O vitamin beyni farklı etkiliyor olabilir: Yaşlanmaya karşı dikkat çeken bulgu

C vitamini çoklukla bağışıklık sistemiyle ilişkilendiriliyor. Lakin yeni bir araştırma, bu yaygın vitaminin yaşlanan beyinde beklenenden farklı bir rol oynayabileceğini gösterdi.

Japonya’da yapılan çalışmada, kandaki C vitamini düzeyi yüksek olan ileri yaştaki şahıslarda beyin dokusunun daha güzel korunmuş olabileceği görüldü. Bulgular bilhassa gri husus hacmi ve birtakım beyin kontakları açısından dikkat çekti.

Araştırmaya Japonya’nın Hirosaki kentinde yaşayan 2 bin 44 kişi dahil edildi. İştirakçilerin yaş ortalaması 69’du ve kümenin yüzde 61’i bayandı.

Araştırmacılar, iştirakçilerin beyinlerini MR görüntülemeleriyle inceledi. Bu imajlar üzerinden beyindeki gri unsur ve beyaz unsur hacimleri hesaplandı.

Araştırmaya Japonya’nın Hirosaki kentinde yaşayan 2 bin 44 kişi dahil edildi. İştirakçilerin yaş ortalaması 69’du ve kümenin yüzde 61’i bayandı.

Araştırmacılar, iştirakçilerin beyinlerini MR görüntülemeleriyle inceledi. Bu manzaralar üzerinden beyindeki gri unsur ve beyaz husus hacimleri hesaplandı.

Çalışmanın kıymetli yanlarından biri, C vitamini seviyesinin sadece beslenme anketleriyle değil, kan plazması üzerinden ölçülmesiydi. Bu yol, bireylerin “ne kadar C vitamini aldığını kestirim etmeye” dayanan araştırmalara nazaran daha direkt data sağladı.

Araştırmacılar; yaş, sigara kullanımı, diyabet ve kimi hayat usulü faktörleri üzere değişkenleri de hesaba kattı. Buna karşın düşük C vitamini düzeyi olan şahıslarda beyin dokusu hacminin daha düşük, birtakım yapısal irtibatların ise daha zayıf göründüğü bildirildi.

Araştırmada bilhassa “varsayılan mod ağı” olarak bilinen beyin ağı dikkat çekti. Bu ağ; hafıza, düşünme, içe dönük zihinsel süreçler ve bilişsel fonksiyonlarla ilişkilendiriliyor.

Bilim beşerlerine nazaran C vitamini düzeyi daha yüksek olan bireylerde bu ağın temaslarının daha güçlü görünmesi, beslenme ile beyin yapısı ortasındaki bağlantıya dair yeni sorular doğuruyor. Tıpkı ağın Alzheimer hastalığı ve depresyon üzere durumlarda da etkilenebildiği biliniyor.

Bulgular dikkat alımlı olsa da araştırma, C vitamininin beyin yaşlanmasını direkt yavaşlattığını kanıtlamıyor. Zira çalışma gözlemsel ve kesitsel olarak tasarlandı.

Yani araştırmacılar sadece tıpkı periyotta C vitamini seviyesi ile beyin yapısı ortasında bir ilgi gördü. Bu bağlantının neden-sonuç bağı taşıyıp taşımadığı ise şimdi kesin değil.

İnsan bedeni C vitaminini kendi başına üretemiyor. Bu nedenle günlük beslenme yoluyla kâfi C vitamini almak kıymet taşıyor.

Narenciye, çilek, domates, biber, brokoli, koyu yeşil yapraklı sebzeler ve kimi meyveler C vitamini açısından güçlü kaynaklar ortasında yer alıyor. Uzmanlara nazaran istikrarlı ve sebze-meyve yüklü beslenme, yaşla birlikte beyin sıhhatini destekleyen ögelerden biri olabilir.

Araştırma, C vitamini desteği almanın bilişsel gerilemeyi önleyeceğini ya da beyin sıhhatini güzelleştireceğini göstermiyor. Bu nedenle bulguları “takviye kullanmak gerekir” biçiminde yorumlamak hakikat değil.

Uzmanlara nazaran C vitamini, beyin sıhhatinde rol oynayabilecek faktörlerden sadece biri. Tansiyon, kan şekeri, uyku, idman, sigara kullanımı, toplumsal hayat ve genel beslenme sistemi üzere birçok öge da beyin yaşlanmasını etkiliyor.