MEB imtihan sorularının çerçevesini belirledi

Kılavuza ait yazı, Ulusal Eğitim Bakanı Yusuf Tekin imzasıyla Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı (YÖK), Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Başkanlığı (TÜBİTAK) ve ÖSYM başta olmak üzere eğitim sisteminin paydaşı kurumlara gönderildi.  

Yazıda Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin kavramsal ve alan hünerleri ile sosyal-duygusal öğrenme marifetleri, eğilimler ve bedelleri bütünleşik bir yapı içinde ele alan, ulusal ve manevi kıymetleri müdafaayı ve geliştirmeyi hedefleyen sistematik ve bütüncül bir eğitim yaklaşımı olduğuna işaret edildi. 

Bilgi, maharet, eğilim ve bedel boyutlarını birlikte temel alan bu yaklaşımın öğretim programlarına yansımasının öğrencide zihinsel, duygusal, toplumsal ve ahlaki gelişimi bir bütün olarak destekleyen öğretim anlayışını gerekli kıldığı vurgulanan yazıda, “Bu anlayışın doğal bir uzantısı olarak ölçme ve kıymetlendirme süreçlerinin de sadece öğrencilerin bilgi ve marifet seviyelerini belirlemeye yönelik teknik uygulamalar olarak değil; öğretim sürecini destekleyen, geliştiren ve yönlendiren marifet odaklı bir yapı içinde planlanması ve yürütülmesi kıymet arz etmektedir.” tabirlerine yer verildi. 

ÖLÇME-DEĞERLENDİRME ALANINDA ORTAK BİR LİSAN OLUŞTURULACAK 
Ölçme ve kıymetlendirme sürecinin bu doğrultuda tekrar yapılandırılmasının maharet edinimlerinin geçerli, sağlam ve sistematik biçimde ölçülmesini mecburî hâle getirdiğine dikkat çekilen yazıda, bu kapsamda ilgili eğitim üniteleri ile ÖSYM iş birliğinde, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamındaki hünerlerin ölçülmesine yönelik çalışmalar yürütüldüğü belirtildi. Yazıda şunlar kaydedildi:

“Söz konusu süreçte geliştirilen ölçme modeli ile soru yapılarının alanda test edilmesi gayesiyle 12 vilayette pilot imtihan uygulaması gerçekleştirilmiştir. Bu uygulamaya, temel eğitim seviyesinde 4 bin 361 altıncı sınıf öğrencisi, ortaöğretim seviyesinde ise 10 bin 195 onuncu sınıf öğrencisi olmak üzere toplam 14 bin 556 öğrenci katılmıştır. Pilot uygulama ortaöğretim seviyesinde Türk lisanı ve edebiyatı, matematik, fizik, kimya, biyoloji, tarih, coğrafya ile din kültürü ve ahlak bilgisi; temel eğitim seviyesinde ise Türkçe, matematik, fen bilimleri, toplumsal bilgiler ile din kültürü ve ahlak bilgisi derslerinde yürütülmüştür.

Pilot uygulamadan elde edilen nicel datalar ile öğrencilerle gerçekleştirilen sesli düşünme protokollerine dayalı bilişsel görüşme sonuçları temel alınarak “Bağlam Temelli Çoktan Seçmeli Soru Yazım Kılavuzu” hazırlanmıştır. Kelam konusu kılavuzda, öğrencinin edindiği bilgi ve maharetleri karşılaştığı yeni ve otantik durumlarda ne ölçüde uygulayabildiğinin, transfer edebildiğinin ve kullanabildiğinin ölçülmesi merkeze alınmıştır. Kılavuzda yer verilen açıklamalar, teklifler, denetim listeleri ve örnek sorular; alandaki uygulamalarda karşılaşılan yapısal sıkıntıların giderilmesi, soru yazım sürecinin standartlaştırılması ve ölçme-değerlendirme alanında ortak bir lisanın oluşturulması maksadıyla hazırlanmıştır.”

TEMEL MÜRACAAT KAYNAĞI OLARAK TEMEL ALINACAK
Kılavuzun hazırlanmasındaki öncelikli hedefin soru yazarları, ders kitabı müellifleri ve öğretmenlerin Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nde yer alan öğrenme çıktılarının temelini oluşturan hünerlerin hakikat, geçerli ve muteber biçimde ölçülmesine ait yeterliklerini geliştirmek olduğu söz edilen yazıda, bunun yanı sıra öğretmenlerden eğitim yöneticilerine tüm paydaşlarda bağlam temelli çoktan seçmeli soru yazımına ait ortak bir anlayış ve uygulama birliği oluşturulmasının hedeflendiği de kaydedildi. 

“Bu bağlamda, alan uygulamalarından elde edilen bulgular doğrultusunda hazırlanan Bağlam Temelli Çoktan Seçmeli Soru Yazım Kılavuzu’nun merkezî imtihan, ortak imtihan, okul geneli yazılı, ders kitabı, yardımcı gereç ve ölçme araçlarının hazırlanması süreçlerinde temel müracaat kaynağı olarak temel alınması zaruridir.” sözlerine yer verilen yazıda, bu konunun tüm ilgili gerçek ve hükmî bireyler, kurum ve kuruluşlar ile Bakanlık üniteleri tarafından titizlikle gözetilmesi gerektiği vurgulandı. 

KILAVUZDA SORU YAZIM SÜRECİ KADEMELERİ VE ÖRNEK SORULAR YER ALIYOR
Çok sayıda üniversiteden akademisyen ve eğitim uzmanlarının katkısıyla hazırlanan kılavuzda, “bağlam temelli soru” tarifi ve kapsamına, bağlam temelli çoktan seçmeli soru yazım sürecinin etaplarına, yanlışlı ve yanlışsız yaklaşımlara ve örnek sorulara yer verildi. 

Paydaşlara rehberlik etmesi hedeflenen kılavuzla Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin bütüncül çerçevesi ile öğrencilerin sadece ne bildiklerini değil, bildiklerini gerçek hayat durumlarını içeren bağlamlarda nasıl kullanabildiklerini ortaya koyan bir kıymetlendirme anlayışının eğitim ortamlarında dengeli ve sürdürülebilir biçimde hayata geçirilmesi amaçlanıyor. 

BAĞLAM TEMELLİ SORU İLE FARKLI ÖĞRENME ÇIKTILARI ÖLÇÜLEBİLİYOR
Kılavuza nazaran bağlam temelli bir soru; öğrencinin metin, sorun durumu, data seti, görsel ya da senaryo üzere manalı bir bağlamla müsabakasını ve bu bağlamı kullanarak karar vermesini, yorum yapmasını, tahlil üretmesini ya da açıklama getirmesini gerektiriyor. Bağlam temelli sorular, çoktan seçmeli, uzun cevaplı, doğru-yanlış ve eşleştirme biçiminde ya da kısa karşılıklı olarak uygulanabiliyor. 

Bu çeşitlilik, bağlam temelli yaklaşımın esnekliğini ve farklı öğrenme çıktılarının ölçülmesine yönelik uyarlanabilirliğini gösteriyor. Sonuç olarak bağlam temelli olma özelliği sorunun formatında değil, bağlam ile soru ortasındaki fonksiyonel bağlantıda ve öğrencinin bilgiyi kullanma biçiminde ortaya çıkıyor.

Bağlam Temelli Çoktan Seçmeli Soru Yazım Kılavuzu’na ulaşmak için tıklayınız.