankara’daki tepe Atlantik’in iki yakası arasında uzlaşı sağlama gayesinde.

AVRUPA ENDİŞELİ

Yine de tüm telaşlar dinmiş değil. Tepe için Ankara’ya akın eden Avrupalı gazeteciler, kıta başkentle-rinde hâlâ derin telaş duyulduğunu aktarıyor. Washington idaresinden sonraki süreçle ilgili yol ha-ritası bekleyen Avrupa, Trump’ın öngörülemez ve çelişkili adımlarını sürdürmesinden telaşlı.

TÜRKİYE’YE YARAYACAK

Son yıllarda tüm dünyanın dikkatini ve talebini çeken Türk savunma endüstrisi, 10 milyar doları geçen bir ihracat hacmine ulaştı. Ukrayna, Karabağ, Libya başta olmak üzere alanda aktifliğini kanıtlayan Türk dronları ve son devirde 6 bin kilometre menzilli Yıldırımhan balistik füzesi üzere gelişmiş silah sistemlerindeki atılım, Avrupa’nın ABD ile yaşanan sıkıntılı bağlantıda Türkiye ile işbirliğini arttırmaya yöneltebilir. Türkiye ve Avrupalı NATO ortakları arasında İtalyan Leonardo ile Baykar arasındaki ortak dron üretim projesi, İspanya’nın satın aldığı Hürjet uçakları, Romanya’ya teslim edilen savaş gemisi üzere teşebbüsler esasen mevcut. Lakin Ankara’nın gayesi bu işbirliğinin kapsamını daha da genişletmek.

FORUM PLATFORM OLACAK

Nitekim dün Politico’nun haberine nazaran NATO kaynakları da “Türkiye’ye daha fazla muhtaçlıkları olduğu-nu” vurguluyor. Geçen hafta Beyaz Saray’daki görüşmelerinde Rutte, Türkiye’nin savunma sanayisin-deki dönüşümünün ittifaka yarar sağlayacağını söylemiş, Trump da Türkiye’nin askeri açıdan çok bü-yük bir güç olduğunu söz etmişti. Fransa’nın yıllardır süren siyasi çekincelerin akabinde Türkiye’ye SAMP/T uzun menzilli hava savunma sistemi satışına yeşil ışık yaktığına dair çıkan haberler, Avrupa tarafında da bu yönde bir iradenin şekillendiğine işaret ediyor.

UKRAYNA SAVAŞINDA ERDOĞAN-TRUMP FORMÜLÜ MÜ

RUSYA’yı en büyük tehdit olarak gören İttifak’ın gündemi, Ukrayna savaşının geleceğini şekillen-direcek adımlara da hamile olabilir. Rusya’nın resmi haber ajansı RIA’ya nazaran Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan ve ABD Başkanı Donald Trump arasında bugün planlanan ikili görüşmenin akabinde iki önder, Ukrayna’daki savaşın bir an evvel sona ermesine yönelik ortak bir yol haritası duyuru edecek.

Ankara ve Washington idarelerinin Ukrayna’da barış inisiyatifi ismi verilen bu çerçeve için iki aydan uzun müddettir hazırlandığı belirtilirken, sözkonusu yol haritasının hem Ukrayna hem de Rusya’nın vereceği önemli ödünleri içermesi öngörülüyor. Memleketler arası hukukun, BM Güvenlik Kon-seyinin tahlil bulmakta çaresiz kaldığı ortamda; Erdoğan ile Trump tarafından duyuru edilecek bildi-rinin NATO üyelerinin yanı sıra Hindistan ve Pakistan üzere ülkeler tarafından da desteklenmesi bekleniyor. Yarın NATO tepesinin son gününde Trump’ın ayrıyeten tepeye davet edilen Ukrayna lideri Volodimir Zelenski ile ikili görüşme yapması planlanıyor. Trump dün Beyaz Saray’da savaşın gidi-şatıyla ilgili bir soruya, “NATO’ya gideceğiz, mevzuyu görüşeceğiz ve sanırım bunu başaracağız” cevabını vermişti.

Haber Bültenleri ve E-Posta Tercihleri

Türkiye ve dünyadaki en aktüel gelişmelerden haberdar olmak için, bültenlerin gönderileceği e-posta adresini girin.

Ad

Soyadı

E-Posta Adresi

Bülten Seçimleri

Gün Başlıyor

Gün Sonu

ETK Kuralları ve Bilgilendirme Metnikapsamında onay veriyorum.

Abone Ol

Keşfetmeye Devam et